Pachystropheus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pachystropheusrodzaj wymarłego zauropsyda żyjącego w późnym triasie (retyk). Jego szczątki odnaleziono w południowo-zachodniej Anglii. Jego szczątki opisała Erika von Huene w 1935. Zostało to przeoczone, a ponownego opisu dokonali Storrs i Gower w 1993. Autorzy ci sklasyfikowali Pachystropheus jako przedstawiciela kladu Choristodera; jeśli jego przynależność do tej grupy zostałaby potwierdzona, byłby on najstarszym znanym przedstawicielem Choristodera, starszym o 45 milionów lat od środkowojurajskiego rodzaju Cteniogenys, i dowodziłby istnienia tej grupy już w triasie. Ich wnioski zostały jednak zakwestionowane przez Evans i Hechta (1993), zdaniem których cechy morfologiczne, które Storrs i Gower uznali za dowodzące przynależności Pachystropheus do Choristodera, są w rzeczywistości spotykane u wielu innych wodnych lub ziemnowodnych grup gadów. Evans i Manabe (1999) przeprowadzili analizę kladystyczną, z której wynika, że Pachystropheus był przedstawicielem Choristodera i taksonem siostrzanym do japońskiego rodzaju Shokawa; autorzy podkreślili jednak, że taka pozycja filogenetyczna Pachystropheus nie jest pewna. Także Renesto (2005) uznał przynależność Pachystropheus do Choristodera za niepotwierdzoną; stwierdził też występowanie podobieństw w budowie szkieletu pozaczaszkowego między Pachystropheus a rodzajem Endennasaurus zaliczanym do grupy Thalattosauria, choć nie przesądzał, czy owe podobieństwa są dowodem bliskiego pokrewieństwa Pachystropheus z Endennasaurus czy też są jedynie rezultatem konwergencji.

Sir Richard Owen (ur. 20 lipca 1804, zm. 18 grudnia 1892) – angielski biolog, anatom porównawczy zwierząt i paleontolog.Shokawa – rodzaj niewielkiego (długość ciała bez ogona ok. 250 mm, z ogonem ok. 370–400 mm), ziemnowodnego diapsyda z kladu Choristodera, żyjącego we wczesnej kredzie (walanżyn) na terenach dzisiejszej Azji. Gatunkiem typowym jest S. ikoi, którego holotypem jest szkielet pozaczaszkowy oznaczony IBEF VP 3, odkryty w osadach formacji Okurodani niedaleko wioski Shokawa w japońskiej prefekturze Gifu; autorzy opisu S. ikoi dodatkowo uznali szereg innych skamieniałości (m.in. dwie kości zębowe, kości przednich i tylnych kończyn oraz kręgi) odkryte w osadach tej samej formacji za należące do przedstawicieli tego gatunku. Charakteryzuje go współwystępowanie szeregu cech budowy szkieletu, w tym m.in.: występowania co najmniej 16 kręgów szyjnych (co dowodzi, że jego szyja była dłuższa od szyj przedstawicieli kladu Neochoristodera); oddzielenia trzonów wszystkich kręgów poza kręgami szyjnymi od łuków kręgów; występowania na przednich kręgach ogonowych wysokich i cienkich wyrostków kolczystych; występowania stosunkowo krótkich i szerokich kości dłoni, przedramienia i ramiennej oraz występowania zgrubienia (pachyostozy) kości kończyn, kręgów i gastraliów, co prawdopodobnie było przystosowaniem do wodnego trybu życia. Gao i Ksepka (2008) zwrócili uwagę, że budową szkieletu pozaczaszkowego Shokawa bardzo przypomina chiński rodzaj Hyphalosaurus; ponieważ jednak znane są tylko nieliczne kości czaszki S. ikoi, niemożliwe są porównania czaszek przedstawicieli rodzajów Shokawa i Hyphalosaurus – stąd autorzy do czasu odkrycia większej liczby skamieniałości S. ikoi woleli pozostawić ten gatunek w odrębnym rodzaju.

Według Duffina (1978) P. rhaeticus najprawdopodobniej jest młodszym synonimem gatunku Rysosteus oweni, którego holotypem jest pojedynczy kręg odkryty niedaleko Aust na południowym zachodzie Anglii (rodzaj Rysosteus opisał w 1842 r. Richard Owen, nie nadając mu jednak epitetu gatunkowego; dopiero w 1890 r. Arthur Woodward i Charles Sherborn ustanowili dla niego epitet gatunkowy oweni). Według Storrsa (1994) nie można jednak potwierdzić, że R. oweni i P. rhaeticus to ten sam gatunek, gdyż holotyp R. oweni zaginął, a opis Owena nie jest na tyle dokładny, by umożliwić porównania; stąd autor utrzymał Pachystropheus jako odrębny rodzaj, jednocześnie uznając R. oweni za nomen dubium.

Nomen dubium (l. mn. nomina dubia; z łac. nomen, nominis = imię, nazwanie; dubius, -a, -um = wątpliwy, wahający się, niezdecydowany) – w nazewnictwie zoologicznym określenie nazwy naukowej o nieznanym lub wątpliwym zastosowaniu. W ICBN i ICNB fraza nomen dubium nie ma statusu.Konwergencja (łac. convergere, zbierać się, upodabniać się) – w biologii proces powstawania morfologicznie i funkcjonalnie podobnych cech (czyli analogicznych) w grupach organizmów odlegle spokrewnionych (niezależnie w różnych liniach ewolucyjnych), odrębnych dla tych grup cech pierwotnych, w odpowiedzi na podobne lub takie same wymagania środowiskowe, np. podobny typ pokarmu, wymagania lokomocyjne. Źródłem konwergencji jest występowanie tych samych czynników doboru naturalnego wpływających na proces ewolucji różnych populacji. Przykładem mogą być ryby i walenie, które żyjąc w środowisku wodnym rozwinęły podobnie opływowe kształty ciała, napędową płetwę ogonową i sterujące płetwy przednie. Dobrym przykładem jest też zewnętrzne podobieństwo rekinów, ichtiozaurów i delfinów lub jaszczurek i płazów ogoniastych. Innego przykładu dostarcza porównanie skrzydeł niespokrewnionych ewolucyjnie organizmów jak np. ptaków i owadów. Nierzadko mówi się też o narządach analogicznych, które u różnych organizmów pełnią podobne funkcje.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Erika von Huene. Ein Rhynchocephale aus dem Rhat (Pachystropheus n. g.). „Neües Jahrbuch fur Mineralogie, Geologie und Palaontologie”, s. 441–447, 1935 (niem.). 
  2. Glenn W. Storrs, David J. Gower. The earliest possible choristodere (Diapsida) and gaps in the fossil record of semi-aquatic reptiles. „Journal of the Geological Society”. 6 (150), s. 1103–1107, 1993. DOI: 10.1144/gsjgs.150.6.1103 (ang.). 
  3. Susan E. Evans, Max K. Hecht. A history of an extinct reptilian clade, the Choristodera: longevity, Lazarus-taxa, and the fossil record. „Evolutionary Biology”. 27, s. 323–338, 1993 (ang.). 
  4. Susan E. Evans, Makoto Manabe. A choristoderan reptile from the Lower Cretaceous of Japan. „Special Papers in Paleontology”. 60, s. 101–119, 1999 (ang.). 
  5. Silvio Renesto. A possible find of Endennasaurus (Reptilia, Thalattosauria) with a comparison between Endennasaurus and Pachystropheus. „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie: Monatshefte”. Rocznik 2005 (2), s. 118–128, 2005 (ang.). 
  6. Christopher Duffin. The Bath Geological Collections. f. The importance of certain vertebrate fossils collected by Charles Moore: an attempt at scientific perspective. „Newsletter of the Geological Curators Group”. 2, s. 59–67, 1978 (ang.). 
  7. Glenn W. Storrs. Fossil vertebrate faunas of the British Rhaetian (latest Triassic). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 112 (1), s. 217–259, 1994. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1994.tb00319.x (ang.). 
Retyk – w stratygrafii najmłodsze piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 4 do ok. 7 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że retyk rozpoczął się 203,6 ± 1,5 mln lat temu a zakończył 199,6 ± 0,6 mln lat temu; w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od ok. 208,5 do 201,3 ± 0,2 mln lat temu. Młodsze piętro od noryku a starsze od hettangu.Grupa siostrzana (ang. sister–group) – w systematyce kladystycznej grupa organizmów powstała z jednej linii ewolucyjnej (grupy macierzystej) po jej rozszczepieniu. Dwie grupy siostrzane wraz ze swym wspólnym przodkiem stanowią grupę monofiletyczną. Gatunki należące do grupy siostrzanej charakteryzują się pewnymi specyficznymi, wspólnymi cechami (synapomorfiami), które nie występują jednak w grupie macierzystej (są ewolucyjnie nowe).




Warto wiedzieć że... beta

Choristodera – rząd wodnych gadów. Jego najstarsi znani przedstawiciele żyli w środkowej jurze (Cteniogenys), a być może nawet późnym triasie (kontrowersyjny Pachystropheus); grupa dotrwała przynajmniej do końca eocenu, a być może nawet do wczesnego miocenu (przy założeniu, że do Choristodera należał rodzaj Lazarussuchus; część autorów klasyfikuje go jednak jako takson siostrzany Choristodera). Choristodera należą więc do kilku (obok ptaków, krokodylomorfów, lepidozaurów i żółwi) grup zauropsydów, które przetrwały wymieranie kredowe.
Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
Zauropsydy (Sauropsida) – jeden z dwóch głównych kladów owodniowców (obok synapsydów), który rozdzielił się na dwie główne linie ewolucyjne: anapsydy, charakteryzujące się czaszką pozbawioną otworów skroniowych, oraz diapsydy, w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk.
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".
Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

Reklama