Paprotkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}
Microgramma lycopodioides
Pyrrosia eleagnifolia
Kupka zarodni Phlebodium aureum

Paprotkowate (Polypodiaceae Bercht. & J. Presl) – rodzina roślin należąca do klasy paproci. Zalicza się do niej ok. 1000 gatunków, zgrupowanych w 50 rodzajach.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.

Systematyka[ | edytuj kod]

Platycerium stemaria

W systemie Smitha i in. (2006) rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales). W systemie PPG I (2016) rodzina w obrębie podrzędu Polypodiineae H.Schneid. & C.J.Rothf. 2016 odpowiadającemu kladowi „eupolypods I” w systemie Smitha i in. (2006).

Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców Podział rodziny na podrodziny i rodzaje

podrodzina: Loxogrammoideae H.Schneid. in Christenhusz et al., Phytotaxa 19: 18. 2011

  • Dictymia J.Sm., Companion Bot. Mag. 72: 16. 1846
  • Loxogramme (Blume) C.Presl, Tent. Pterid.: 214–215, pl.9, f.8. 1836
  • podrodzina: Platycerioideae B.K.Nayar, Taxon 19: 233. 1970

  • Platycerium Desv., M_em. Soc. Linn. Paris 6(3): 213. 1827 – płaskla
  • Pyrrosia Mirb., Hist. Nat. Veg. 3: 471. 1803 – pyrozja
  • podrodzina: Drynarioideae Crabbe, Jermy & Mickel, Fern Gaz. 11: 156. 1975

    Acrosorus – rodzaj roślin z rodziny paprotkowatych (Polypodiaceae) (dawniej w wyodrębnianej rodzinie Grammitidaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących od Malezji po wyspy Samoa. Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.
  • Drynaria (Bory) J. Sm. (w tym Aglaomorpha Schott, Gen. Fil.: t.19. 1836) – drynaria
  • Arthromeris (T.Moore) J.Sm., Hist. Fil.: 110. 1875
  • Gymnogrammitis Griff., Icon. Pl. Asiat. 2: t.129, f.1. 1849
  • Paraselliguea Hovenkamp, Blumea 45(2): 376. 2000
  • Polypodiopteris C.F.Reed, Amer. Fern J. 38: 87. 1948
  • Selliguea Bory, Dict. Class. Hist. Nat. 6: 587–588. 1824
  • podrodzina: Microsoroideae B.K.Nayar, Taxon 19(2): 233. 1970

    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.International Plant Names Index (IPNI) (ang. Międzynarodowy spis nazw roślin) to dostępna przez Internet baza danych naukowych (łacińskich) nazw roślin i związanych z nimi cytacji. Obejmuje rośliny nasienne i paprotniki.
  • Goniophlebium (Blume) C.Presl, Tent. Pterid.: 185, pl.7, f.13–14. 1836
  • Lecanopteris Reinw. ex Blume, Enum. Pl. Javae 2: 120. 1828
  • Lemmaphyllum C.Presl, Abh. Koenigl. Bohm. Ges. Wiss. Ser. 5 6: 517–518. 1851
  • Lepidomicrosorium Ching & K.H.Shing, Bot. Res. Academia Sinica 1(1): 1–14, pl.1–5. 1983
  • Lepisorus (J.Sm.) Ching, Bull. Fan Mem. Inst. Biol. Bot. 4(3): 47, 56–58. 1933
  • Leptochilus Kaulf., Enum. Filic.: 147, pl.1, f.10. 1824
  • Microsorum Link, Hort. Berol. 2: 110. 1833
  • Neocheiropteris Christ, Bull. Soc. Bot. France 52 (Mem. 1): 21. 1905
  • Neolepisorus Ching, Bull. Fan Mem. Inst. Biol. Bot. 10(1): 11–12. 1940
  • Paragramma (Blume) T.Moore, Index Filic. xxxii. 1857
  • Thylacopteris Kunze ex J.Sm., Hist. Fil.: 87. 1875
  • Tricholepidium Ching, Acta Phytotax. Geobot. 29 (1–5): 41. 1978
  • podrodzina: Polypodioideae Sweet, Hort. Brit.: 460. 1826.

    PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.PLOS ONE (do 2012 „PLoS ONE”) – recenzowane internetowe czasopismo naukowe wydawane przez Public Library of Science na zasadach otwartego dostępu. Publikowane w nim prace dotyczą niemal wszystkich dziedzin nauki. Wszystkie treści umieszczone w „PLOS ONE” publikowane są na wolnej licencji Creative Commons w wersji 2.5 z uznaniem autorstwa (CC-BY-2.5). Teksty indeksowane są m.in. w Google Scholar, Scopus, PubMed, PubMed Central i MEDLINE.
  • Campyloneurum C.Presl, Tent. Pterid.: 189. 1836
  • Microgramma C.Presl, Tent. Pterid.: 213. 1836
  • Niphidium J.Sm., Hist. Fil.: 99. 1875
  • Pecluma M.G.Price, Amer. Fern J. 73(4): 109. 1983
  • Phlebodium (R.Br.) J.Sm., J. Bot. (Hooker) 4: 58. 1841 – flebodium
  • Pleopeltis Humb. & Bonpl. ex Willd., Sp. Pl., ed. 4, 5: 211. 1810
  • Pleurosoriopsis Fomin, Izv. Kievsk. Bot. Sada 11: 8. 1930
  • Polypodium L., Sp. Pl. 2: 1082. 1753 – paprotka
  • Serpocaulon A.R.Sm., Taxon 55(4): 924–927, f. 3-4. 2006
  • podrodzina: Grammitidoideae Parris & Sundue, 2016

    Płaskla, łosie rogi (Platycerium Desv.) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Należy do niego ok. 18 epifitycznych gatunków, pochodzących z regionów tropikalnych i umiarkowanych Ameryki Południowej, Afryki, południowo-wschodniej Azji, Australii i Nowej Gwinei. Gatunkiem typowym jest Platycerium alcicorne (Desv.).Flebodium (Phlebodium (R. Br.) J. Smith) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Należą do niego 4 gatunki, których ojczyzną są tropikalne i subtropikalne rejony Ameryki. Gatunkiem typowym jest Phlebodium aureum ((L.) J. Smith).
  • Acrosorus Copel., Philipp. J. Sci. 1(Suppl. 2): 158–159. 1906
  • Adenophorus Gaudich., Ann. Sci. Nat. (Paris) 3: 508. 1824
  • Alansmia M.Kessler, Moguel, Sundue & Labiak, Brittonia 63(2): 238. 2011
  • Archigrammitis Parris, Fern Gaz. 19(4): 135–136. 2013
  • Ascogrammitis Sundue, Brittonia 62(4): 361. 2010
  • Calymmodon C.Presl, Tent. Pterid.: 203–204, pl.9, f.1. 1836
  • Ceradenia L.E.Bishop, Amer. Fern J. 78(1): 2. 1988
  • Chrysogrammitis Parris, Kew Bull. 3(4): 909. 1998
  • Cochlidium Kaulf., Berlin. Jahrb. Pharm. Verbundenen Wiss. 21: 36. 1820
  • Ctenopterella Parris, Gard. Bull. Singapore 58(2): 234. 2007
  • Dasygrammitis Parris, Gard. Bull. Singapore 58(2): 238. 2007
  • Enterosora Baker, Timehri 5: 218. 1886
  • Galactodenia Sundue & Labiak, Syst. Bot. 37(2): 340. 2012
  • Grammitis Sw., J. Bot. (Schrader) 2: 3, 17. 1801
  • Lellingeria A.R.Sm. & R.C.Moran, Amer. Fern J. 81 (3): 76. 1991
  • Leucotrichum Labiak, Taxon 59(3): 915. 2010
  • Lomaphlebia J.Sm., Hist. Fil.: 182. 1875
  • Luisma M.T.Murillo & A.R.Sm., Novon 13(3): 313–316, f. 1. 2003
  • Melpomene A.R.Sm. & R.C.Moran, Novon 2(4): 426. 1992
  • Micropolypodium Hayata, Bot. Mag. (Tokyo) 42 (449): 341. 1928
  • Moranopteris R.Y.Hirai & J.Prado, Taxon 60(4): 1127. 2011
  • Mycopteris Sundue, Brittonia 66(2): 175, f.1–2. 2013
  • Notogrammitis Parris, New Zealand J. Bot. 50(4): 465. 2012
  • Oreogrammitis Copel., Philipp. J. Sci. 12: 64. 1917
  • Prosaptia C.Presl, Tent. Pterid.: 165–166, pl.6, f.19, 25. 1836
  • Radiogrammitis Parris, Gard. Bull. Singapore 58 (2): 240. 2007
  • Scleroglossum Alderw., Bull. Jard. Bot. Buitenzorg, ser. 2, 2(7): 37–39. 1912
  • Stenogrammitis Labiak, Brittonia 63(1): 141, f.1A–M, 2A–F. 2011
  • Terpsichore A.R.Sm., Novon 3(4): 479. 1993
  • Themelium (T.Moore) Parris, Kew Bull. 52(3): 737. 1997
  • Tomophyllum (E.Fourn.) Parris, Gard. Bull. Singapore 58(2): 245. 2007
  • Xiphopterella Parris, Gard. Bull. Singapore 58(2): 249. 2007
  • Zygophlebia L.E.Bishop, Amer. Fern J. 79(3): 107. 1989
  • Rodzaj o niejasnej pozycji systematycznej:

    Paprotka (Polypodium) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Liczy ok. 75-100 gatunków z których we florze Polski występują dwa. Gatunkiem typowym jest Polypodium vulgare L..DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
  • Synammia C.Presl, Tent. Pterid.: 212, t.9, f.11. 1836
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
    2. The Pteridophyte Phylogeny Group. A community-derived classification for extant lycophytes and ferns. „Journal of Systematics and Evolution”. 54 (6), s. 563–603, 2016. DOI: 10.1111/jse.12229. 
    3. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006 (ang.). 
    4. Samuli Lehtonen. Towards Resolving the Complete Fern Tree of Life. „PLoS ONE”. 6, 10, s. e24851, 2011. DOI: 10.1371/journal.pone.0024851. 
    5. Carl J. Rothfels, Anders Larsson, Li-Yaung Kuo, Petra Korall, Wen- Liang Chiou, Kathleen M. Pryer. Overcoming Deep Roots, Fast Rates, and Short Internodes to Resolve the Ancient Rapid Radiation of Eupolypod II Ferns. „Systematic Biology”. 61, 1, s. 70, 2012. 
    Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.




    Reklama