Operacje otwartego rynku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Operacje otwartego rynku – jeden z instrumentów polityki pieniężnej banku centralnego służący regulowaniu wielkości pieniądza w obiegu. Operacje otwartego rynku polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. Poprzez ich sprzedawanie i kupowanie bank centralny wpływa na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego.

Bon pieniężny - to papier wartościowy emitowany przez bank centralny. Jest emitowany przez NBP w celu realizacji zamierzeń polityki pieniężnej. Termin zapadalności w dniach to: 1-7, 14, 28, 91, 182, 364. Bon pieniężny jest dokumentem na okaziciela lub, na żądanie nabywcy, imiennym. Sprzedaż bonów organizowana jest formie organizowanych cotygodniowych przetargów, w których nabywcy określają cenę zakupu, a bank wybiera oferty zawierające propozycje najwyższej ceny.Repo (transakcja warunkowego zakupu) – jedna obok reverse repo transakcji warunkowych operacji otwartego rynku. Polega na tym, że bank centralny kupuje od banków komercyjnych papiery wartościowe, zobowiązując je jednocześnie do odkupienia tych papierów po określonej w dniu transakcji cenie i wyznaczonym terminie. Transakcja ta staje się krótkoterminowym kredytem, który otrzymuje bank komercyjny od banku centralnego pod zastaw papierów wartościowych. Bank centralny dokonuje tej operacji, gdy chce pobudzić aktywność gospodarczą, udostępniając czasowo bankom komercyjnym rezerwy pieniężne, przez co zwiększa ich płynność finansową. Umożliwia im w ten sposób zwiększenie akcji kredytowej i w konsekwencji ilości pieniądza w obiegu.

Operacje otwartego rynku są skutecznym instrumentem wykorzystywanym do regulowania podaży pieniądza. Charakteryzują się one elastycznością oraz łagodnym i płynnym oddziaływaniem na gospodarkę. Nie można ich jednak wykorzystywać do realizowania dwóch podstawowych celów polityki pieniężnej jednocześnie: do utrzymywania rynkowych stóp procentowych na ustabilizowanym poziomie i do dostosowania podaży pieniądza do potrzeb gospodarczych kraju. Realizacja jednego z nich odbywa się kosztem niemożności zrealizowania drugiego.

Polityka pieniężna (inaczej polityka monetarna) – systematyczne działania mające na celu zapewnienie stabilności cen. Politykę pieniężną państwa prowadzi bank centralny lub inna instytucja rządowa upoważniona do realizacji tej funkcji. Oddziałuje ona na poziom podaży pieniądza oraz na kursy walutowe.Bank komercyjny – wyspecjalizowana instytucja finansowa trudniąca się obsługą i organizowaniem ruchu pieniądza między jednostkami gospodarującymi i ludnością. Podstawowe zadania to gromadzenie środków pieniężnych, udzielenie kredytów i pożyczek oraz dokonywanie rozliczeń pieniężnych w obrocie krajowym i zagranicznym. Świadczy usługi klientowi masowemu. Usługi świadczone przez banki komercyjne są na gruncie prawa bankowego określane mianem czynności bankowych.

Typy operacji otwartego rynku[ | edytuj kod]

Ze względu na cel podejmowania przez bank centralny działań ingerujących w stan płynności sektora bankowego wyróżnia się 3 typy operacji otwartego rynku: podstawowe, dostrajające oraz strukturalne.

Stopa procentowa – koszt kapitału albo inaczej cena, jaka przysługuje posiadaczowi kapitału z racji udostępnienia go innym na określony czas. Koszt ten wyrażony jest zazwyczaj jako procent od pożyczonej sumy i mierzony jest w ujęciu rocznym.Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluty, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.
  • Podstawowe operacje otwartego rynku obejmują transakcje realizowane w celu osiągnięcia założeń polityki pieniężnej. Odbywają się one regularnie, a przy ich przeprowadzaniu wykorzystuje się krótkoterminowe papiery wartościowe, których rentowność wyznacza stopa referencyjna.
  • Operacje dostrajające podejmowane są przez bank centralny w przypadku pojawienia się nieoczekiwanych zakłóceń w płynności sektora bankowego i niepożądanych z punktu widzenia polityki pieniężnej zmian wysokości rynkowych stóp procentowych.
  • Operacje strukturalne służą wywoływaniu długoterminowych zmian w stanie płynności sektora bankowego.
  • Gdyby wystąpiła taka konieczność, bank centralny może przeprowadzić m.in. następujące operacje strukturalne: emisję obligacji, zakup oraz sprzedaż papierów wartościowych na rynku wtórnym.

    Referencyjna stopa procentowa – stopa procentowa służąca za podstawę do obliczania wszelkich stosowanych odsetek i pochodząca z publicznie dostępnego źródła, które może być zweryfikowane przez obydwie strony umowy. Rynek wtórny – rynek kapitałowy, będący uzupełnieniem rynku pierwotnego, na którym następuje proponowanie nabywania papierów wartościowych od podmiotów innych niż emitent. Rynek wtórny charakteryzuje się tym, że nie następuje zasilanie emitenta papierów wartościowych w kapitał. Stronami transakcji na tym rynku są inwestorzy. W skład rynku wtórnego wchodzi Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oraz BondSpot.

    Ze względu na charakter transakcji dokonywanych w ramach operacji otwartego rynku można podzielić je na:

  • bezwarunkowe, charakteryzujące się większą prostotą i wykorzystywane do regulowania płynności w okresach dłuższych;
  • warunkowe, za pomocą których bank centralny może wpływać na stan płynności systemu bankowego w przedziałach czasowych wyznaczonych przez okres, na jaki została zawarta transakcja. Mogą to być operacje warunkowego zakupu (repo) i warunkowej sprzedaży (reverse repo).
  • Jedną z form operacji otwartego rynku, mającą charakter nadzwyczajny, jest luzowanie ilościowe (ang. quantitative easing, QE).

    Papier wartościowy – zbywalny dokument lub zapis w systemie informatycznym na rachunku papierów wartościowych, który ucieleśnia prawa majątkowe w taki sposób, że dane uprawnienia przysługują osobie wskazanej jako uprawniona w treści dokumentu (choćby jako okaziciel), a przedłożenie go jest warunkiem koniecznym i wystarczającym dla realizacji uprawnienia. Ponadto zniszczenie lub utrata dokumentu powoduje utratę uprawnień dopóki nie zostanie wydane postanowienie o umorzeniu dokumentu.Bank centralny – instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego. Zazwyczaj działa jako jednostka państwowa, bądź podporządkowana państwu.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Obligacja – papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligatariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Obligacja należy do kategorii dłużnych instrumentów finansowych. W przeciwieństwie do akcji, obligacje nie dają posiadaczowi żadnych uprawnień względem emitenta typu współwłasność, dywidenda czy też uczestnictwo w walnych zgromadzeniach. Emisja obligacji polega na przekazaniu kapitału spółce przez inwestorów. Obligacje reprezentują prawa majątkowe podzielone na określoną liczbę równych jednostek, co oznacza, iż przyznają identyczne uprawnienia danym emisjom lub seriom obligacji.
    Reverse repo (transakcja warunkowej sprzedaży) – jedna obok repo transakcji warunkowych operacji otwartego rynku. Transakcja warunkowej sprzedaży (Reverse repo) polega na sprzedaży przez bank centralny papierów wartościowych bankom komercyjnym, pod warunkiem ich odsprzedaży po określonej cenie i w wyznaczonym terminie. Wysokość oprocentowania jest określona przez różnicę ceny sprzedaży i ceny, po której bank centralny odkupuje te papiery. Bank centralny dokonuje tej transakcji gdy chce ograniczyć wzrost podaży pieniądza dokonywany przez ekspansję kredytową banków komercyjnych.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama