Ometeotl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ometeotl (nah. "dwa bóg") – w wierzeniach Azteków i innych ludów Nahua dwoisty bóg-kreator, stwórca świata i wszystkich innych bóstw. Składał się z męskiego pierwiastka Ometecuhtli (Pan Dwoistości) i żeńskiego Omecihuatl (Pani Dwoistości).

Quetzalcoatl (wym. kecalkoatl, nah. Quetzalcōātl) – jeden z najważniejszych bogów plemion Mezoameryki; Pierzasty Wąż, wąż o piórach ptaka kwezala (nah. ketsal lub quetzal).Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.

Ometeotl zajmuje centralne miejsce w azteckiej kosmogonii jako twórca wszechświata (Cemanahuatl), będący zjednoczeniem przeciwieństw którego ziemskimi symbolami są np. dzień i noc, gorąco i zimno, sucho i wilgotno, kobieta i mężczyzna czy życie i śmierć. Dualny Ometeotl jako Ometecuhtli i Omecihuatl zamieszkiwał według indiańskich legend najwyższy poziom azteckiego nieba, Omeyocan (Podwójne Miejsce), gdzie stworzył cztery najważniejsze bóstwa Azteków: Huitzilopochtli, Quetzalcoatl, Tezcatlipoca i Xipe Totec. Określano go także jako Moyococoyani (Ten, Który Stwarza Się Sam) lub Ipalnemohua (Dawca Życia lub Ten, dzięki któremu żyjemy), Tloque Nahuaque (Pan Bezpośredniej Bliskości), Tonacateuctli i Tonacacihuatl (Pan i Pani Pożywienia).

Omecihuatl (nah. Pani Dwoistości) lub Tonacacihuatl (nah. Pani Naszego Ciała) – w mitologii azteckiej żeńska część boga-stworzyciela Ometeotl, żona Ometecuhtli – Pana Dwoistości.Kosmogonia, z gr. κόσμος, kósmos (wszechświat, także ład, porządek) oraz gónos (pochodzenie) – mitologiczne, religijne lub filozoficzne wyobrażenie o pochodzeniu świata – opowieść danej kultury o własnych korzeniach, jej mit o stworzeniu.

W wierzeniach ludów Nahua Ometeotl był nie tyle bogiem, podobnym do bogów starożytnej Grecji czy Rzymu, ile manifestacją esencji i mocy stwórczej, boskiej esencji, która wypełniała innych bogów, a w pewnej mierze władców i kapłanów.

Ometeotl nie był obiektem oficjalnego kultu, nie budowano mu żadnych świątyń ani nie odprawiano żadnych uroczystości, to był on obiektem poematów religijno-filozoficznych, w których był przedstawiany jako dobroczynny stwórca, ojciec i matka bogów i żywych istot, a także kapryśny wszechwiedzący, który zabawia się kosztem śmiertelników.

Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.Omeyocan („Miejsce Dwoistości”) – w mitologii azteckiej i innych ludów Nahua najwyższe niebo (trzynaste lub dziewiąte).

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Justyna Olko: Meksyk przed konkwistą, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2010, s. 219-220
  2. Justyna Olko: Meksyk przed konkwistą, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2010, s. 218-219
  3. Justyna Olko: Meksyk przed konkwistą, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2010, s. 220

Bibliografia[ | edytuj kod]

  1. Frankowska Maria: Mitologia Azteków, WAiF, Warszawa 1987
  2. Leach Marjorie: Uniwersalny leksykon bóstw, Oficyna Wydawnicza ATENA, Poznań 1998
  3. Justyna Olko, Meksyk przed konkwistą, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2010, ISBN 978-83-06-03237-6, OCLC 751516689.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wierzenia Azteków
  • Aztekowie
  • Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (Egejskiego, Jońskiego), wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. Starożytna Grecja uważana jest za kolebkę cywilizacji zachodniej. Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia, nauka zostały za pośrednictwem Rzymian przekazane Europie i wywierały na jej mieszkańców ogromny wpływ w różnych okresach dziejów.Ometecuhtli (nah. "Pan Dwoistości" ) lub Tonacatecuhtli (nah. "Pan Naszego Ciała" ) – w mitologii azteckiej męska część najwyższego boga Ometeotl, dawcy życia, stworzyciela wszystkich bogów i ludzi. Kalendarzowy bóg 1 dnia miesiąca (Cipactli). Razem z swoją żoną, Omecihuatl - Panią Dwoistości, przebywał w najwyższym poziomie nieba Azteków.




    Warto wiedzieć że... beta

    Nahua (wymowa: nała) – grupa autochtonicznych ludów Ameryki Północnej, posługujących się różnymi odmianami języka nahuatl.
    Wierzenia plemion Mezoameryki nie są dokładnie znane. Brak przekazów pisemnych, nie odczytane wszystkie rodzaje zachowanych pism, wielowątkowość przekazów ustnych, nakładanie się kultur plemion wędrujących przez Wyżynę Meksykańską i inne, podobne zjawiska, stworzyły barwną mozaikę podań, często sprzecznych ze sobą, opowiadających różne historie o tych samych zjawiskach. Po podboju Ameryki przez hiszpańskich konkwistadorów, wiele śladów dawnej kultury zostało zniszczonych przez najeźdźcę. Miejscowej ludności została siłą narzucona religia chrześcijańska. Część mitów przetrwała w opowieściach do dnia dzisiejszego, ulegając różnym modyfikacjom. Jednym z pierwszych, którzy zaczęli spisywać dawne mity, był franciszkański zakonnik, kronikarz Bernardo de Sahagún, autor dzieła Historia General de las Cosas de Nueva España. Jest to mitologia dotycząca przede wszystkim Azteków. Jednak, zdaniem wielu badaczy, Aztekowie przejęli wierzenia wcześniejszych cywilizacji, uzupełniając je wiarą w swojego plemiennego bożka Huitzilopochtli (Uitsilopocztli, Vitzilopochtli, Huitzipustli). Wyznania Azteków też nie były jednorodne. Rozwarstwienie spowodowane było z jednej strony zróżnicowanymi normami i obrzędami dotyczącymi warstw społecznych, z drugiej wieloetniczną strukturą społeczeństwa podporządkowaną wojownikom przybyłym na tereny wcześniej zamieszkane przez inne plemiona. Na tę mozaikę nakłada się dążenie nielicznych jednostek do uporządkowania systemu religijnego. Jedną z głównych postaci tego nurtu był Nezalhualcoyotl, władca Texcoco, uczestnik trójprzymierza. Zmierzał on do zastąpienia powszechnego politeizmu religią henoteistyczną, czyli uznającą panteon bóstw, na którego czele stoi bóstwo najwyższe. Dążenia kapłanów do ujednolicenia religii zostały przerwane najazdem konkwistadorów.

    Reklama