To jest dobry artykuł

Operacja Allied Force

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Operacja Allied Force – przeprowadzona przez siły Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO) między 24 marca i 20 czerwca 1999 roku operacja lotnicza w Federalnej Republice Jugosławii, mająca doprowadzić do zakończenia czystek etnicznych na terenie Kosowa i przywrócenia wieloetnicznego charakteru tej prowincji oraz wymuszenia procesu demokratyzacji w Jugosławii.

M2 Bradley – amerykański gąsienicowy bojowy wóz piechoty opracowany i produkowany przez FMC Corporation. Wóz nazwano na cześć gen. Omara N. Bradleya.Bombardowanie ambasady chińskiej w Belgradzie miało miejsce w dniu 7 maja 1999 podczas bombardowania Jugosławii NATO (operacji Allied Force), pięć bomb trafiło w gmach wybudowanej w 1992 ambasady Chin w Belgradzie, w dzielnicy Nowy Belgrad, przy ulicy Trešnjinog cveta 3 (Blok 11a), zabijając trzech obywateli Chin i 27 raniąc. W następstwie nalotu prezydent Bill Clinton przeprosił za zamach, tłumacząc że był on przypadkowy. Przed komisją kongresu dyrektor Centralnej Agencji Wywiadowczej George Tenet zeznał, że był to jedyny atak w kampanii w Kosowie który był zorganizowany i kierowany przez jego agencję.

Wobec nieskuteczności podejmowanych wcześniej działań dyplomatycznych Sojusz Północnoatlantycki zdecydował się przeprowadzić operację militarną, którą nazwano „pierwszą w historii wojną o prawa człowieka”. Wywołała doktrynalne i publiczne spory na temat tej interwencji, zwłaszcza zaś jej podstaw prawnych. Po raz pierwszy bowiem w historii Sojusz Północnoatlantycki przeprowadził operację wojskową bez autoryzacji Organizacji Narodów Zjednoczonych. Interwencja NATO pogłębiła jednak katastrofę humanitarną, jaka miała miejsce już przed jej rozpoczęciem, toteż – niezależnie od „Allied Force” – Stany Zjednoczone, a następnie cały Sojusz, podjęły drugą operację – skierowaną na niesienie pomocy humanitarnej, pod nazwą „Allied Harbour”.

Baza sił powietrznych Taszár (ICAO: LHTA) – lotnisko wojskowe, baza sił powietrznych w Taszár na Węgrzech, wykorzystywane też w charakterze portu lotniczego.Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.

Sojusznicza operacja Allied Force stanowiła kolejny wyraz – po operacjach nad Bośnią i Hercegowiną w latach 1992–1995 – postępującej transformacji Sojuszu Północnoatlantyckiego, który przekształcił się z organizacji stricte defensywnej w zdolną do działania poza terytorium państw członkowskich, na peryferiach Europy, zdolną do prowadzenia tam długotrwałych operacji w celu stabilizowania sytuacji kryzysowych.

Henry Hugh Shelton (ur. 2 stycznia 1942 w Tarboro w stanie Karolina Północna) – generał armii amerykańskiej, uczestnik wojny wietnamskiej i I wojny w Zatoce Perskiej, Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów (1997–2001).USS Miami (SSN-755) – amerykański wielozadaniowy okręt podwodny z napędem atomowym ulepszonego typu Los Angeles - Improved Los Angeles / 688i. Okręt należy do grupy jednostek 688, które obok wyposażenia w dwanaście pionowych wyrzutni pocisków manewrujących, otrzymały usprawniony system napędowy oraz zostały znacznie bardziej wyciszone względem pierwowzoru. Na skutek tych zmian, prędkość taktyczna okrętu wzrosła z 6 do 8-12 węzłów. Jako okręt zmodyfikowanej w ten sposób generacji jednostek 688i, dysponuje możliwością wystrzeliwania torped mk.48, pocisków manewrujących, a także stawiania min, poprzez wykorzystanie czterech dziobowych wyrzutni torpedowych, jak też wystrzeliwania pocisków Tomahawk SLCM z wyrzutni typu VLS. Jednostka o długości 110 metrów i wyporności w zanurzeniu wynoszącej 6927 długich ton, dzięki napędowi atomowemu zapewnianemu przez siłownię o mocy 30000 KM z reaktorem wodnociśnieniowym S6G, zdolna była do pływania podwodnego z prędkością 33 węzłów.

Spis treści

  • 1 Wojna domowa w Kosowie
  • 1.1 Tło historyczne konfliktu
  • 1.2 Wyzwoleńcza Armia Kosowa
  • 1.3 Zaostrzenie sytuacji
  • 2 Zabiegi dyplomatyczne
  • 3 Wojskowe koncepcje rozwiązania kryzysu
  • 4 Cele i plan operacji
  • 5 Siły stron
  • 5.1 Siły Sojuszu Północnoatlantyckiego
  • 5.1.1 Zespół Zadaniowy Hawk
  • 5.1.2 Dowodzenie siłami powietrznymi
  • 5.2 Federacja Jugosłowiańska
  • 6 Działania stron podczas operacji Allied Force
  • 6.1 Działania operacyjne Sojuszu Północnoatlantyckiego
  • 6.1.1 Patrole bojowe i walki powietrzne
  • 6.1.2 Obezwładnianie obrony powietrznej
  • 6.1.3 Uderzenia lotnicze
  • 6.1.4 Rozpoznanie i obserwacja powietrzna
  • 6.1.5 Tankowanie w powietrzu
  • 6.1.6 Transport lotniczy
  • 6.1.7 Operacja humanitarna Allied Harbour
  • 6.2 Działania Federalnej Republiki Jugosławii
  • 7 Zakończenie operacji
  • 8 Ocena i statystyki operacji oraz szacunki strat
  • 8.1 Straty cywilne
  • 8.2 Ocena operacji
  • 8.3 Allied Force w świetle prawa międzynarodowego
  • 9 Uwagi
  • 10 Przypisy
  • 11 Bibliografia
  • Wojna domowa w Kosowie[ | edytuj kod]

    Tło historyczne konfliktu[ | edytuj kod]

    Kosowo w opinii większości historyków stanowi kolebkę serbskiej kultury i państwowości. Stolicą najsilniejszego państwa serbskiego za czasów panowania Stefana Urosz IV Duszana było kosowskie miasto Prizren. 15 czerwca 1389 roku doszło do bitwy na Kosowym Polu, w której 15-tysięczna armia złożona głównie z Serbów księcia Łazarza poniosła klęskę w walce z 30-tysięczną armią sułtana Murada I. Przegrana Serbów otworzyła Imperium Osmańskiemu drogę do opanowania Bałkanów i przesądziła o utracie niepodległości przez Serbię, oraz włączeniu jej do imperium w roku 1459. Rozpoczął się wówczas proces islamizacji, stanowiący źródło napięć i antagonizmów między chrześcijanami, głównie Serbami, a muzułmanami, którymi stawali się Albańczycy.

    RQ-2 Pioneer – bezzałogowy aparat latający (UAV – Unmanned Aerial Vehicle) opracowany wspólnie przez izraelską firmę Israel Aerospace Industries i amerykańską AAI Corporation. Pierwszym użytkownikiem aparatów była marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych, w której aparaty wykorzystywano do korygowania ognia artylerii okrętowej i wyszukiwania celów. Produkcję Pioneerów rozpoczęto w 1985 roku.Zatoka Perska (per. خليج فارس – Chalidż-e Fars, arab. الخليج العربي – Al-Chalidż al-Arabi) – zatoka Morza Arabskiego, wcinająca się między Półwysep Arabski a wybrzeże Iranu. Tradycyjnie nazywana jest zatoką, ale ze względu na jej powierzchnię (233 000 km²) można by ją uznać także za morze śródlądowe. Z Morzem Arabskim połączona jest poprzez Cieśninę Ormuz i Zatokę Omańską.

    Podczas wojny austriacko-tureckiej, pod koniec XVII wieku, wojska austriackie weszły na tereny zamieszkane przez Serbów, a Serbowie wzięli udział w walkach przeciwko Turkom. Jednak po klęsce w bitwie pod Kačanikiem w 1690 roku armia austriacka wycofała się z Serbii, a około 300 tysięcy Serbów schroniło się przed turecka zemstą w dzisiejszej Wojwodinie na terenie ówczesnej Austrii. Wykorzystując tę ucieczkę Turcy osiedlili na opuszczonych terenach wyznających islam Albańczyków. Podczas pierwszej wojny bałkańskiej (1912–1913) Serbia wraz z Czarnogórą i Grecją okupowały Albanię. W 1913 roku, gdy odradzało się państwo albańskie, na skutek nacisków Rosji większość Kosowa włączono do Serbii, jego część zaś – Metochię – do Królestwa Czarnogóry. Na mocy decyzji Ententy, w 1918 roku całe Kosowo stało się częścią nowo utworzonego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, które od 1929 roku przyjęło nazwę Królestwa Jugosławii.

    {{Państwo infobox}} Nieznane pola: "gęstość_miejsce", "data2", "wydarzenie4", "język_używany", "data3", "wydarzenie1", "data1", "wydarzenie3", "wydarzenie2" oraz "data4". Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

    W królewskiej Jugosławii sytuacja ludności albańskiej była zła. Albańczycy uważani byli za zalbanizowanych muzułmańskich Serbów; nie mieli żadnych praw narodowościowych, nie istniały albańskie szkoły, nie ukazywały się albańskie czasopisma. W czasie II wojny światowej Kosowo było okupowane przez Włochy i formalnie włączone do Wielkiej Albanii. Podczas okupacji, szkolnictwo, administracja i żandarmeria zostały opanowane przez Albańczyków, rozpoczęły się też brutalne prześladowania Serbów. Stało się to powodem ponownego exodusu Serbów – około 100 tysięcy ludności serbskiej schroniło się przed terrorem albańskim w tej części Serbii, która znajdowała się pod okupacją niemiecką.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.

    W 1943 roku, albańscy komuniści obiecali Ticie przekazanie Kosowa Jugosławii po pokonaniu faszyzmu. W tradycyjnie wrogo nastawionej do Serbów społeczności albańskiej wywołało to wzrost niechęci do komunistów. Albańczycy obawiali się bowiem dominacji Serbów w regionie i ich zakusów na integralność, a nawet niepodległość Albanii. W 1945 roku przywódca Federacyjnej Republiki Jugosławii, Josip Broz Tito, dekretem zakazał Serbom powrotu do Kosowa, zaś trzy lata później przyjął około 200 tysięcy Albańczyków, którzy uciekli ze stalinowskiej Albanii. W 1946 roku Tito wprowadził nową konstytucję Jugosławii, tworząc sześć republik: Bośnię i Hercegowinę, Chorwację, Macedonię, Czarnogórę, Serbię oraz Słowenię. Albańczycy z Kosowa domagali się równoprawnej z innymi republiki, zamiast tego otrzymali szczególne prawa i ochronę w granicach Serbii. W rzeczywistości jednak, przez następne 30 lat byli dyskryminowani i prześladowani przez władze serbskie.

    AIM-7 Sparrow (z ang. wróbel) – amerykański kierowany pocisk rakietowy klasy powietrze-powietrze średniego zasięgu z półaktywnym, radiolokacyjnym układem naprowadzania. Używany przez siły zbrojne Stanów Zjednoczonych oraz innych państw. Pociski Sparrow były podstawową bronią powietrze-powietrze krajów zachodnich od lat 50. do 90. XX wieku. Obecnie pociski te wciąż pozostają w uzbrojeniu, chociaż są stopniowo zastępowane przez nowocześniejsze AIM-120 AMRAAM.MGM-140 ATACMS - amerykański mobilny, taktyczny system rakietowy ziemia-ziemia armii, opierający się na napędzanych paliwem stałym pociskach balistycznych bardzo krótkiego zasięgu (Battlefield Short-range Ballistic Missile - BSRBM).

    W wyniku zmiany konstytucji w 1974 roku, Kosowo otrzymało szerszą autonomię wyrażającą się w możliwości podejmowania decyzji wewnętrznych bez konieczności konsultowania ich z rządem Republiki Serbskiej oraz władzy sądowniczej i wykonawczej. Po śmierci Tity wzrosło napięcie między poszczególnymi grupami etnicznymi Kosowa, zaś przez całe lata osiemdziesiąte XX wieku przez Kosowo-Metohię przelewały się fale demonstracji, zamieszek i starć ulicznych wywoływanych przez domagających się przyznania Kosowu statusu republiki związkowej, podobnego do statusu pozostałych republik. Według źródeł serbskich, w okresie tym nasiliła się dyskryminacja Serbów i wymierzone w nich akty przemocy. Natomiast według badań amerykańskich, w latach 1966–1989 około 130 tysięcy Serbów opuściło prowincję z powodu nękania i dyskryminacji ze strony albańskiej większości o ogromnym przyroście naturalnym.

    Whiteman Air Force Base – baza Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, zlokalizowana 3,2 km na południe od miasta Knob Noster w stanie Missouri, około 110 km na południowy wschód od miasta Kansas City.Pierwsza wojna bałkańska (8 października 1912 – 30 maja 1913) – konflikt zbrojny pomiędzy Ligą Bałkańską, czyli antytureckim sojuszem państw bałkańskich (Bułgaria, Czarnogóra, Grecja, Serbia), a samą Turcją.

    Od rozpadu Jugosławii w 1991 roku, Stany Zjednoczone postrzegały Kosowo jako zarzewie potencjalnego konfliktu na Bałkanach. Z uwagi na fakt, że 90 procent ludności Kosowa stanowili Albańczycy, Waszyngton obawiał się, że konflikt w Kosowie może rozlać się na sąsiednią Albanię – gdzie stanowili zdecydowaną większość, oraz Macedonii, gdzie Albańczycy byli grupą mniejszościową. Wybuch wojny domowej w Bośni i Hercegowinie osłabił reżim Miloševicia, a już 24 maja 1992 roku Albańczycy przeprowadzili w Kosowie wybory, w których wybrali swój parlament i prezydenta. Serbowie uznali wybory za nielegalne, a serbska policja uniemożliwiła zgromadzeniu obrady.

    Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone, Kanada, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Mongolia. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.Nisz (serb. Ниш/Niš, łac. Naissus) – trzecie co do wielkości miasto w Serbii, nad rzeką Niszawą, ok. 240 tys. mieszkańców.

    Pierwszym prezydentem nieuznawanej przez żadne państwo Republiki Kosowa został Ibrahim Rugowa. Mimo braku uznania przez społeczność międzynarodową, Albańczycy zaczęli bojkotować Serbię i Federalną Republikę Jugosławii, co przybrało formę m.in. niepłacenia podatków, organizacji odrębnego szkolnictwa, bojkotu wyborów wszystkich szczebli, czy unikania służby wojskowej w siłach zbrojnych federacji. W 1998 roku separatyści albańscy zmienili taktykę, rezygnując z pokojowej metody bojkotu i przechodząc do działań o charakterze militarnym. Główną siła w tym zakresie, stała się mało wcześniej znana Wyzwoleńcza Armia Kosowa (alb. Ushtria Çlirimtare e Kosovës – UÇK).

    Samolot rozpoznawczy - statek powietrzny przeznaczony do zwiadu na terytorium wroga, wyposażony w odpowiednią aparaturę, zazwyczaj były to aparaty fotograficzne do zdjęć obiektów naziemnych wroga, bądź radary do obserwacji powietrznych.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Wyzwoleńcza Armia Kosowa[ | edytuj kod]

    Powstałą w 1992 roku, jako zbrojne ugrupowanie albańskich separatystów Wyzwoleńczą Armię Kosowa (UCK), tworzyli obywatele Kosowa pochodzenia albańskiego, którzy wierzyli w wyzwolenie, czy raczej oderwanie Kosowa od Jugosławii metodami siłowymi. Organizacja ta powstała w odpowiedzi na rosnące niezadowolenie z politycznego podejścia do rozwiązania problemów tej prowincji przez oficjalne władze Kosowa. Zasadniczym celem politycznym UCK była walka o niepodległość prowincji, natomiast celem pośrednim w bliższej perspektywie czasowej, było zmuszenie serbskich jednostek wojskowych i policyjnych do wycofania się z terenu Kosowa. Strategia UCK zakładała prawdopodobnie wywołanie wojny domowej, której państwa zachodnie nie mogłyby zignorować, sprowokowanie Sojuszu Północnoatlantyckiego do przeprowadzenia interwencji oraz wyparcie sił serbskich z Kosowa. Dowódcy UCK przewidywali, że Serbowie będą intensyfikowali działania o charakterze represyjnym, które mogą zostać nagłośnione medialnie. Po wyparciu jednostek serbskich, prowincja ta mogłaby, w najgorszym przypadku, uzyskać autonomię, a w najlepszym niepodległość. Po raz pierwszy opinia publiczna dowiedziała się o jej istnieniu w 1996 roku, kiedy to jej członkowie przeprowadzili serie zamachów na serbskich policjantów oraz Albańczyków lojalnych wobec władz serbskich.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

    Metody działania Wyzwoleńczej Armii Kosowa, takie same jak stosowane przez Serbów, sprawiały że do lata 1998 roku jej bojownicy byli powszechnie uznawani, także przez zachodnich dyplomatów i polityków, za terrorystów. Sposób prowadzenia działań przez UCK był typowy dla wojny partyzanckiej, której ofiarami pada zwykle ludność cywilna. Serbowie natomiast nazywali te działania dosłownie działaniami terrorystycznymi, a samą UCK – typową organizacją terrorystyczną.

    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.Rozpoznanie elektromagnetyczne (wywiad elektromagnetyczny, ang. signals intelligence – SIGINT) – rodzaj działalności wywiadowczej (rozpoznawczej) prowadzonej w środowisku promieniowania elektromagnetycznego, między innymi w telekomunikacji, teleinformatyce. Inaczej zwany wywiadem (rozpoznaniem) elektromagnetycznym, elektronicznym, radioelektronicznym, radiowym itp. Nazwa SIGINT jest używana gł. przez NATO, gł. Rosja używa skrótu РЭР.

    Od momentu, gdy albańscy separatyści przyznali się do pierwszych zamachów, nasilili ataki na Serbów dążąc do eskalacji konfliktu, prowokowali ich do coraz bardziej brutalnych reakcji. Organizacja szybko zaczęła zyskiwać popularność, gdyż na odbiór społeczny jej działalności wpływała między innymi brutalność serbskiej policji wojska, stosujących różnorakie represje wobec ludności albańskiej podejrzanej o sprzyjanie lub kontakty z UCK. Wysiedlenia, aresztowania i niszczenie majątku, doprowadziły z czasem do wzrostu nienawiści i chęci zemsty na Serbach. U źródeł stosowania siłowych środków przez UCK, leżało także rozczarowanie ludności pochodzenia albańskiego, wywołane nieskutecznością działań dyplomatycznych, zwłaszcza pominięcie problemu Kosowa w czasie rozmów pokojowych w Dayton, w listopadzie 1995 roku. UCK używała głównie lekkiego uzbrojenia, przede wszystkim karabinków szturmowych AK-47 (większość w wersji chińskiej), jednakże dysponowała także cięższym uzbrojeniem: przenośnymi przeciwlotniczymi zestawami rakietowymi, lekką bronią przeciwpancerną, moździerzami oraz ciężkimi karabinami maszynowymi. Członkowie oddziałów UCK mieli także karabiny wyborowe, miny przeciwczołgowe oraz znaczne ilości materiałów wybuchowych. Formacje UCK były ponadto wyposażone w stosunkowo nowoczesne środki łączności (także powszechnego użytku jak telefony komórkowe), radiowe środki łączności satelitarnej oraz przenośne środki radiowe Motoroli. W niektórych regionach partyzanci dysponowali komputerami, które służyły im do tworzenia baz danych oraz prowadzenia rzetelnej działalności administracyjnej. UCK rozrosła się wkrótce w organizację liczącą około 15 tysięcy dążących do niepodległości Kosowa członków. Większość kadry dowódczej organizacji pochodziła z dawnych federalnych sił zbrojnych Jugosławii lub została wyszkolona za granicą.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Operacja Desert Storm – przeprowadzona na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 678 z 29 listopada 1990 roku operacja wojskowa, której celem było wyzwolenie zajętego przez Irak Kuwejtu. Trwająca od 17 stycznia do 28 lutego 1991 roku operacja powietrzno-morsko-lądowa, była odpowiedzią na wszczętą przez Irak atakiem na Kuwejt I wojnę w Zatoce Perskiej. Operacja prowadzona była przez koalicję 27 państw, w której wiodącą siłę militarną stanowiły Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych. Najważniejszym elementem operacji była 43 dniowa kampania powietrzna przeprowadzona przez Stany Zjednoczone oraz ich sojuszników, zakończona trwającą zaledwie 100 godzin operacją wojsk lądowych. W ramach Desert Storm, przeprowadzona została największa amerykańska kampania powietrzna od czasu wojny wietnamskiej. W kampanii tej użyto niemal każdego typu samolotów pozostających na wyposażeniu amerykańskich sił powietrznych, które wykonały w sumie około 40.000 misji zwalczania celów naziemnych oraz 50.000 lotów wsparcia. W efekcie tej operacji siły koalicji wyzwoliły terytorium Kuwejtu, jednak na skutek politycznej decyzji prezydenta Stanów Zjednoczonych George’a Busha, wojska lądowe koalicji zatrzymały się nie próbując zajmować stolicy Iraku. Pozwoliło to odpowiedzialnemu za wywołanie wojny prezydentowi Iraku Saddamowi Husajnowi na zachowanie władzy, zaś prezydenta Stanów Zjednoczonych postawiło w obliczu krytyki.

    Zaostrzenie sytuacji[ | edytuj kod]

    Ruiny domu kosowskich Albańczyków w pobliżu granicy z Albanią zniszczonego przez armię Federalnej Republiki Jugosławii

    Sytuacja w Kosowie skomplikowała się jeszcze bardziej we wrześniu 1998 roku, kiedy w lesie drenickim odkryto groby czterdziestu Albańczyków. W tym samym miesiącu doszło do szczególnie brutalnego ataku na ludność albańską, podczas którego serbskie siły policyjne i wojskowe zamordowały m.in. 20-osobową rodzinę i 13 innych mężczyzn. Wraz z eskalacją przemocy w Kosowie rozpoczęła się ucieczka ludności albańskiej do Macedonii, Albanii i częściowo do Czarnogóry. 29 września Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęła rezolucję numer 1199 potępiającą działalność Serbów w objętej kryzysem prowincji.

    AIM-120 AMRAAM (Advanced Medium-Range Air-to-Air Missile) – amerykański pocisk rakietowy powietrze-powietrze średniego zasięgu, z aktywnym radiolokacyjnym układem naprowadzania, korygowanym systemem nawigacji bezwładnościowej INS.Reżim, także reżym (fr. régime – porządek) – rygor, popularnie używany w znaczeniu pejoratywnym rząd, władza, system władzy, zwłaszcza nielegalny, nieuznawany, bezprawny, pochodzący z uzurpacji.

    Pomimo ostrzeżeń ze strony NATO i powołanej w międzyczasie do prowadzenia negocjacji pokojowych międzynarodowej Grupy Kontaktowej, siły jugosłowiańskie kontynuowały represje wobec ludności cywilnej w Kosowie. Kryzys osiągnął apogeum 15 stycznia 1999 roku, gdy w miejscowości Raczak odkryto 45 ciał cywilów pochodzenia albańskiego. Albańczycy oskarżyli Serbów o dokonanie masakry w Raczaku, zaś 30 stycznia Rada Północnoatlantycka NATO zażądała postawienia sprawców tej tragedii przed trybunałem i zagroziła przeprowadzeniem przez Sojusz uderzeń lotniczych.

    Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą był Sputnik 1, wyniesiony na orbitę wokół Ziemi przez Związek Radziecki w 1957.Ciężki karabin maszynowy (ckm, cekaem) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.

    Zabiegi dyplomatyczne[ | edytuj kod]

    18 października 1998 roku wizytę w Belgradzie złożyli trzej główni reprezentanci Sojuszu Północnoatlantyckiego: sekretarz generalny Javier Solana, przewodniczący komitetu wojskowego generał Klaus Naumann oraz głównodowodzący sojuszniczych sił zbrojnych w Europie generał Wesley Clark. Delegacja ta przybyła do stolicy Jugosławii, aby osobiście przekazać wiadomość, że sojusz rozpoczął już formowanie sił zadaniowych i jeśli rząd Jugosławii nie zaprzestanie represji wobec ludności cywilnej, to organizacja rozpocznie kolejną formę nacisku w postaci ataków lotniczych.

    Northrop Grumman E-8 Joint STARS – amerykański samolot rozpoznania pola walki i dowodzenia opracowany na bazie cywilnej maszyny Boeing 707-300. Dzięki zastosowanym w samolocie systemom elektronicznym - zwłaszcza radarowym - E-8 monitoruje obraz pola walki w czasie rzeczywistym wykrywając poruszające się i nieruchome pojazdy, śmigłowce, budynki, zgrupowania wojsk.F-117 Nighthawk – amerykański odrzutowy samolot bombowy wykonany w technologii stealth, produkowany przez firmę Lockheed. Służył w United States Air Force od 1983 do 2008. Pomimo oznaczenia "F", stosowanego w lotnictwie USA do klasyfikacji myśliwców, F-117 był taktycznym bombowcem, przeznaczonym do wykonywania precyzyjnych ataków na cele naziemne.
    Zamek w Rambouillet – miejsce obrad konferencji

    W tym samym czasie Grupa Kontaktowa wytypowała swojego przedstawiciela Richarda Holbrooke’a, który miał doprowadzić do dyplomatycznego rozwiązania konfliktu w Kosowie. Po 9 tygodniach negocjacji, prezydent Federalnej Republiki Jugosławii Slobodan Milošević zgodził się na wycofanie części swoich sił wojskowych i policyjnych z Kosowa oraz rozmieszczenie tam 2 tysięcy nieuzbrojonego personelu OBWE z zadaniem monitorowania wycofywania serbskich sił zbrojnych oraz zaakceptował prowadzenie obserwacji terytorium Kosowa przez lotnictwo NATO. Efektem tego porozumienia były operacje Eagle Eye oraz Determined Guarantor.

    Wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw uchodźców (ang. United Nations High Commissioner for Refugees) – urząd Organizacji Narodów Zjednoczonych upoważniony do przewodzenia i koordynacji międzynarodowych działań mających na celu ochronę uchodźców i rozwiązywania ich problemów na całym świecie. Do głównych działań urzędu należy zapewnienie praw uchodźców oraz pomoc w zapewnieniu azylu lub repatriacji. Siedziba urzędu znajduje się w Genewie w Szwajcarii. Wysoki komisarz jest nominowany przez sekretarza generalnego ONZ i wybierany w głosowaniu przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. S-125 Newa – (w kodzie NATO SA-3 Goa) system kierowanych pocisków rakietowych ziemia-powietrze opracowanych w ZSRR w celu uzupełnienia systemów S-25 i S-75, w porównaniu do których miał krótszy zasięg, niższy pułap i mniejszą prędkość, jednak dzięki dwustopniowej konstrukcji rakiety na paliwo stałe lepiej nadawał się do niszczenia manewrujących celów na niskich pułapach.

    Pierwsza z nich polegała na obserwacji z powietrza wszystkich stron konfliktu oraz ocenie wyników rozpoznania pod kątem respektowania porozumienia październikowego. Wyniki obserwacji prowadzonych przez samoloty U-2, Canberra, RC-135, C-160, P-3, Atlantic oraz Predator, przedstawiane były Radzie Północnoatlantyckiej, która przekazywała je następnie OBWE i ONZ. Pomimo ostrzeżeń powtarzanych przez NATO oraz Grupę Kontaktową, siły jugosłowiańskie kontynuowały jednak represje wobec ludności albańskiej, a w połowie lutego 1999 roku prezydent Milošević oficjalnie ogłosił, że nie pozwoli na wprowadzenie żadnych wojsk na terytorium Jugosławii, które miałyby wymuszać lub nadzorować porozumienie pokojowe. Fiaskiem też zakończyły się prowadzone w lutym i marcu 1999 roku rozmowy w Rambouillet.

    Okręty podwodne typu Los Angeles – amerykańskie wielozadaniowe okręty podwodne z napędem atomowym, znane także jako jednostki typu 688. Mimo że okręt wiodący tego typu – USS „Los Angeles” (SSN-688) – miał początkowo być jedynym egzemplarzem okrętu według tego projektu, w latach 1972-1996 zbudowano i przyjęto do służby ogółem 62 jednostki typów Los Angeles i Improved Los Angeles. Okręty tych typów wyposażone zostały w możliwość przenoszenia 26 torped lub pocisków manewrujących wystrzeliwanych z czterech dziobowych wyrzutni kalibru 21 cali (533 mm). Ostatnie 8 z 39 jednostek typu 688 wyposażonych zostało w 12 pionowych wyrzutni pocisków typu VLS w dziobie okrętu, dzięki czemu mogą przenosić i wystrzeliwać 12 dodatkowych pocisków manewrujących Tomahawk SLCM.Grumman F-14 Tomcat (ang. Kocur) – amerykański naddźwiękowy myśliwiec pokładowy Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych o zmiennej geometrii skrzydeł zaprojektowany przez wytwórnię Grumman. F-14 Tomcat był samolotem obrony floty, przewagi powietrznej i rozpoznania taktycznego, później poprzez dodanie możliwości przenoszenia bomb przystosowany do zadań bliskiego wsparcia. Samolot ten został zaprojektowany po zakończeniu programu myśliwca obrony floty F-111B i był pierwszym myśliwcem czwartej generacji opracowanym w oparciu o doświadczenia bojowe w walce z MiG-ami wyniesione z wojny w Wietnamie.

    Projekt porozumienia składał się z dziewięciu części, które dotyczyły kwestii politycznych, ekonomicznych i wojskowych. W swych głównych założeniach zakładało wybór samodzielnego parlamentu, prezydenta, rządu oraz władzy sądowniczej dla prowincji. W 25 punktach określał ponadto status i zasady stacjonowania sił pokojowych w Kosowie, zapewniając im swobodę przemieszczania się po prowincji. W części ósmej znalazł się zapis o zwołaniu po trzech latach międzynarodowego spotkania w sprawie oceny funkcjonowania porozumienia oraz określenia ostatecznego kształtu Kosowa. Mimo parokrotnego przesuwania ostatecznego terminu zakończenia negocjacji, Serbowie nie zgodzili się na zawarcie porozumienia, uważając że godzi w ich kluczowe interesy i uznając propozycję za zapowiedź niepodległości Kosowa, nie zgadzając się też na rozmieszczenie wojsk NATO.

    Motorola była międzynarodową firmą telekomunikacyjną założoną w 1928 roku, z siedzibą w Schaumburgu na przedmieściach Chicago (USA). Była spółką publiczną notowaną na giełdzie nowojorskiej (NYSE) (od 26 maja 1946) (symbol giełdowy: MOT), a w przeszłości także tokijskiej (od października 1988 do czerwca 2005) i Chicago Stock Exchange. 4 stycznia 2011 podzieliła się na dwie firmy, Motorola Mobility i Motorola Solutions.Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kosowo (alb.: Kosova / Kosovë, serb.: Косово, Kosovo) – terytorium sporne w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie.
    Wojwodina, Prowincja Autonomiczna Wojwodiny (Vojvodina, węg. Vajdaság) – autonomiczny okręg w północnej Serbii, zamieszkany przez 2,03 mln mieszkańców (2002), przede wszystkim Serbów (65% liczby ludności) i Węgrów (14%). Stolicą Wojwodiny jest Nowy Sad, inne większe miasta to Pančevo, Subotica, Zrenjanin. Obejmuje serbskie części historycznych regionów Baczki, Banatu i Sremu.
    Embargo – zakaz importu lub eksportu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej. Embargo jest instrumentem prawa administracyjnego. Nakładane przez rząd lub międzynarodowe organizacje, traktowane jako szczególny środek odwetowy.
    Port lotniczy Tirana im. Matki Teresy - międzynarodowy port lotniczy położony 17 km na północny zachód od Tirany. Jest największym lotniskiem w Albanii. W 2006 obsłużył 906 103 pasażerów.
    Human Rights Watch (HRW) – pozarządowa organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka, powstała w 1988 z przekształcenia Helsinki Watch.
    Konwencja ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa – uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ dnia 9 grudnia 1948 r. w Nowym Jorku konwencja międzynarodowa, regulująca postępowanie ONZ w sytuacji zaistnienia ludobójstwa w rozumieniu tej konwencji. Weszła w życie 12 tycznia 1951 roku.
    Prizren (alb. Prizreni) - miasto w południowym Kosowie, które 17 lutego 2008 roku jednostronnie proklamowało niepodległość; w pobliżu granicy z Albanią, u podnóża Szar Płaniny; stolica regionu Prizren. Około 221,3 tys. mieszkańców (2006). Drugie co do wielkości miasto Kosowa. Handlowy ośrodek regionu rolniczego; przetwórstwo owoców i warzyw; rozwinięte rzemiosło artystyczne.

    Reklama