Ofiakodonty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ophiacodontidae)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ofiakodonty (Ophiacodontidae, Ophiacodontia) – grupa pelykozaurów obejmująca najwcześniejsze znane synapsydy.

Diapsydy (Diapsida, z gr. di – dwa + apsis – łuk) – grupa owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida), w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk. Dzięki temu czaszka stała się lżejsza a szczęki bardziej ruchliwe. Choć część diapsydów wtórnie straciła jedną lub obie pary otworów skroniowych (m.in. węże), są nadal zaliczane do tej grupy, gdyż ich przodkowie mieli diapsydalną budowę czaszki.Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.

Tradycyjnie monotypowy podrząd Ophiacodontia obejmował rodzinę Ophiacodontidae, ale obecnie nie jest wyróżniany, a Ophiacodontidae są uważane za klad.

Pojawiły się we wczesnym karbonie. Archaeothyris i Clepsydrops należały do najwcześniejszych przedstawicieli Ophiacodontidae. Niektóre ofiakodonty były częściowo wodne, a nieliczne w pełni wodne, ale między innymi Archaeothyris był w pełni lądowy. Przypominały kształtem jaszczurki. Miały dziwne, wydłużone czaszki i masywną obręcz piersiową, zapewne zapewniającą oparcie dla wielkiej głowy.

Pelykozaury (Pelycosauria) – parafiletyczna grupa synapsydów (gadów ssakokształtnych), które pojawiły się w późnym karbonie i osiągnęły szczyt rozwoju we wczesnym permie. W zapisie kopalnym znane do środkowego permu.DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.

Ta rodzina jest najbardziej prymitywna wśród synapsydów i może obejmować przodków wszystkich pelykozaurów, a więc również terapsydów i ssaków. W środkowym permie ofiakodonty stawały się coraz rzadsze, były zastępowane przez anomodonty, diapsydy i teriodonty, a w końcu wymarły.

Klepsydrops – rodzaj gada ssakokształtnego z rodziny ofiakodontów. Żył we wczesnym karbonie. Żywił się owadami i małymi zwierzętami. Był blisko sporewniony z Archaeothyris.Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • ofiakomorfy
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Arjan Mann i Ryan S. Paterson. Cranial osteology and systematics of the enigmatic early ‘sail-backed’ synapsid Echinerpeton intermedium Reisz, 1972, and a review of the earliest ‘pelycosaurs’. „Journal of Systematic Palaeontology”, w druku. DOI: 10.1080/14772019.2019.1648323 (ang.). 
    2. David S. Berman, Robert R. Reisz, John R. Bolt i Diane Scott. The cranial anatomy and relationships of the synapsid Varanosaurus (Eupelycosauria: Ophiacodontidae) from the Early Permian of Texas and Oklahoma. „Annals of Carnegie Museum”. 64 (2), s. 99–133, 1995 (ang.). 
    3. Roger B. J. Benson. Interrelationships of basal synapsids: cranial and postcranial morphological partitions suggest different topologies. „Journal of Systematic Palaeontology”. 10 (4), s. 601–624, 2012. DOI: 10.1080/14772019.2011.631042 (ang.). 
    4. Neil Brocklehurst, Robert R. Reisz, Vincent Fernandez i Jörg Fröbisch. A Re-Description of ‘Mycterosaurus’ smithae, an Early Permian Eothyridid, and Its Impact on the Phylogeny of Pelycosaurian-Grade Synapsids. „PLoS ONE”. 11 (6): e0156810, 2016. DOI: 10.1371/journal.pone.0156810 (ang.). 
    5. Pelycosauria (ang.). BioLib. [dostęp 2009-05-15].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Palaeos Vertebrates 390.300 Synapsida: Ophiacodontidae (ang.). The Paleobiology Database. [dostęp 2009-05-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-06)].
  • Ofiakomorfy (Ophiacomorpha) – zaproponowana przez M. F. Iwachnienkę podgromada wymarłych gadów, tradycyjnie zaliczanych do pelykozaurów. Charakteryzuje się szczególną strukturą okien (ograniczonych kośćmi kwadratowo-jarzmową, skroniową i jarzmową)




    Reklama