Pancerniki typu South Carolina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pancerniki typu South Carolina – typ amerykańskich pancerników z okresu sprzed I wojny światowej składający się z dwóch jednostek: USS "South Carolina" (BB-26) i USS "Michigan" (BB-27); pierwszy typ amerykańskich drednotów. Koncepcja obu okrętów powstała zgodnie z zasadą all-big-gun (pancernika uzbrojonego wyłącznie w liczne działa największego kalibru) jeszcze przed HMS "Dreadnought", ale ich projektowanie posuwało się zbyt wolno i w efekcie "Dreadnought" został zbudowany przed ich rozpoczęciem, stając się pierwszym pancernikiem nowej generacji.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Pancerniki typu Delaware – typ amerykańskich pancerników z okresu I wojny światowej. Był drugim typem drednotów służących w United States Navy. Okręt był uzbrojony w 10 dział kal. 305 mm i mógł płynąć z prędkością przekraczającą 20 węzłów. W skład typu wchodziły dwa okręty: USS "Delaware" (BB-28) i USS "North Dakota" (BB-29).

Projekt[ | edytuj kod]

Idea nowego, możliwie dużego typu pancernika dla marynarki amerykańskiej, była omawiana na łamach Proceedings (oficjalnej publikacji U.S. Naval Institute) od 1900 roku. Głównymi entuzjastami postępu w tej dziedzinie byli oficerowie marynarki William Sims, doradca prezydenta Theodore Roosevelta do spraw marynarki i Homer Poundstone, który już w 1902 roku zaproponował pancernik, uzbrojony w liczną jednolitą artylerię głównego kalibru, zamiast stosowanych na przełomie wieków dwóch głównych kalibrów, większego i mniejszego. W 1903 roku Poundstone z własnej inicjatywy sporządził projekt wstępny takiej jednostki, uzbrojonej w 12 dział 305 mm, o roboczej nazwie USS "Possible" ("możliwy"). Pomimo oporu konserwatywnych kół kierujących konstrukcją okrętów, skupionych wokół Rady Konstrukcyjnej (Board of Construction) i Biura Konstrukcji i Napraw (Bureau of Construction and Repairs, BC&R), rósł nacisk na realizację nowych projektów. W 1904 roku, po interwencji Rady Głównej Marynarki (General Board) – ciała doradczego Sekretarza Marynarki, a także samego prezydenta Roosevelta, BC&R przystąpiło do projektowania nowego rodzaju pancernika, lecz szczegółowe prace trwały długo. Głównym projektantem okrętów był szef BC&R kontradmirał Washington Capps.

Maszyna parowa potrójnego rozprężania – rodzaj maszyny parowej zblokowanej, stosowanej do napędu jednostek pływających. Konstrukcja składała się z co najmniej trzech cylindrów o stopniowo zwiększających się wielkościach, których tłoki osadzone były na wspólnym wale korbowym.Theodore Roosevelt (ur. 27 października 1858 w Nowym Jorku, zm. 6 stycznia 1919 w Oyster Bay) – dwudziesty szósty prezydent USA (1901-1909), laureat Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1906.

Nowe pancerniki stanowiły pod względem projektu i charakterystyk ewolucję poprzedniego typu Connecticut. Było to odmienne podejście do projektowania, niż prezentowane przez Brytyjczyków, którzy zaprojektowali swój okręt od początku. Projekt amerykański miał cechy wszystkich wczesnych okrętów liniowych (przeddrednotów) US Navy. Jedną z wymaganych cech był duży zasięg operacyjny. Parametry okrętów zostały ograniczone przez limit 16 000 ton narzucony przez Kongres na podstawie wielkości typu Connecticut. To spowodowało, że Amerykanie musieli skonstruować silniejszą niż dotychczas jednostkę o wyporności 16 000 ton, podczas gdy zagraniczni projektanci mieli nawet problemy z utrzymaniem wyporności 18 000 ton. Z zadania tego projektanci się wywiązali, kosztem bardziej zwartego upakowania siłowni i ogólnej ciasnoty w pomieszczeniach. Okręt został obniżony o jeden pokład na rufie, a artyleria średniego kalibru została ograniczona do dział kalibru 3 cali (76 mm). Prędkość została określona na 18,5 węzła, podobnie, jak wcześniejszych typów – istotnym warunkiem (jak się okazało, nieperspektywicznym) było wymaganie, aby nowe okręty mogły działać we wspólnych zespołach z dotychczasowymi pancernikami, dysponując podobną prędkością i manewrowością. Okręty miały bardzo małą wolną burtę, przez co ich pokłady były często zalewane przez fale. Następny typ pancerników amerykańskich Delaware miał już wyporność większą o ponad 4000 ton, by zlikwidować błędy powstałe przy projektowaniu okrętów typu South Carolina na skutek ograniczeń projektantów.

Przeddrednot, predrednot (z ang. pre-dreadnought) - umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych od lat 80. XIX wieku do I dekady XX wieku. Nazwa, nadana później, oznacza pancerniki poprzedzające generację drednotów.Amerykańskie pancerniki to okręty wojenne – pancerniki pływające pod flagą Stanów Zjednoczonych. Podobnie jak okręty innych klas US Navy, otrzymywały one stałe numery literowo-cyfrowe, przy czym okręty danej klasy były numerowane kolejno, łącznie z jednostkami, które nie zostały wprowadzone do służby, a nawet zwodowane.
* – spotyka się też datę wodowania "South Carolina" 1 lipca lub 28 lipca 1908

Maszynownia[ | edytuj kod]

Szkic rozkładu opancerzenia (zakreskowane) i uzbrojenia pancerników typu South Carolina

Z powodu wymogu dużego zasięgu, nowe okręty miały klasyczne maszyny parowe potrójnego rozprężania, o mniejszej mocy, ale bardziej ekonomiczne od nowych i zapewniających dużą prędkość turbin parowych zamontowanych na "Dreadnought". Taki układ maszynowni został powtórzony jedynie na czterech kolejnych okrętach amerykańskich (USS "Delaware" (BB-28), USS "New York" (BB-34), USS "Texas" (BB-35) i USS "Oklahoma" (BB-37)).

Drednot (ang. Dreadnought) – określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS "Dreadnought", który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:USS Texas (BB-35) – amerykański pancernik typu New York, należącego do drugiego typoszeregu drednotów w United States Navy. Zbudowany w latach 1911–1914, był drugim okrętem amerykańskiej marynarki noszącym nazwę pochodzącą od stanu Teksas.

W praktyce, główną słabością okrętów i powodem, dla których czasami nie określa się ich jako "pełnych" drednotów, okazała się niska prędkość, skazująca je na działania wspólne ze starszymi przeddrednotami.

Pancerz[ | edytuj kod]

Okręty otrzymały pancerz zapewniający lepsze zabezpieczenie w stosunku do swojego brytyjskiego rówieśnika. Miały grubszy pancerz boczny, a wszystkie magazyny zostały przesunięte dalej od burt. Pomimo tego, ten typ pancerników miał takie same problemy z cienkim pancerzem pokładowym i dachami wież artyleryjskich, jak wszystkie inne wczesne drednoty.

USS New York (BB-34) – amerykański pancernik, pierwszy okręt typu New York. Był piątym okrętem US Navy noszącym nazwę tego stanu USA. Jego stępkę położono 11 września 1911 w stoczni Brooklyn Navy Yard w Nowym Jorku. Został zwodowany 30 października 1912, matką chrzestną była Elsie Calder. Wszedł do służby 15 kwietnia 1914 z komandorem porucznikiem Thomasem S. Rodgersem jako dowódcą.Salwa burtowa – w walce na morzu salwa oddana z wszystkich dział artylerii głównej okrętu, lub głównej i pomocniczej, w kierunku jednej burty.

Uzbrojenie[ | edytuj kod]

USS "Michigan" od rufy

Typ South Carolina początkowo miał być jedynie modyfikacją Connecticut pod względem uzbrojenia i oprócz podwójnej wieży dział kalibru 305 mm (12 cali) na dziobie i rufie, miał otrzymać pojedyncze boczne wieże dział tego kalibru w miejsce podwójnych wież 203 mm (8 cali) na rogach nadbudówki. Działa 7 calowe (178 mm), jako słabo spisujące się, miały być w ogóle usunięte. Jednak odrzut dział w wieżach bocznych okazał się zbyt wielkim problemem i działa 305 mm umieszczono po raz pierwszy w wieżach ustawionych wzdłuż linii symetrii, jedne ponad drugimi (w superpozycji). Na taki niestosowany wcześniej układ zdecydowano się już w kwietniu 1905. Taki układ zastosowano na wszystkich kolejnych amerykańskich pancernikach, a później także na okrętach innych państw. Pozwalał on na oddanie salwy burtowej ze wszystkich czterech wież oraz na ograniczenie wyporności do zadanej przez Kongres, przez zmniejszenie długości okrętu. Okręty miały w efekcie taką samą salwę burtową, jak Dreadnought, posiadając jedną wieżę mniej i uniknięto zastosowania wież położonych w pobliżu burt kadłuba. Pojawiały się wątpliwości dotyczące siły podmuchu działającej na dolne wieże w momencie, gdy działa miałyby strzelać na wprost przed dziób, ale okazało się, że nie jest to poważnym problemem. Testy takiego rozmieszczenia prowadzono w marcu 1907 na monitorze USS "Florida". Wieże umieszczone w superpozycji okazały się satysfakcjonujące w służbie i wszystkie przyszłe pancerniki amerykańskie były w taki system wyposażone. Brytyjskie okręty otrzymały takie wieże (tylko na rufie) dopiero przy projekcie HMS "Neptune", który został zbudowany w 1911, a na dziobie i rufie – w typie Orion zbudowanym w 1912. Oprócz zwiększenia liczby dział, w porównaniu z przeddrednotami znacząco wzrosła liczba pocisków kalibru 305 mm, z 60 do 100 na działo. Po raz pierwszy na amerykańskich pancernikach zastosowano dwustopniowe podajniki amunicji, lecz z powodu wadliwości zastosowanych podajników, krokiem wstecz okazało się zastąpienie ich przez napędzane ręcznie mechanizmy dźwigi do transportu amunicji z komór amunicyjnych i ładowania dział.

Pancerniki typu Connecticut – ostatnia seria przeddrednotów służących w US Navy. W momencie wejścia do służby należały do najlepszych pancerników na świecie. Charakteryzowały się ciężką salwą burtową (cztery 305 mm, cztery 204 mm, sześć 178 mm, dziesięć 76 mm i sześć 3 funtowych dział), miały znakomite własności morskie i wysoką (jak na swoje czasy) prędkość maksymalną równą 19 węzłom. Okręty tego typu miały także kilka wad. W teorii mieszana artyleria średniego kalibru miała posiadać następujące zalety: działa 7 calowe strzelały pociskami znacznie cięższymi niż 6 calowe i wystrzeliwały je znacznie szybciej niż działa 8 calowe. W czasie służby okazało sie że fontanny wody powstające po wybuchach pocisków 8 i 7 calowych mieszały sie ze sobą co powodowało że trzeba i tak było ograniczać szybkostrzelność dział 7 calowych. Ujednolicenie kalibru średnich dział (wszystkie 8 calowe albo wszystkie 7 calowe) byłoby o wiele bardziej użyteczne.Pancernik – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Superpozycja – ustawienie dział lub wież artyleryjskich na okręcie w taki sposób, że drugie działo lub wieża umieszczone jest na podwyższeniu za pierwszym działem (wieżą) i może strzelać ponad nim.
I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
USS Oklahoma (BB-37) – pancernik typu Nevada Marynarki Wojennej USA z okresu I i II wojny światowej. Bliźniaczą jednostką był pancernik USS "Nevada" (oba okręty różniły się od siebie napędem, nawet po przebudowie - "Nevada" miał nowoczesne kotły, turbiny i przekładnie, a Oklahoma napędzany był przestarzałą maszyną parową VTE). .
Turbina parowa – turbina, w której czynnikiem obiegowym jest para wodna. Pierwowzorem turbiny parowej była bania Herona. Jest to silnik (maszyna cieplna) wykorzystujący energię cieplną pary wodnej, wytworzonej zwykle w kotle parowym lub wytwornicy pary, do wytworzenia energii mechanicznej, odprowadzanej wałem do innej maszyny, np. generatora elektrycznego.
Kaliber broni - najmniejsza średnica przewodu lufy broni palnej. Pod uwagę nie bierze się zakończenia lufy, które, np. w garłaczu, może rozszerzać się lejkowato. W przypadku luf gwintowanych kaliber broni oznacza średnicę lufy mierzoną na polach gwintu.
United States Navy – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych; jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych odpowiedzialny za organizację, szkolenie oraz wyposażenie morskich sił zbrojnych – w tym Korpusu Piechoty Morskiej – do prowadzenia działań bojowych na morzu. W szczególności, zadaniem marynarki i piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych jest poszukiwanie i niszczenie nieprzyjacielskich sił morskich oraz powstrzymywanie jego handlu morskiego; w celu zdobycia i utrzymania ogólnej przewagi morskiej; kontroli obszarów morskich o żywotnym znaczeniu, ochrony żywotnych linii żeglugowych; ustanowienia i utrzymania lokalnej przewagi (w tym powietrznej) w obszarze działań morskich; zajmowanie i obrona baz morskich; oraz przeprowadzanie operacji lądowych i powietrznych niezbędnych do prowadzenia kampanii morskich.
Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.

Reklama