Otton III (cesarz rzymski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Włócznia Świętego Maurycego – broń ceremonialna, którą uznawano za symbol władzy cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego

Otton III (ur. czerwiec/lipiec 980 w Kleve, zm. 23 lub 24 stycznia 1002 roku w Falerii) – władca niemiecki z dynastii Ludolfingów. Król Niemiec od 983 roku, Święty Cesarz Rzymski od 996 roku. Syn Ottona II i Teofano, księżniczki bizantyńskiej.

Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.Teofano lub Teophano (gr.: Θεοφάνου – Teofanu, ur. 956, w Konstantynopolu w Bizancjum, zm. 15 czerwca 991 w Nijmegen) – księżniczka bizantyjska, żona cesarza Ottona II (955 - 7 grudnia 983), syna cesarza Ottona I Wielkiego i Adelajdy, córki Rudolfa II Burgundzkiego.

Otton III był zwolennikiem idei odnowienia Cesarstwa Rzymskiego, w której polityka podporządkowania Kościoła państwu wiązała się z koncepcją jedności chrześcijańskiej. Uniwersalnej władzy cesarskiej miały być poddane: Germania, Italia, Galia oraz Sclavinia (Słowiańszczyzna). Podczas swojego panowania kilkakrotnie rozprawiał się z rzymską opozycją Krescencjuszów, mianował na papieży Grzegorza V i Sylwestra II, a podczas zjazdu gnieźnieńskiego uniezależnił Polskę od kościelnej władzy Niemiec.

Bolesław II Pobożny (ur. przed 935, zm. 7 lutego 999) – książę czeski od 972 (ewentualnie od 967) z dynastii Przemyślidów.Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.

Życiorys[ | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[ | edytuj kod]

Jako dziecko jeszcze za życia ojca został namaszczony na przyszłego króla Niemiec 25 grudnia 983 roku w Akwizgranie. W trakcie ceremonii koronacyjnej miał pojawić się poseł, który obwieścił śmierć Ottona II. Koronacja nie gwarantowała bezproblemowego przejęcia władzy. Według niemieckiego historyka Gerda Althoffa istnieje kilka wyjaśnień takiego stanu rzeczy: możni i biskupi obawiali się długiego okresu, w którym władzę sprawowałby nieprzygotowany do rządzenia małoletni Otton III, a sytuacja na granicy słowiańskiej i w Italii wymagała sprawnych i skutecznych rządów. Problem z objęciem władzy potęgował książę bawarski Henryk II Kłótnik, będący najbliższym męskim krewnym Ottona III.

Wojciech Sławnikowic (czes. Vojtěch Slavníkovec, niem. Adalbert; ur. ok. 956 w Libicach, zm. 23 kwietnia 997 w Świętym Gaju w okolicach Pasłęka lub Tękit, Tenkitten, obecnie Letnoje; inne źródła podają pruski Chollin) – czeski duchowny katolicki, biskup praski, benedyktyn, misjonarz, męczennik, święty Kościoła katolickiego.Jerzy Strzelczyk (ur. 24 grudnia 1941 w Poznaniu) – polski naukowiec, historyk-mediewista specjalizujący się m.in. w początkach państwa polskiego oraz państw barbarzyńskich na ziemiach dawnego Imperium Romanum.

Początkowo opiekunem i regentem w imieniu Ottona III był Henryk Kłótnik. W 985 roku regentką została jego matka, Teofano, i pozostawała nią do swej śmierci w 991 roku. Następnie jego babka (matka Ottona II), Święta Adelajda rządziła jako regentka. We wrześniu 994 roku Otton III objął samodzielne rządy. Według Gerda Althoffa przekazywanie władzy Ottonowi III było procesem stopniowym.

Pietro II Orseolo – doża Wenecji (991-1009). Wymieniany jest jako organizator wyprawy przeciwko dalmatyńskim Naretanom.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Otton III odebrał staranne wykształcenie – potrafił czytać i pisać, ponadto znał dzieła antyczne i święte księgi, mówił po łacinie (prawdopodobnie znał także grekę) oraz zyskał biegłość w teologii, filozofii, historii i prawie. Prawdopodobnie późniejsze określenie mirabilia mundi („cud świata”) odnosi się do jego erudycji. Nauczycielami Ottona III byli zatrudnieni przez Teofano grafowie Hoika i Bernward (późniejszy biskup Hildesheim). Hoika uczył Ottona posługiwania się bronią i edukował go w dworskich i rycerskich sprawnościach, zaś Bernward był odpowiedzialny za ogólne wykształcenie monarchy. Przypuszcza się, że Otton III miał także innych nauczycieli.

Ewangeliarz Ottona III – iluminowany ewangeliarz wykonany około 1000 roku w klasztorze Reichenau dla króla niemieckiego i cesarza rzymskiego Ottona III. Znajduje się w zbiorach Bayerische Staatsbibliothek w Monachium (sygnatura Clm 4453).Król Rzymian (łac. Rex Romanorum), tłumaczony też błędnie na: król rzymski – tytuł monarszy władców Niemiec nadawany im po wyborze na tron Świętego Cesarstwa Rzymskiego i koronacji dokonywanej zwykle w Akwizgranie, a przed koronacją cesarską w Rzymie, którą co do zasady dokonywał papież.

Pierwsze lata rządów[ | edytuj kod]

Pierwsze decyzje personalne Ottona III zdradzają odwagę i przekorę we wprowadzaniu zmian. W 994 roku Otton III zatrudnił swojego zausznika (i prawdopodobnie także jednego z jego nauczycieli) Niemca Heriberta na stanowisku zwierzchnia italskiego oddziału kancelarii królewskiej. Decyzja króla była nowością, gdyż wcześniej to stanowisko obejmowali duchowni z italskiej części kraju. Gdy w 994 roku zmarł biskup Ratyzbony Wolfgang, Otton wbrew decyzji zmarłego, wyborowi ratyzbończyków oraz obranego na wakat ratyzbońskiego duchownego Taginona wyniósł do godności biskupiej swojego kapelana Gebharda.

Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).

Latem 995 roku Otton III (przy wsparciu kontyngentów księcia polskiego Bolesława Chrobrego i księcia czeskiego Bolesława) zorganizował wyprawę militarną przeciwko Słowianom Połabskim. Według Gerda Althoffa misja zakończyła się niepowiedzeniem, gdyż nie zdołano skutecznie stłumić oporu Słowian, zaś jesienią Słowianie przeprowadzili kilka zbrojnych wypraw do Saksonii. Zainteresowanie wyprawą Ottona wynika głównie z konfliktu pomiędzy czeskimi rodami możnowładczymi – Przemyślidami i Sławnikowicami, których przedstawiciele znajdowali się w czeskich oddziałach. W trakcie wyprawy książę czeski Bolesław nakazał najechać na grody Sławnikowców i zabić wszystkich członków tej rodziny. Na podstawie dokumentu z 6 grudnia 995 roku można przypuszczać, że Otton III miał związek z zajściami w Czechach. Ów dokument zarządza znaczące powiększenie biskupstwa w Miśni. Reorganizacja została przeprowadzona kosztem biskupstwa praskiego i arcybiskupstwa magdeburskiego.

Historiografia (z gr. Historia + grapho – pisać) – dział piśmiennictwa obejmujący gatunki historyczne. Historiografia to inaczej określenie całokształtu pracy historyka razem z jej rezultatem, czyli produkcją dziejopisarską.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Pierwsza wyprawa do Rzymu[ | edytuj kod]

W 995 roku Otton III otrzymał prośbę o pomoc od papieża Jana XV, któremu zagrażał prefekt Rzymu Krescencjusz. W marcu 996 roku Otton III wyruszył z Ratyzbony do Italii. Według ówczesnych przekazów miały miejsce rozmaite symboliczne czynności, za pomocą których monarcha manifestował swoją władzę. Na czele orszaku kazał umieścić Świętą Włócznię, dzięki której oddał się pod ochronę relikwii oraz wskazywał wyraźnie na swoje roszczenia do godności cesarskiej (również w tym sensie, że Otton III przy pomocy Włóczni będzie walczyć z poganami). Podczas pobytu w Weronie Otton III został ojcem chrzestnym doży Piotra II Orseolo. W Pawii władca dowiedział się o śmierci wygnanego Jana XV. Do prerogatyw cesarza należało wybranie nowego papieża (nominowany został jako pierwszy niemiecki papież Bruno z Karyntii, który przybrał imię Grzegorz). Podczas postoju w Rawennie zaprezentował się jako władca Italii z imperialnymi pretensjami oraz skrytykował tamtejszych hrabiów i margrabiów. 21 maja 996 roku (w dniu Wniebowstąpienia Pańskiego) Grzegorz V koronował w Rzymie niespełna 16-letniego Ottona III. Po uroczystościach koronacyjnych odbył się synod, któremu przewodniczyli razem cesarz i papież. Wiosną 996 roku cesarz skazał Krescencjusza na wygnanie, jednak na prośbę Grzegorza V ułaskawił go.

Zjazd gnieźnieński – inaczej nazywany też synodem gnieźnieńskim. Była to pielgrzymka cesarza Ottona III do grobu św. Wojciecha, a także spotkanie z księciem Polski Bolesławem w ówczesnej stolicy państwa – Gnieźnie.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

W Rzymie Otton III poznał biskupa praskiego Wojciecha z czeskiego rodu Sławnikowców. Władcę zafascynował ascetyczny tryb życia kapłana. Otton III przez całe życie czcił Wojciecha, który podczas wyprawy misyjnej na Prusach poniósł męczeńską śmierć 23 kwietnia 997 roku. Wpływ na Ottona III miał także Gerbert z Aurillac, którego powołał na swój dwór jako nauczyciela i doradcę politycznego. Cesarz poznał Gerberta podczas synodu w Rzymie (jedną ze spraw, o których dyskutowano podczas synodu był niespełniający kryteriów kościelnoprawnych wybór Gerberta na arcybiskupa Reims). W jednym z listów Otton III chciał, by Gerbert wytrzebił z niego „saskie nieokrzesanie” (Saxonica rusticitas) i zdobył w jego miejsce greckie „obycie” (subtilitas). Według Gerda Althoffa prośba o pozbycie się „saskiego nieokrzesania” było kpiarską aluzją do samozadowolenia Gerbeta ze swojej erudycji. Gerbet z Aurillac przekonywał władcę, że do niego należy cesarstwo rzymskie (składające się z Italii, Germanii, Galii i Sclavinii). W ten sposób w świadomości Ottona umocniła się idea imperialna. W dowód wdzięczności Gerbert został później arcybiskupem Rawenny, a w 999 roku został wybrany na papieża (przyjął imię Sylwester II).

Koniec świata – potencjalny, różnie wyobrażany proces zakończenia istnienia czegoś. Jest on powszechnie związany z nauką, filozofią, religią i kulturą.Henryk II Kłótnik (niem. Heinrich II. der Zänker) (ur. 951, zm. 28 sierpnia 995 w Gandersheim) – książę bawarski (955-976 i 985-995) z dynastii Ludolfingów. Syn i następca Henryka I.

Otton III opuścił Rzym w 996 roku w wyniku problemów ze zdrowiem. Cesarz zlecił ochronę i wsparcie papieża margrabiemu Hugonowi z Tuskulum oraz grafowi Konradowi ze Spoleto. Z listu pożegnalnego Ottona do Grzegorza wnioskowano, że pomiędzy cesarzem a papieżem doszło do sporu w kwestii przynależności ośmiu hrabstw. Wkrótce po wyjedźcie Ottona III Grzegorz V został wypędzony z Rzymu i do 998 roku żył w północnej Italii.

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Mediewistyka – dyscyplina historyczna zajmująca się różnymi zagadnieniami epoki średniowiecza (m.in. społeczno-gospodarczymi, wojskowo-politycznymi). Współcześnie sięga także do rezultatów badań archeologii i etnografii.

Otton III był uznawany za cesarza-ascetę, wykazującego szczególny pietyzm, choć jego zachowania religijne, takie jak pójście boso do Gniezna w 1000 roku, wpisywały się w ówczesny system rytuałów władzy.

Druga wyprawa do Rzymu[ | edytuj kod]

W grudniu 997 roku Otton III zorganizował drugą wyprawę do Rzymu, która miała za zadanie przywrócenie Grzegorza V na urząd i wypędzenie antypapieża Jana XVI (osadzonego przez prefekta rzymskiego Krescencjusza). Antypapieżem był Jan Filagatos – arcybiskup Piacenzy, który krótko przed objęciem władzy wrócił z misji dyplomatycznej do Biznacjum, zorganizowanej przez cesarza. Nieznana jest przyczyna zmiany frontu. Gdy w lutym 998 roku wojska Ottona III stanęły pod Rzymem, pewna cześć mieszkańców miasta ułożyła się z cesarzem i wpuściła go do Rzymu. Antypapież Jan XVI uciekł z miasta i próbował ukryć się w okolicy, jednakże został złapany przez oddział wojowników Ottona III pod dowództwem alemańskiego grafa Bezelina. Antypapieża oślepiono, obcięto mu nos i język, a następnie przyprowadzono do Rzymu przed oblicze cesarza i papieża Grzegorza V (który kazał dodatkowo odrzeć go z szat papieskich, posadzić tyłem na ośle, każąc używać jego ogona jako cugli). Krescencjusz został złapany podczas oblężenia Zamku Świętego Anioła. Został ścięty, a jego ciało zrzucono z murów zamku. Następnie ciało Krescencjusza i dwunastu jego towarzyszy powieszono za nogi na Monte Mario i wystawiono na widok publiczny. We współczesnej historiografii ekspedycja Ottona III jest nazywana „wyprawą odwetową”. Już w średniowieczu mieszkańcy Italii krytykowali cesarza i papieża za okrutne potraktowanie Jana XVI (w niemieckich źródłach nie pojawiła się krytyka). Italski eremita Nil pragnął zabrać oślepionego dziewięćdziesięcioletniego Jana XVI ze sobą do klasztoru, na co nie zgodził się Otton III i Grzegorz V. Według Kroniki Thietmara ludzie przerazili się nowym władcą, który uchodził za przyszłego cesarza pokoju.

Wniebowstąpienie Pańskie – wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek). W Polsce w Kościele rzymskokatolickim uroczystość ta – zgodnie z dekretem watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów – od 2004 r. obchodzona jest w VII Niedzielę Wielkanocną.Rawenna (wł. Ravenna) – miasto i gmina w północnych Włoszech w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna. Według danych na rok 2007 gminę zamieszkuje 151 055 osób, 228 os./km².

Aby pozyskać w Rzymie większy autorytet Otton III nakazał wznieść nowy zamek cesarski na Palatynie. Podobnie jak cesarze rzymscy w swoich dokumentach używał tylko pieczęci. Na bullach znajdowała się dewiza Renovatio imperii Romanorum („odnowa cesarstwa rzymskiego”). Zostały wprowadzone także rzymsko-bizantyjskie tytuły urzędów. Będący kanclerzem Italii arcybiskup Herybert z Kolonii nazywał się odtąd logothet („mówca”) lub archilogothet („wielki mówca”). Inni zostali magister militum (dowódca) lub magister palatii („zwierzchnik pałacu”), patricius („przedstawiciel władzy”) czy praefectus navalis („komendant floty”). Protospatar („przewodniczący sądu”) musiał złożyć pocałunek na ramieniu władcy. Otton III wprowadził także zwyczaj spożywania posiłków samotnie, zasiadając przy półokrągłym stole ustawionym na podwyższeniu.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.

Po egzekucji Krescencjusza narodził się pomysł stworzenia nowej pieczęci cesarskiej. Przedstawia ona cesarza w koronie płytowej, który siedzi na szerokim tronie, z uniesionymi rękami. W dłoniach trzyma berło i ozdobiony krzyżem globus. Ten wizerunek zatwierdzono na przyszłość jako pieczęć, której odtąd mieli używać wszyscy zasiadający na tronie. Ponadto Otton III przyjął tytuł Romanorum imperator augustus („szlachetny cesarz Rzymian”). Dewiza nawiązuje do cesarskiej dewizy Karola Wielkiego Renovatio Romani imperii. Nowa dewiza widnieje na wszystkich dokumentach cesarskich do 1001 roku (po powrocie Ottona III z Gniezna cesarz przyjął dewizę Aurea Roma).

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Radzim (Radzym) Gaudenty (z czes. Radim) – syn Sławnika, brat przyrodni Św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup gnieźnieński oraz metropolita na ziemiach Polskich w ówczesnym Państwie pierwszych Piastów. Za datę narodzin przyjmuje się okres między 960 a 970 rokiem (otrzymując sakrę biskupią powinien mieć najmniej 30 lat). Rok śmierci nie jest ustalony – według różnych koncepcji historyków przyjmuje się kilka propozycji 1006, 1011, 1016, 1018, 1020, 1022.

Koncepcja odnowienia Cesarstwa Rzymskiego[ | edytuj kod]

Sclavinia, Germania, Galia i Italia składające hołd Ottonowi III – fragment Ewangeliarza Ottona III

Przy wsparciu Gerbeta z Aurillaca i Leona z Vercelli Otton III około 1000 roku przyspieszył proces przywrócenia Cesarstwa Rzymskiego. Na poziomie władczym i instytucjonalnym miała to być restytucja władzy cesarskiej, kierowanej z Rzymu i wzorowanej na imperatorach starożytnych. Na poziomie religijno-kościelnym cesarz i papież mieli ze sobą ściśle współpracować. W koncepcji Ottona III w jej skład obok Germanii i Italii miały wchodzić Polska i Węgry. Z tego powodu Otton III zgodził się na wybór Stefana na pierwszego króla Węgier oraz wyniósł Bolesława Chrobrego do rangi „przyjaciela i sprzymierzeńca ludu rzymskiego” (populi Romani amicus et socius). Według niemieckiego mediewisty Stefana Weinfurtera przyspieszenie tego procesu wiązało się z narastającym przekonaniem elit politycznych i kościelnych o zbliżającym się końcu świata.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Miśnia (niem. Meißen; górnołuż. Mišno; łac. Misena) – miasto powiatowe w południowo wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Miśnia. Leży nad Łabą, ok. 26 km od Drezna.

Według Gerberta imperium miały służyć zarówno „bogata w mężów Galia i Germania”, „bogata w plony Italia oraz „dzielne królestwa Scytów”. W Ewangeliarzu wykonanym w klasztorze Reichenau Ottona III zaczęto przedstawiać jako władcę na tronie, który był otoczony przez świeckich i duchownych możnych. Na sąsiedniej stronie widnieją postacie kobiet z darami, które zbliżają się do cesarza w pozie służebnej. Kobiety symbolizują krainy podporządkowane cesarzowi i są podpisane nazwami tychże krain.

Palatyn (łac. Mons Palatinus) – jedno ze siedmiu wzgórz Rzymu, według tradycji (i ostatnich badań archeologicznych) uważane za miejsce najstarszej osady rzymskiej zwanej Roma quadrata. Tu w grocie zwanej Lupercal miała wilczyca karmić Romulusa i Remusa. Znajdowały się tu m.in. świątynia Wiktorii, świątynia Jowisza Statora, Dom Liwii, pałac Septimusa Sewera, pałac Domicjana. W okresie republiki Palatyn był dzielnicą bogatych willi (Cycerona, Krassusa, Marka Antoniusza).Święty cesarz rzymski (łac. Sancti Imperator Romanus, niem. Heiliger Römischer Kaiser) – termin używany przez historyków na określenie średniowiecznego władcy, który otrzymał tytuł cesarza rzymskiego od papieża. W historiografii używane jest również określenie „cesarz rzymski narodu niemieckiego”, odnoszące się do władców Królestwa Niemieckiego mających prawo do używania tytułu „cesarz rzymski”.

Zjazd gnieźnieński[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zjazd gnieźnieński.
Polska Bolesława Chrobrego. Trasa Ottona III (żółta), miejsce zjazdu gnieźnieńskiego (oznaczone miniaturą włóczni św. Maurycego) oraz ustanowione wówczas biskupstwa.
Otton III (z prawej) obok Bolesława Chrobrego na rzeźbie w Szprotawie, upamiętniającej spotkanie obu władców w Iławie w drodze do Gniezna.

2 grudnia 999 roku powstał dokument dotyczący sporu prawnego wokół klasztoru Farfa(wł.) w Fara in Sabina. Jednym ze świadków sporu był Radzim Gaudenty – brat św. Wojciecha i arcybiskup powstałego w 1000 roku arcybiskupstwa w Gnieźnie, któremu miały zostać podporządkowane biskupstwa w Kołobrzegu, Krakowie i Wrocławiu. Dokument ten jest świadectwem przygotowania prowincji kościelnej, która miała znacząco wpłynąć na wydarzenia w Europie Wschodniej. Poprzez utworzenie prowincji kościelnej władztwu Bolesława Chrobrego przyznano niezależność kościelno-polityczną Polski. Dokument nie wymienia inicjatora owych decyzji.

Święta Adelajda, Adelajda Włoska (ur. 931, zm. 16 grudnia 999 w Seltz), córka króla Burgundii Rudolfa II i Berty Szwabskiej, córki księcia Szwabii Burcharda II. Królowa rzymska (Niemiec), a następnie cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Według przekazu Galla Anonima podczas spotkania Bolesław Chrobry został uznany przyjacielem Świętego Cesarstwa Rzymskiego i niezależnym władcą, cesarz Otton wyróżnił go dając mu kopię włóczni św. Maurycego i gwóźdź z Krzyża Pańskiego, przy czym cesarz założył mu na głowę swój diadem cesarski, aby przypieczętować wzajemną przyjaźń władców. Bolesław Chrobry pragnął wręczyć cesarzowi dary, jakie dotąd składano władcom niemieckim na znak uznania ich wyższości nad Polską. Otton III odmówił ich przyjęcia, uznając Bolesława za władcę równego sobie.

Grzegorz V (łac. Gregorius V, właśc. Bruno z Karyntii, ur. w 972 w Karyntii, zm. w 999 w Rzymie) – papież w okresie od 3 maja 996 do 18 lutego 999.Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

Kronikarz Thietmar ocenił zjazd powściągliwie. Relacjonując go, ograniczył się do wiadomości poświęconych organizacji kościelnej, pomijając decyzje polityczne. W Kronice Thietmar zarzucił Ottonowi III utworzenie arcybiskupstwa w Gnieźnie, które przyznało Polsce niezależność.

Istnieje kilka teorii tłumaczących zorganizowanie wyprawy do Gniezna. Według jednej (głoszonej między innymi przez Jerzego Strzelczyka), pielgrzymka do grobu św. Wojciecha wiązała się z koncepcją odnowienia Cesarstwa Rzymskiego. Inna teoria kładzie nacisk na inicjatywę Bolesława Chrobrego, który chciał uniezależnić się od Rzeszy (cel ten miał zresztą przyświecać już podporządkowaniu władzy Rzymowi w latach 990–992). Ówczesne źródła wskazują na religijny motyw podróży do Gniezna (według Thietmara z Merseburga Otton pragnął pomodlić się przy grobie swego powiernika Wojciecha). Według tekstów hagiograficznych Otton III pragnął zabrać z Gniezna relikwie św. Wojciecha, na co nie pozwolili mieszkańcy grodu.

Ratyzbona (niem. Regensburg, baw. Rengschburg, czes. Řezno) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Górny Palatynat, regionu Ratyzbona oraz powiatu Ratyzbona. Leży nad Dunajem. Polska nazwa miasta wywodzi się z pradawnej nazwy celtyckiej Radasbona poprzez łacińską nazwę Ratisbona.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Poszukiwania grobu Karola Wielkiego[ | edytuj kod]

Po powrocie do Rzeszy Otton III zorganizował synody w Quedlinburgu i Akwizgranie. Według Kroniki z Novalesa podczas obrad w Akwizgranie Otton III przeprowadził akcję poszukania miejsca pochówku Karola Wielkiego, rzekomo zapomnianego w owym czasie. Cesarzowi udało się odnaleźć grób. Po oddaniu należnego szacunku swemu cesarskiemu poprzednikowi wyjął z grobu kilka przedmiotów, po czym kazał go zamknąć za nowo. Nie są znane dokładne przyczyny, które skłoniły Ottona III do otworzenia grobu Karola Wielkiego. Obok interpretowania tego wydarzenia jako świadectwo młodzieńczej ciekawości otwarcie grobu jest także rozumiane jako nawiązanie do zwyczajów starożytnych (m.in. otwarcia grobu Aleksandra Wielkiego przez Oktawiana Augusta). Przedsięwzięcie Ottona III jest postrzegane jako pierwszy etap kształtowania się kultu Karola Wielkiego.

Thietmar z Merseburga (imię to odpowiada współczesnemu Dietmar; ur. 25 lipca 975 prawdopodobnie w Walbeck, zm. 1 grudnia 1018 w Merseburgu) – biskup merseburski, kronikarz, autor kroniki Thietmara, ważnego źródła historii Niemiec i Polski.Klasztor Reichenau – dawne opactwo benedyktyńskie na wyspie Reichenau na Jeziorze Bodeńskim w Niemczech. Założone w 724 przez Pirmina, przeżywało swój rozkwit w IX-XI w. Obok klasztorów w Sankt Gallen i Fuldzie, najważniejszy ośrodek kultury, nauki i sztuki okresu karolińskiego i ottońskiego, słynący w X-XI w. z tworzonych tam rękopisów zdobionych wysokiej jakości miniaturami.

Bunt w Rzymie i śmierć[ | edytuj kod]

Grób Ottona III

Podczas pontyfikatu Sylwestra II w Rzymie w 1001 roku wybuchł bunt przeciwko cesarzowi. Podczas kilkudniowego buntu Rzymianie oblegali palatium Ottona III. Powszechnie uważa się, że przyczyną buntu było łagodne potraktowanie mieszkańców Tivoli, którzy wcześniej zbuntowali się przeciwko cesarzowi. Spór udało się rozwiązać w wyniku negocjacji. W trakcie pertraktacji Otton III miał wygłosić mowę, w której przedstawił swoją miłość do Rzymu i zaniedbanie przez siebie więzów z ojczystą Saksonią. Przemówienie do Rzymian jest często przedstawiane i oceniane jako świadectwo „antyniemieckiego” nastawienia Ottona III.

Tivoli – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym. W starożytności Tybur (łac. Tibur).Otto, Otton, Odo, Odon - imię męskie pochodzenia germańskiego. W języku starowysokoniemieckim zapisywano je jako Audo, Odo, Oddo, Oto, Otto, Hotto. Wywodzi się od germańskiego słowa *audha ("dziedzictwo, majątek"). Mogło być też skróceniem dawnych imion germańskich takich jak Audobercht, Audomar, Otmar, Otfried, Otokar. Popularne było w średniowieczu, nosiło je wielu cesarzy i książąt niemieckich z dynastii Ludolfingów. W polszczyźnie pojawiło się już u zarania jej dziejów, gdyż w 1000 roku ówczesny książę Bolesław nazwał tak swego syna. W najwcześniejszych zapiskach pojawiały się formy Otto i Oto, później także Hoto i Hotto. Znajdująca się także w użyciu wersja Otton, Odon powstała pod wpływem języka łacińskiego w wyniku odmiany fleksyjnej (analogicznie do np. Hugo, Hugon).

Pod koniec 1001 roku cesarz wyruszył pod Rzym. Podczas wyprawy nagle zachorował na morbus italicus (chorobę objawiającą się napadami gorączki). 23 stycznia 1002 roku Otton III zmarł na zamku Paterno w Falerii. Według przekazów zmarł spokojnie, przy otoczeniu swymi zaufanymi ludźmi, a przed śmiercią wyspowiadał się i przyjął eucharystię. Zgodnie z ostatnią wolą został pochowany w Akwizgranie. Ciało cesarza sprowadził do Niemiec Henryk II. W oczach współczesnych nagła śmierć cesarza była karą boską. Według bliskiego współpracownika Ottona III Brunona z Kwerfurtu cesarz popełnił grzech za wydarzenia w Rzymie i odrzuceniu swojej ojczyzny na rzecz Italii. Cesarz nie pozostawił potomków. Tron po nim objął jego kuzyn Henryk II Święty.

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.Pawia (wł. Pavia, łac. Ticinum) – miasto i gmina we Włoszech (Lombardia), położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino, ok. 30 km na południe od Mediolanu. Ośrodek administracyjny prowincji Pawia. Pawia liczy 71 tys. mieszkańców (2004). Rozwinięty przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza), maszynowy, elektrotechniczny (produkcja maszyn do szycia) i metalowy. Nadto zakłady przemysłu chemicznego (fabryka włókien sztucznych), włókienniczego i spożywczego (produkcja wina). Węzeł komunikacyjny. Uniwersytet (założony w 1361). Ośrodek turystyczny.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Mauzoleum Hadriana, Zamek św. Anioła (wł. Castel Sant’Angelo) – grobowiec przeznaczony dla cesarza Hadriana, jego rodziny oraz następców. Wzniesiono go pod koniec życia cesarza (budowa została rozpoczęta ok. 135 r., zakończona w 139 r.), na prawym brzegu Tybru, w pobliżu Watykanu. Aby ułatwić komunikację, na wysokości Pola Marsowego przerzucono ośmioprzęsłowy most Pons Aelius.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Kleve (do 20 lipca 1935 Cleve; nid. Kleef; fr. Clèves) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, siedziba powiatu Kleve. Miejsce urodzin cesarza Ottona III
Włócznia Świętego Maurycego, Święta i Niosąca Krzyż Lanca Cesarska (łac. Sancta et Crucifera Imperialis Lancae) – broń ceremonialna uznawana za symbol władzy cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Według pierwotnej, średniowiecznej legendy miała należeć do św. Maurycego, chrześcijańskiego męczennika i centuriona rzymskiej Legii Tebańskiej, który żył w III wieku.
Sylwester II (łac. Silvester II, właśc. Gerbert z Aurillac OSB, ur. ok. 945 w Owernii, zm. 12 maja 1003 w Rzymie) – francuski uczony, matematyk, filozof, papież w okresie od 2 kwietnia 999 do 12 maja 1003.
Ludolfingowie (niem. Liudolfinger) - dynastia władców Niemiec w latach 866-1024 i cesarzy, panujących w Świętym Cesarstwie Rzymskim w latach 962-1024.
Doża Wenecji (wł. doge, wec. doxe) – najwyższy urzędnik w Republice Weneckiej, wybierany dożywotnio przez kolegium elektorów, które z kolei było wybierane przez 480-osobową Wielką Radę – przedstawicieli bogatych rodów (patrycjuszy).

Reklama