Operacja GJS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Operacja GJS (hebr. מבצע גי"ס, Mivca GJS) – izraelska operacja wojskowa przeprowadzona podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniu 27 lipca 1948 (operacja GJS 1) i w dniach 30 lipca – 2 sierpnia 1948 (operacja GJS 2) przeciwko egipskiej armii w północno-zachodniej części pustyni Negew. Celem operacji było przywrócenia komunikacji z żydowskimi osiedlami na pustyni Negew. Była to kontynuacja operacji An-Far i operacji Mawet la-polesz. Izraelczycy ponieśli taktyczną porażkę i nie zdołali osiągnąć zamierzonych celów. W rezultacie musiano przeprowadzić operację Awak dostarczając zaopatrzenie drogą powietrzną.

Hatta (arab. حتا) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 17 lipca 1948.Wojna domowa w Mandacie Palestyny – konflikt zbrojny, którego stronami były społeczności żydowska i arabska żyjące w brytyjskim Mandacie Palestyny.

Tło wydarzeń[ | edytuj kod]

Na początku XX wieku Żydzi podjęli duży wysiłek przeprowadzając na dużą skalę rozbudowę osiedli rolniczych w Mandacie Palestyny. W 1941 i 1942 rozpoczęto penetrację północnej i zachodniej części pustyni Negew, w celu określenia możliwości rozwoju przyszłych osad na tym terenie. Po pozytywnie zakończonych pierwszych próbach, w 1943 założono trzy osady, które miały być pozycją wyjściową do dalszego osadnictwa. Powstały wówczas kibuce Gewulot, Rewiwim i Bet Eszel. Następnie w październiku 1946 zrealizowano plan budowy 11 osad obronnych na Negewie (hebr. 11 הנקודות, 11 HaNekudot). Powstały wówczas kibuce Be’eri, Galon, Chacerim, Kedma, Kefar Darom, Miszmar ha-Negew, Newatim, Nirim, Szowal, Tekuma i Urim. Ich powstanie stworzyło dużą żydowską enklawę istniejącą pośrodku terytorium zamieszkałego w większości przez Arabów. Założenie tych ostatnich osiedli było żydowską odpowiedzią na Plan Morrison-Grady w sprawie podziału Palestyny i odegrało kluczową rolę przy podejmowaniu ostatecznej decyzji nad końcowym kształtem Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 (29 listopada 1947).

Al-Faludża (arab. الفالوجة) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 1 marca 1949.Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 – rezolucja uchwalona podczas II Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w dniu 29 listopada 1947 w celu podzielenia terytorium Mandatu Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Rezolucja posiada oficjalną nazwę Plan Podziału z Gospodarczą Unią.

W maju 1948 w Palestynie rozpoczęła się I wojna izraelsko-arabska, która była kontynuacją wojny domowej w Mandacie Palestyny (1947-1948). W przeciwieństwie do wojny domowej, była to typowa wojna o charakterze konwencjonalnym, w którym zaangażowało się szereg państw arabskich. Na froncie południowym, część pustyni Negew, pas wybrzeża i większą część Judei zajęły wojska egipskie, które starały się kontynuować swoje natarcie w stronę Tel Awiwu. Jednak operacja Filistia (29 maja – 3 czerwca) zatrzymała Egipcjan i zmusiła ich do zmienienia kierunku natarcia na zachód. Po ustabilizowaniu się linii frontu podczas pierwszego rozejmu (11 czerwca – 8 lipca 1948) w głębi pustyni Negew pozostała izolowana żydowska enklawa, która od początku wojny była całkowicie pozbawiona dostaw zaopatrzenia. W drugiej fazie wojny Izraelczycy skoncentrowali swoje działania na próbie stworzenia korytarza komunikacyjnego z tymi osiedlami. Przeprowadzono dwie nieudane operacje militarne: operację An-Far (9-15 lipca) i operację Mawet la-polesz (16-18 lipca). Jedynym sukcesem było zajęcie wiosek Hatta i Karatija, zmuszając Egipcjan do budowy prowizorycznej drogi położonej bardziej na południe od głównej drogi łączącej Irak Suwajdan z al-Faludża.

Lachisz (heb. נחל לכיש) – rzeka w Izraelu, posiadająca źródła w Judei, a wpływająca do Morza Śródziemnego koło miasta Aszdod w Izraelu.Miszmar ha-Negew (hebr. משמר הנגב; pol. Straż Negewu; oficjalna pisownia w ang. Mishmar HaNegev) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Bene Szimon, w Dystrykcie Południowym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (Ha-Tenu’a ha-Kibbucit).

W dniu 18 lipca 1948 wszedł w życie drugi rozejm. Nim Egipcjanie zdołali wybudować nową drogę, rejon ten odwiedzili obserwatorzy międzynarodowych sił UNTSO. Zastali on przecięte egipskie drogi zaopatrzenia, a wysunięte pozycje izraelskie wchodziły w głąb pustyni Negew. Po pobieżnym zapoznaniu się z sytuacją, obserwatorzy UNTSO przedstawili raport, w którym orzekli, że na początku rozejmu Izraelczycy kontrolowali wejście na pustynię Negew.

Kefar Darom (hebr. כפר דרום; pol. Południowa Wioska; pisownia w ang. Kfar Darom) - nieistniejący już kibuc, który był położony w Strefie Gazy, na terenach okupowanych przez Izrael po Wojnie sześciodniowej. Jego likwidacja nastąpiła w 2005 razem ze wszystkimi pozostałymi osiedlami żydowskimi ewakuowanymi ze Strefy Gazy. Obecnie stanowi część miasta Dajr al-Balah. 12 Brygada Negew (hebr. חטיבת הנגב, Chetivat HaNegev) - rezerwowy związek taktyczny piechoty zmechanizowanej Sił Obronnych Izraela. Jest dowodzona przez Południowe Dowództwo.

Szefem Południowego Dowództwa był generał Jigal Allon, który bardzo dobrze zdawał sobie sprawę z trudności swego położenia. Postanowił on jednak wykorzystać raport UNTSO i zinterpretować go na własną korzyść. Stwierdzenie, że na początku rozejmu Izraelczycy kontrolowali wejście na pustynię Negew, otwierało drogę Siłom Obronnym Izraela do przeprowadzenia operacji wojskowej pomimo obowiązującego rozejmu. Kontrolując wejście, siły wojskowe mogły wejść na pustynię Negew i dostarczyć zaopatrzenie dla odciętych żydowskich osiedli. W przypadku egipskiej skargi na naruszenie warunków zawieszenia broni, Izraelczycy mogli przedstawić raport obserwatorów UNTSO i powiedzieć, że oni nie zmienili swoich pozycji, a do starć doszło w wyniku egipskiego ataku na żydowski konwój jadący z zaopatrzeniem. Opierając się na tych założeniach dowództwo pośpiesznie opracowało plan operacji GJS, której nazwa była akronimem nazw trzech brygad użytych w tej operacji: Givati, Jiftach i Sergei (inna nazwa Brygady Negew). Plan zakładał wbicie się klinem w egipskie linie obronne i zajęcie arabskich wiosek al-Faludża oraz Irak al-Manszija. Równocześnie siły Brygady Negew przeprowadziłyby rajd z kibucu Ruchama zdobywając regionalną studnię Bir Abu Jabir. Przebiegającą tędy drogą mogłyby następnie przejechać konwoje z zaopatrzeniem dla izolowanych osiedli. Z rozpoczęciem ataku zdecydowano się czekać na najbliższy incydent ostrzelania przez Egipcjan któregoś z żydowskich konwojów.

Dżulis (arab. جولس) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 11 czerwca 1948.Operacja Jo’aw (hebr. מבצע יואב, Miwca Jo’aw; nazywana także Operacja Dziesięć Plag) – izraelska operacja wojskowa przeprowadzona podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniach między 15 a 22 października 1948 przeciwko egipskiej armii w północno-zachodniej części pustyni Negew. Celem operacji było wbicie klina między egipskie siły i otworzenie lądowego korytarza komunikacyjnego z żydowską enklawą izolowaną od początku wojny na pustyni Negew. Równocześnie zamierzano przeciąć strategiczną drogę Jerozolima – Hebron – Beer Szewa i opanowanie całej pustyni Negew. Operacja zakończyła się częściowym sukcesem Izraelczyków, którzy znieśli blokadę żydowskich osiedli na Negewie, jednak nie zdołali osiągnąć wszystkich zamierzonych celów.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Poniżej znajduje się lista bitew i operacji wojskowych przeprowadzonych podczas I wojny izraelsko-arabskiej w latach 1948-1949.
Operacja Awak (hebr. מבצע אבק, Miwca Awak) – izraelska operacja logistyczna przeprowadzona podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniach 23 sierpnia – 21 października 1948. W jej trakcie Siły Powietrzne Izraela dostarczyły zaopatrzenie do żydowskich osiedli izolowanych przez wojsko egipskie na pustyni Negew.
Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
Supermarine Spitfire — brytyjski, jednomiejscowy myśliwiec zbudowany w wytwórni Supermarine w Southampton w Anglii. Jeden z najsłynniejszych używanych podczas II wojny światowej samolotów bojowych, na którym walczyli również Polacy.
Brygada to najmniejszy związek taktyczny stanowiący w wielu armiach podstawową jednostkę bojową wojsk lądowych o wielkości pośredniej między pułkiem a dywizją. Dzieli się na pułki lub bataliony. Występuje również w innych rodzajach sił zbrojnych.
Chacerim (hebr. חצרים; pol. Zamieszkane Osiedle; pisownia w ang. Hatzerim) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Bene Szimon, w Dystrykcie Południowym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (Ha-Tenu’a ha-Kibbucit).
Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.

Reklama