Olga Knipper

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Olga Knipper i Antoni Czechow
Czechow i Knipper, 1901

Olga Leonardowna Knipper-Czechowa (ros. О́льга Леона́рдовна Кни́ппер-Че́хова, ur. 21 września 1868 w Głazowie, zm. 22 marca 1959 w Moskwie) – rosyjska aktorka teatralna, Ludowy Artysta ZSRR, żona Antoniego (Antona) Czechowa.

Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodziła się w wiackiej (wiatkowskiej) guberni, w niemieckiej inteligenckiej rodzinie osiadłej w Rosji. Jej ojciec był inżynierem i zarządzał zakładem przemysłowym, matka – Anna Iwanowna Zaltz – będąc uzdolnioną pianistką i wokalistką poświęciła się prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci, oprócz Olgi – dwóch synów: Konstantina (Konstantego) i Władimira (Włodzimierza).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.

Razem z rodziną w 1870 r. przeprowadziła się do Moskwy, gdzie spędziła resztę życia. Po nagłej śmierci ojca Olga razem z matką – która w niedługim czasie została profesorem śpiewu w szkole przy Uczelni Filharmonicznej – dawała lekcje muzyki i śpiewu. Jednocześnie dążyła do realizacji swojego marzenia – występowania na scenie teatralnej. W tajemnicy wstąpiła do szkoły dramatycznej przy moskiewskim Teatrze Małym, ale ponieważ nie była niczyją protegowaną, została po miesiącu skreślona z listy uczniów w wyniku tzw. egzaminu sprawdzającego. W takiej sytuacji jej matka, wcześniej przeciwna scenicznym planom córki, znalazła dla niej miejsce – tym razem po protekcji – w szkole dramatycznej przy Filharmonii Moskiewskiej, w klasie Władimira Niemirowicza-Danczenki. Na zajęcia uczęszczała z tak znanymi później aktorami, jak Margarita Sawicka i Wsiewołod Meyerhold. Razem z nimi została przez Konstantina Stanisławskiego zaproszona do trupy nowego teatru – Moskiewskiego Teatru Artystycznego (MChAT). Brała udział w próbach – jeszcze w podmoskiewskiej miejscowości Puszkino – sztuki Aleksieja Tołstoja Car Fiodor Joannowicz w roli carycy Iriny i sztuki Antoniego Czechowa Mewa w roli Arkadyny.

2 lipca jest 183. (w latach przestępnych 184.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 182 dni. Jest to środkowy dzień roku zwyczajnego. O godzinie 12.00 tego dnia mija połowa roku.Konstanty Siergiejewicz Stanisławski, właściwe nazwisko Aleksiejew, ros. Константин Сергеевич Станислaвский (transkryp. Konstantin Siergiejewicz Stanisławskij ur. 5 stycznia/17 stycznia 1863 w Moskwie, zm. 7 sierpnia 1938 tamże) – rosyjski reżyser teatralny, aktor, wykładowca, twórca reżyserii, opery i pierwszego systemu interpretacji. Był także etykiem teatru. Pozostawił po sobie jedne z piękniejszych słów dotyczących pracy na deskach: „Należy kochać Teatr w sobie, a nie siebie w Teatrze”.

Sztuka ta została wystawiona na inaugurację Teatru Artystycznego 17 grudnia 1898 r. i wywołała furorę – pomimo wcześniejszych klęsk sztuk Czechowa w Moskwie (Iwanow) i Petersburgu (skandal na premierze Mewy w Teatrze Aleksandryjskim będącej benefisem Jelizawiety Iwanowny Liewkiejewej). W roli Arkadyny Knipper przedstawiła starzejącą się artystkę, nie będącą w stanie zauważyć nadciągającej starości. Pomimo tego, że sama miała wtedy dopiero trzydzieści lat, potrafiła w niezapomniany sposób zagrać nie starość, ale samo starzenie się. Grała na premierze pomimo silnego przeziębienia i temperatury 39°C. Kolejną „czechowską” rolą Knipper była Masza w Trzech siostrach, jej partnerem był Stanisławski jako Wierszynin.

Schwarzwald ("Czarny Las") – zrębowy masyw górski w południowo-zachodnich Niemczech rozciągający się od południowego krańca do środka Badenii-Wirtembergii na długości około 160 km – od Pforzheim na północy do Waldshut-Tiengen na samym południu.Inteligencja (od łac. intelligentia - zdolność pojmowania, rozum) – zdolność do postrzegania, analizy i adaptacji do zmian otoczenia. Zdolność rozumienia, uczenia się oraz wykorzystywania posiadanej wiedzy i umiejętności w sytuacjach nowych. Cecha umysłu warunkująca sprawność czynności poznawczych, takich jak myślenie, reagowanie, rozwiązywanie problemów.

Gra Olgi Knipper cechowała się olbrzymim scenicznym wdziękiem i szczerością – była to nawet nie gra, ale życie na scenie, zgodnie z kanonem przekazywanym aktorom przez Stanisławskiego. Takie walory zawodowe łączyły się u niej z wykształceniem, inteligencją, skromnością, wewnętrzną szlachetnością, subtelnym poczuciem humoru i smaku i interesującą powierzchownością. Znana była z niezwykłego uroku, który posiadała, i szczególnej atmosfery, którą tworzyła wokół siebie – subtelności, szczerości i spokoju. Zawsze, w dowolnych czasach w jej domu panował idealny porządek i przytulność. W teatrze zwano ją nasza Hrabina. Tak jak i inne aktorki Teatru Artystycznego ubierała się prosto, skromnie i elegancko – zakryte, długie suknie, surowe angielskie kostiumy, bez ostatnich paryskich toalet, jaskrawych, krzykliwych kolorów, blasku i wymyślności.

Anton Pawłowicz Czechow (ros. Антон Павлович Чехов, ur. 17 stycznia/29 stycznia 1860 w Taganrogu, zm. 2 lipca/15 lipca 1904 w Badenweiler, Cesarstwo Niemieckie) – rosyjski nowelista i dramatopisarz.Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

Bliższa znajomość Czechowa z Knipper zawiązała się w 1899 r., gdy Czechow wrócił z Jałty do Moskwy, a po wyjeździe Knipper na letni odpoczynek na Kaukaz rozpoczęła się pomiędzy nimi długoletnia korespondencja. Pisarz w tym czasie był już chory na gruźlicę i w Moskwie mógł przebywać tylko co jakiś czas – dlatego listy nieodłącznie towarzyszyły ich romansowi, a potem życiu rodzinnemu po ślubie zawartym 7 czerwca (25 maja starego stylu) 1901 r., o którym wiedzieli tylko najbliżsi – siostra Czechowa Maria Pawłowna, Stanisławski i Niemirowicz-Danczenko. Pożycie pary – najczęściej w rozłące – było dla współczesnych wyjątkowo dziwne, tym niemniej pozostawało w zgodzie z poglądami małżonków. Czechow jeszcze przed ślubem 27 września 1900 r. pisał do przyszłej żony: … nie wiem co mam Ci powiedzieć oprócz tego, co już mówiłem Ci 10000 razy, prawdopodobnie będę mówił jeszcze długo, że jest tak że Cię kocham – i nic więcej. A jeśli teraz nie jesteśmy razem, to winnym tego nie jestem ani ja ani Ty, ale bies, który zaszczepił mi zarazek, a Tobie – miłość do sztuki. Pragnienie obojga wychowywania dzieci niestety nie doczekało się spełnienia, pierwsza ciąża Olgi Knipper w 1901 r. zakończyła się poronieniem, a podczas drugiej w 1902 r. uległa nieszczęśliwemu upadkowi z kilku metrów podczas spektaklu, i po długiej chorobie i operacjach już nie mogła mieć dzieci.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.Iwan Siergiejewicz Turgieniew (ros.: Иван Сергеевич Тургенев; ur. 28 października/9 listopada 1818 w Orle, Rosja, zm. 22 sierpnia/3 września 1883 w Bougival koło Paryża, Francja) – pisarz rosyjski, jeden z głównych przedstawicieli rosyjskiego realizmu krytycznego.

Po tych wydarzeniach Knipper chciała zakończyć karierę, zdecydowanie przeciwni temu byli nie tylko dyrektorzy teatru, ale też sam Czechow. Pozostała na scenie i grała w kolejnej sztuce Czechowa – Wiśniowym sadzie (premiera 17 stycznia 1904 r.) Raniewską. Po premierze małżonkowie, ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia Czechowa, wyjechali na leczenie do Schwarzwaldu. W czasie podróży – w nocy na 2 lipca – Czechow umarł na rękach swojej żony.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Jałta ukr. Ялта, ros. Ялта, tat. Yalta, orm. Յալտա – miasto na Ukrainie w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego. Liczy 77,1 tys. mieszkańców (2004). Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa długości około 86 km.

Po pogrzebie Olga Knipper długo nie mogła przyjść do siebie, w dalszym ciągu pisała listy do zmarłego męża, w których opowiadała, jak próbuje żyć bez niego, jak wszędzie dostrzega jego obraz, … Znacznie później – w 1946 r. – Knipper w liście do swojej bratanicy Ady Konstatinowny tak opisze swój związek: … tych sześć lat, kiedy go znałam, były męczące, pełne udręki z powodu takiego sposobu życia. I tym niemniej były to lata wypełnione takim zainteresowaniem, takim nasyceniem, że wydawały mi się pięknem istnienia. Wychodząc za niego nie byłam dziewczynką, nie był on dla mnie li tylko mężczyzną – poraził mnie jako nadzwyczajny człowiek, całą swoją osobowością, światem wewnętrznym – ach, trudno wszystko to wyrazić… Tych sześć lat były męką, ale pozostały dla mnie światłem i prawdą i pięknem życia…

Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 października 2012 roku) zawiera informacje o 517 560 filmach, 38 727 serialach, 10 491 grach i 1 636 554 ludziach filmu). Zawiera filmy ze 187 krajów, 9 byłych, 2 kraje, które zmieniły swoją nazwę na inną i 14 części należących do innych krajów (4 nieuznawane państwa, 5 autonomii, 1 byłą autonomię i 4 terytoria zależne).Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.

Dalszą karierę sceniczną Knipper zaznaczyła taki rolami, jak Sara w Iwanowie Czechowa, Anna Adriejewna w Rewizorze Gogola, Natalia Pietrowna w Miesiącu na wsi Turgieniewa, Gertruda w Hamlecie Szekspira, znakomita Nastia w Na dnie Gorkiego, pani Gihle w W szponach życia Hamsuna. Po rewolucji październikowej trupa Teatru Artystycznego wyjechała na występy gościnne na południe Rosji, a później trafiła do Gruzji i na Bałkany. Wtedy Wasilij Kaczałow, który kierował zespołem, postanowił dla zwiększenia zainteresowania widzów na afiszach anonsować: występuje Knipper-Czechowa, i choć do tej pory Olga Knipper podwójnego nazwiska nie używała, to już przy takim pozostała również po powrocie zespołu do Rosji. Brała później udział w dwuletnich występach gościnnych zespołu MChAT w USA.

Wsiewołod Emilewicz Meyerhold, Mejerchold (ur. 9 lutego 1874 w Penzie, zm. 2 lutego 1940 w Moskwie) - rosyjski reżyser, aktor teatralny, twórca nowatorskiego współczesnego teatru sowieckiego.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Będąc już niemłodą weszła w zażyłość z młodszym o trzydzieści lat literatem Nikołajem Dmitriewiczem Wołkowem, autorem pierwszej dwutomowej biografii Meyerholda i legendarnej inscenizacji Anny Kareniny Lwa Tołstoja na scena MChAT-u z 1937 r. Do końca życia przyjaźniła się Marią Pawłowną Czechową, odwiedzała ją w Jałcie i organizowanym przez nią muzeum znakomitego brata.

Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny (ros. Московский Художественный академический театр им. М. Горького, MXAT, Moskowskij chudożestwiennyj akademiczeskij tieatr im. M. Gorˈkogo, MChAT, właściwie Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny im. Maksyma Gorkiego) – teatr założony w 1898 r. przez Władimira Niemirowicza-Danczenkę i Konstantego Stanisławskiego jako Moskiewski Teatr Artystyczny (ogólnie dostępny) – ros. Московский художественный (общедоступный) театр, Moskowskij chudożestwiennyj (obszczedostupnyj) tieatr (MChT. Powstanie MChT zainicjowało spotkanie jego założycieli: K. Stanisławskiego i W. Niemirowicza-Danczenki 19 czerwca 1897 r. w restauracji "Sławiańskij bazar".WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Niedługo przed śmiercią, uczestniczyła w uroczystościach jubileuszu swojego 90-lecia zorganizowanych w teatrze MChAT 22 października 1958 r.

Została pochowana na cmentarzu Nowodziewiczym, obok mogiły męża i innych znakomitych artystów – Stanisławskiego, Niemirowicza-Danczenki, Kaczałowa.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Artykuł Droga Świątynia Witalija Wulfa w czasopiśmie L’Officiel, wyd. rosyjskie, nr 38, lipiec 2002 r. (do opracowania hasła wykorzystano informacje biograficzne z tego artykułu)
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Olga Knipper w bazie IMDb (ang.)
  • Olga Knipper w bazie Filmweb
  • Władimir Niemirowicz-Danczenko (ros.) Владимир Иванович Немирович-Данченко ((11 (23) grudnia 1858 Ozurgeti, zm. 25 kwietnia 1943 w Moskwie) – rosyjski i radziecki reżyser, dramaturg, pedagog, działacz teatralny, Ludowy Artysta ZSRR.William Szekspir (ang. William Shakespeare; ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, data chrztu: 26 kwietnia 1564, w Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia/3 maja 1616, tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Daty nowego i starego porządku (daty nowego stylu i starego stylu) – problem z dziedziny rachuby czasu związany z przechodzeniem poszczególnych krajów z kalendarza juliańskiego ("starego porządku") na gregoriański ("nowego porządku").
    Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny (ros. Московский Художественный академический театр им. М. Горького, MXAT, Moskowskij chudożestwiennyj akademiczeskij tieatr im. M. Gorˈkogo, MChAT, właściwie Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny im. Maksyma Gorkiego) – teatr założony w 1898 r. przez Władimira Niemirowicza-Danczenkę i Konstantego Stanisławskiego jako Moskiewski Teatr Artystyczny (ogólnie dostępny) – ros. Московский художественный (общедоступный) театр, Moskowskij chudożestwiennyj (obszczedostupnyj) tieatr (MChT. Powstanie MChT zainicjowało spotkanie jego założycieli: K. Stanisławskiego i W. Niemirowicza-Danczenki 19 czerwca 1897 r. w restauracji "Sławiańskij bazar".
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Maksim Gorki (Максим Горький, ur. 16 marca/28 marca 1868, zm. 18 czerwca 1936) – pisarz rosyjski, właściwie Aleksiej Maksimowicz Pieszkow (Алексей Максимович Пешков). Autor wielu dramatów (Na dnie), powieści (Matka) i opowiadań (Foma Gordiejew). Wybitna postać rosyjskiego modernizmu (tzw. srebrnego wieku).
    Ludowy Artysta ZSRR (ros. Народный артист СССР) – tytuł honorowy, nadawany wybitnym twórcom sztuki teatralnej (scenicznej), kinowej i muzycznej narodów ZSRR. Został ustanowiony decyzją Centralnego Komitetu Wykonawczego 13 stycznia 1937 roku. Nadawano go do 21 grudnia 1991 roku. Ogółem otrzymało go 1006 (według niektórych źródeł 1007) osób. Tytuł ten był najwyższym wyróżnieniem w dziedzinie muzyki oraz sztuki teatralnej, filmowej i cyrkowej.
    Aleksiej Konstantinowicz Tołstoj hrabia (ur. 24 sierpnia/5 września 1817, zm. 28 września/10 października 1875 w Krasnym Rogu w guberni czernihowskiej) – pisarz i dramaturg rosyjski, towarzysz młodości, później wielki łowczy dworu Aleksandra II. W satyrach zwalczał jednocześnie reakcję i biurokrację, radykalizm i materializm.

    Reklama