Osady

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Osad)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem m.in.:

Osady nerytyczne – osady tworzące się w strefie nerytycznej, poniżej strefy litoralnej, po zewnętrznej krawędzi szelfu, do głębokości około 230 m. Strefa charakteryzuje się brakiem roślinności dennej, obfitym życiem organicznym, słabszym naświetleniem oraz słabymi ruchami wody.Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.
  • wietrzenia skał,
  • procesów erozji degradujących powierzchnię Ziemi,
  • procesów wulkanicznych,
  • procesów chemicznych i biochemicznych,
  • pochodzenia organicznego,
  • pochodzenia kosmicznego.
  • Osady dzieli się ze względu na środowisko, w którym powstawały na:

  • osady kontynentalne (osadzane w obrębie lądów, także w śródlądowych zbiornikach wodnych i ciekach wodnych);
  • osady morskie (osadzane w obrębie basenów morskich i oceanicznych).
  • Osady kontynentalne (inaczej terrygeniczne) dzieli się na:

  • osady aluwialne (aluwia), czyli napływowe,
  • osady deltowe, które stanowią przejście do środowiska osadów wodnych,
  • osady deluwialne,
  • osady eoliczne,
  • osady fluwialne, czyli rzeczne,
  • osady fluwioglacjalne czyli glacyfluwialne (rzecznolodowcowe lub lodowcoworzeczne),
  • osady glacjalne, czyli lodowcowe,
  • osady jaskiniowe,
  • osady koluwialne,
  • osady limniczne (jeziorne, jezierne),
  • osady wulkaniczne,
  • osady proluwialne.
  • Osady morskie, biorąc pod uwagę głębokość na jakiej powstają, dzieli się na:

    Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
  • klastyczne osady paraliczne, czyli środowiska wybrzeży,
  • klastyczne osady nerytyczne, czyli środowiska szelfu wewnętrznego,
  • klastyczne osady litoralne, czyli środowiska szelfu zewnętrznego,
  • klastyczne osady batialne, czyli środowiska stoku kontynentalnego,
  • klastyczne osady abyssalne, czyli środowiska dna oceanicznego,
  • osady węglanowe.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • osad
  • akumulacja
  • diageneza
  • erozja
  • sedymentacja
  • skały osadowe
  • warstwowanie
  • wietrzenie
  • Osady eoliczne – osady utworzone przez wiatr podczas procesu eolicznego. Materiałem budującym skały eoliczne jest najczęściej bardzo drobny pył kwarcowy z nieznacznymi domieszkami pyłu kalcytowego i frakcji ilastej.Osady abyssalne – osady tworzące się w strefie abyssalnej poniżej strefy hemipelagicznej na dnie wielkich głębin oceanicznych , reprezentowane głównie przez muły głębinowe. Wśród osadów nieorganicznych dominuje czerwony muł głębinowy, w którego składzie znajdują się produkty rozkładu skał, popiołu wulkanicznego, pyłu i iłu lądowego oraz pyłu meteorytowego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Osady morskie - są to utwory powstałe na powierzchni Ziemi, w środowisku morskim, w wyniku nagromadzenia materiału organicznego lub skalnego przez różne czynniki.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Osady fluwioglacjalne – tworzone są przez materiał skalny wymywany przez wody wypływające z lądolodu (a także przez wody płynące w szczelinach pod nim) w postaci wysortowanych i warstwowanych osadów, głównie piasku i żwiru. Osady te charakteryzują się większą dojrzałością teksturalną i wyraźniejszą stratyfikacją.
    Skały piroklastyczne (skały dejekcyjne) – rodzaj skał powstających z materiału piroklastycznego, tj. wyrzucanego przez wulkany w stanie stałym (bomby wulkaniczne, lapille, pyły wulkaniczne, popioły wulkaniczne i piaski wulkaniczne). Stanowią grupę przejściową między skałami: magmowymi – wylewnymi i osadowymi – okruchowymi. Ze skałami magmowymi wiąże je pochodzenie materiału, z osadowymi fakt, że skały te są zbudowane z okruchów i powstają w procesie osadzania.
    Osady glacjalne – osady związane z działalnością lodowców. Powstają z mieszaniny okruchów skalnych o różnych rozmiarach (m.in. gliny, piaski, żwiry, głazy narzutowe) przyniesionych przez lodowiec lub lądolód, złożone bezpośrednio przez jego stajanie.
    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.
    Diageneza – proces tworzenia skały zwięzłej ze skał luźnych polegający na łączeniu (zlepianiu) spoiwem ziaren skalnych.

    Reklama