Papageno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Niemiecki blok filatelistyczny wydany z okazji dwusetnej rocznicy prapremiery oraz także dwusetnej rocznicy śmierci Mozarta przedstawiający Papagena na tle afisza prapremiery i nut oraz kompozytora dzieła (znaczek)

Papageno – postać fikcyjna z dwuaktowego singspielu Wolfganga A. Mozarta Czarodziejski flet (KV 620) z librettem Emanuela Schikanedera. Ptasznik Królowej Nocy, który, wyposażony w czarodziejskie dzwoneczki, wraz z księciem Taminem zostaje wysłany na poszukiwanie Paminy, uprowadzonej przez Sarastra córki królowej. Jego żoną w toku akcji Czarodziejskiego fletu zostaje podobna mu dziewczyna, Papagena, wcześniej zamieniona w brzydką staruchę. Razem pod koniec utworu snują marzenia o gromadce dzieci, nazywanych po rodzicach także Papageno i Papagena.

Baryton jest to rodzaj głosu ludzkiego. Głos męski mieszczący się w środkowym zakresie skali głosu (niższy od tenoru, wyższy od basu). Jest to najczęstszy głos występujący u mężczyzn. Barytonowy zakres skali głosu sięga od A do f w muzyce chóralnej i od G do g w muzyce poważnej, ale może być poszerzony zarówno w górę jak i w dół. Głos barytonowy można sklasyfikować na baryton dramatyczny (jest to głos o ciemnej barwie posiadający bardzo bogate i pełne brzmienie oraz niską tessiturę głosu, zakres od G do f ) oraz baryton liryczny (głos ten posiada jasną barwę o lekkim i ciepłym brzmieniu oraz wyższej tessiturze głosu niż baryton dramatyczny, zakres od A do g ).Myśli samobójcze, inaczej myśli suicydalne (łac. suicidium – samobójstwo) – zróżnicowane w natężeniu (od przelotnych do obsesyjnych) fantazje na temat samobójstwa towarzyszące czasem traumatycznym wydarzeniom lub zaburzeniom afektywnym (np. zaburzeniom depresyjnym). Zakres fantazji jest bardzo różnorodny, od rozważań, mniej lub bardziej szczegółowych planów poprzez odgrywanie samobójstwa, próby nieudane celowo i przypadkowo do udanego samobójstwa. Większość osób fantazjujących nigdy nie posuwa się do ich realizacji. W badaniach przeprowadzonych w Finlandii stwierdzono, że w 22% zbadanych przypadków samobójstw osoba mówiła o nim podczas swojej ostatniej wizyty u lekarza lub psychologa.

Partia Papagena przeznaczona jest dla operowych barytonów. Pierwszym wykonawcą roli Papagena podczas prapremiery, jaka miała miejsce w Theater im Freihaus auf der Wieden w Wiedniu 30 września 1791, był sam autor libretta, Emanuel Schikaneder..

Postać w utworze[ | edytuj kod]

Papageno pojawia się na scenie w zasadzie na początku utworu, tuż po tym, jak Trzy Damy, dwórki Królowej Nocy, stoczyły zwycięski bój z gigantycznym wężem w obronie księcia Tamina. Chłopak grając na fletni Pana podśpiewuje sobie wesołą piosnkę nie tylko przy okazji przedstawiając się w niej, czym się zajmuje, ale i o kim, i o czym myśli, mianowicie o tym, że mógłby mieć siatkę, w którą zamiast ptaszków złapałby tuzin pięknych dziewcząt (Der Vogelfänger bin ich ja). Tymczasem książę Tamino odzyskawszy przytomność, zadaje wiele pytań na temat krainy, w której tak nieopatrznie się znalazł, jej władczyni, której według ptasznika żaden śmiertelnik nie może zobaczyć zostając przy życiu i wreszcie bierze Papagena za swojego wybawcę. Upewniwszy się, że straszliwy wąż został już zabity i niebezpieczeństwo minęło, Papageno nie tylko nie przeczy słowom królewicza, ale wręcz przechwala się swoją zręcznością, siłą i dokonaniem. Słyszą to jednak także wracające Trzy Damy i postanawiają go za to ukarać. Zakładają mu na usta kłódkę, a w zamian za dostarczone ptaszki dają do jedzenia i picia jedynie wodę i chleb.

Królowa Nocy − jedna z głównych bohaterek singspielu Czarodziejski flet (KV 620) (Wolfgang Amadeusz Mozart). To w jej krainie rozpoczyna się akcja utworu. Trzy dwórki Królowej ratują przed ogromnym wężem księcia Tamina, który zgubił się w czasie polowania. Sama Królowa przekazuje mu przez nie portret swojej córki − Paminy, a osobiście posyła go Paminie na ratunek. Prawdziwy jej charakter widz poznaje w drugim akcie opery − kiedy zleca córce zabójstwo dobrotliwego Sarastra, arcykapłana Izydy i Ozyrysa, grożąc w przeciwnym razie matczyną klątwą i odtrąceniem. W początku finału opery przyrzeka rękę Paminy odrażającemu Maurowi − Monostatosowi. Rola Królowej napisana na sopran koloraturowy, uchodzi za jedną z najtrudniejszych ról operowych w ogóle.Zaburzenia depresyjne – zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się obniżeniem nastroju, obniżeniem napędu psychoruchowego, zaburzeniem rytmów okołodobowych i lękiem.

Kiedy Tamino poznając historię Paminy przyrzeka Królowej Nocy uwolnić córkę, Papageno ma zostać jego towarzyszem, kłódka zostaje zdjęta z jego ust i otrzymuje na wyprawę cudowne dzwoneczki. Tchórzliwy ptasznik obawia się jednak przedstawianego i przez Trzy Damy, i przez samą Królową Nocy w jak najgorszym świetle Sarastra, spod którego władzy młody książę ma wyswobodzić dziewczynę. Jego protesty jednak na nic się nie zdają.

Emanuel Schikaneder właśc. Johann Joseph Schickeneder (ur. 1 września 1751 w Straubing, zm. 21 września 1812 w Wiedniu) – człowiek teatru, pisarz i dramaturg pochodzenia bawarskiego, mason działający na terenie Austrii.Libretto (wł. książeczka) – tekst stanowiący podstawę dzieł sceniczno-muzycznych, takich jak opera, operetka, kantata, musical czy balet.

Papageno po rozdzieleniu z księciem w poszukiwaniach Paminy natrafia na Maura Monostatosa, który pilnuje Paminy. Początkowo jest zaskoczony jego czarnym kolorem skóry, ale szybko tłumaczy to sobie tym, że i ptaszki mają różne kolory upierzenia (tercet: Du feines Täubchen, nur herein). Rozpoznaje też z obrazka królewnę i mówiąc o chcącym ją uwolnić Taminie, zwierza jej się, że i on też szuka swojej miłości. Córka królowej znajduje jednak dla niego słowa pociechy i razem śpiewają o tym, że kobieta i mężczyzna razem są w stanie osiągnąć spełnienie (duet: Bey Männern, welche Liebe fühlen), udaje im się też wymknąć Monostatosowi. Maur szybko jednak organizuje za nimi pościg. Bezskutecznie. Papageno przypomina sobie bowiem o cudownych dzwonkach, w które na drogę wyposażyły go Trzy Damy. Ścigający jego i Paminę ludzie Monostatosa na dźwięk cudownych dzwoneczków nie mogą przestać tańczyć (Schnelle Füsse, rascher Mut i Das klinget so herrlich, das klinget so schön). Gdzieś niedaleko Papageno i Pamina słyszą dźwięki czarodziejskiego fletu, na którym gra Tamino.

Wolfgang Amadeusz Mozart (ur. 27 stycznia 1756 w Salzburgu, zm. 5 grudnia 1791 w Wiedniu) – kompozytor i wirtuoz gry na instrumentach klawiszowych. Razem z Haydnem i Beethovenem zaliczany do klasyków wiedeńskich.Tamino – postać fikcyjna, Książę, główny bohater dwuaktowego singspielu Wolfganga A. Mozarta z librettem Emanuela Schikanedera Czarodziejski flet (KV 620).

Zbliża się jednak wywołując znowu strach u Papagena i sam Sarastro, który wbrew swojej złej sławie okazuje się być mądrym, dobrotliwym arcykapłanem wiedzy, Pamina nakazuje ptasznikowi w obecności Sarastra jedynie mówienie prawdy. Również Monostatos przyprowadza Tamina. Arcykapłan z powagą i spokojem rozstrzyga wszystkie sprawy, a po naradzie ze swoimi współtowarzyszami wyznacza próby, w których Taminowi ma również towarzyszyć Papageno.

Wiedeń (niem. Wien, dialekt Wean) – stolica i największe miasto Austrii. Znajduje się w północno-wschodniej części kraju, nad Dunajem. Jest miastem statutarnym, tworząc jednocześnie odrębny kraj związkowy.Opera (wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i balet, wywodzi się z włoskich, renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się z aktów, które podzielone są na sceny.

Papagenowi trudno jest utrzymać język za zębami, a to właśnie nieodzywanie się zwłaszcza do kobiet jest próbą. Jedynie obawa przed niewywiązaniem się z misji i ewentualną karą, każe mu jednak wytrwać, a w dodatku rekompensatą ma być poznanie podobnej mu dziewczyny, Papageny. Tymczasem czy to w wizji, czy to naprawdę, zjawiają się nagle w świątyni Sarastra Trzy Damy, przestrzegające śmiałków przed dalszymi próbami i kapłanami. Papageno zamierza wdać się z nimi w rozmowę i zostaje skarcony przez Tamina, a także wracających kapłanów, zaś same niewiasty znikają (kwintet: Wie? Wie? Wie?)..

Monostatos – Maur, postać fikcyjna, jeden z bohaterów dwuaktowego singspielu Wolfganga A. Mozarta z librettem w języku niemieckim autorstwa Emanuela Schikanedera Czarodziejski flet (KV 620). Papagena – postać fikcyjna z dwuaktowego singspielu Wolfganga A. Mozarta Czarodziejski flet (KV 620) z librettem Emanuela Schikanedera. Jest ona mieszkanką krainy rządzonej przez Sarastra, arcykapłana mądrości. Pojawia się w środku II aktu utworu, początkowo pod postacią brzydkiej staruchy, która twierdzi wszakże, iż jest młodą dziewczyną, a jej ukochany to ptasznik Papageno. Kiedy ten wreszcie, czyniąc to nawet w dość mało efektowny sposób, przyrzeka jej miłość, nałożona na nią klątwa znika i staje się ona rzeczywiście atrakcyjną i śliczną kobietą pasującą do zaskoczonego bohatera.

W miarę dalszego trwania prób pojawiają się u Papagena oznaki zniechęcenia i głodu. Nagle podchodzi do niego brzydka, wyglądająca na bardzo starą kobieta. Daje mu wodę i namawia do rozmowy. Okazuje się, że jest ona w rzeczywistości osiemnastolatką, a jej ukochanym jest dwudziestoośmioletni Papageno, czyli właśnie rozmawiający z nią bohater. Gromy przerywają ich pogawędkę, gdy pada pytanie o jej imię, nieznajoma gdzieś się nagle zapada, Papageno przypomina sobie o obowiązku milczenia, a i głód zostaje zaspokojony przez Trzech Chłopców, przewodników Tamina i Papagena, którzy od Sarastra przynoszą posiłki dla odbywających próby. Teraz nawet załamana Pamina, przejęta tym, że nie odzywa się do niej ukochany książę i od Papagena nie usłyszy ani słowa.

Singspiel (niem.: Singspiel, pol.: komedio-opera) – utwór sceniczny oparty na tekście mówionym ze wstawkami muzycznymi, głównie pieśniami zwrotkowymi, prostymi ariami i nieskomplikowanymi partiami zespołowymi. Gatunek rozwinął się w Niemczech pod wpływem angielskiej opery balladowej i francuskiego wodewilu.Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) – dwuaktowa opera (a ściślej: singspiel) z librettem autorstwa Emanuela Schikanedera i muzyką skomponowaną przez Wolfganga Amadeusza Mozarta.
Papagenotor – Papageno w otoczeniu swoich dzieci, grupa figur nad głównym wejściem do Theater an der Wien poświęconym Emanuelowi Schikadenerowi

Gdy próby milczenia się kończą i książę Tamino staje przed nowymi wyzwaniami, błądzący w ciemności ptasznik spotyka wreszcie jednego z kapłanów, który informuje go, że nie dostąpi wtajemniczenia, może jednak spełnić jego życzenie. Nieprzygotowany na taką ewentualność Papageno prosi go tylko o wino i znowu zaczyna marzyć o miłości (Ein Mädchen oder Weibchen), i znowu zjawia się tajemnicza starucha. Tym razem wręcz żąda od niego, żeby przysiągł jej dozgonną wierność, bo inaczej zostanie o chlebie i wodzie nie tylko bez przyjaciela, ale zwłaszcza bez dziewczyny i przyjaciółki. Cóż zostaje, Papageno do przysięgi dodaje tylko cichą, niemal bezgłośną klauzulę, mówiącą o tym, że jego umowa będzie obowiązująca, dokąd nie znajdzie ładniejszej. Ładniejszej jednak z całą pewnością nie uda mu się znaleźć. Tak czy inaczej, z zabawnym zastrzeżeniem czy bez, przysięga ma moc, moc przemiany brzydkiej staruchy w dziewczynę obiecaną Papagenowi przed próbami, podobną jemu, piękną i młodą Papagenę. Kapłani jednak również i tym razem ich rozdzielają wprawiając Papagena już nie tylko we frustrację, a bodaj nawet w depresję. Zakochanego po uszy, niemogącego być ze swoją wybranką i szukającego jej wszędzie bohatera nachodzą myśli samobójcze. Chce on powiesić się na najbliższym napotkanym drzewie. Zanim jednak zrealizuje swój zamiar, planuje jeszcze policzyć do trzech, w ostatniej nadziei, że zdarzy się coś, co odmieni smutny los. Liczy coraz ciszej i żegna się z zakłamanym i okrutnym według niego światem mówiąc mu jeszcze dobranoc. Trzej Chłopcy nadchodzą jednak w porę i przypominają Papagenowi, że ma przecież srebrne dzwonki, które tak wiele potrafią uczynić. To najlepsza z możliwych rad, rzecz o której w swoim odmiennym stanie zapomniał (Papagena, Papagena, Papagena). Kiedy tylko zaczyna grać, zaraz zjawia się wreszcie jego piękna, młoda ukochana. Mogą teraz razem patrzeć w przyszłość marząc o gromadce dzieci, chłopców po ojcu noszących imię Papageno i dziewczynek nazywanych jak ich mama – Papagena (Pa-Pa-Pa-Pa-Pa-Papagena, Pa-Pa-Pa-Pa-Pa-Papageno).

Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) – dwuaktowa opera (a ściślej: singspiel) z librettem autorstwa Emanuela Schikanedera i muzyką skomponowaną przez Wolfganga Amadeusza Mozarta.Sarastro – rządzący w Świątyni Mądrości arcykapłan Izydy i Ozyrysa z dwuaktowego singspielu Wolfganga Amadeusza Mozarta Czarodziejski flet (KV 620) z librettem Emanuela Schikanedera. Postać fikcyjna i zarazem jedna z centralnych postaci dzieła. Rola napisana dla operowych basów. Pierwszym wykonawcą tej partii podczas prapremiery, jaka miała miejsce w Theater an der Wien w Wiedniu 30 września 1791, był Franz Xaver Gerl.

Misja Papagena także zostaje spełniona. Tamino i Pamina wbrew intrygom złej królowej, jej dam i Monostatosa łączą się ze sobą z błogosławieństwem Sarastra (Die Strahlen der Sonne vertreiben die Nacht).

Podstrony: 1 [2] [3]




Reklama