Okno skalne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Okno skalne w pobliżu Dziurawej Przełęczy

Okno skalne (ang. natural window, niem. Felsfenster, czes. skalní okno) - jest to otwór w ścianie skalnej, skałce, grani itp.

Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego. Beskid Mały (513.47) – pasmo górskie w Polsce, stanowiące część Beskidów Zachodnich, mające charakter wyspy górskiej o długości ok. 35 km i szerokości ok. 10-15 km.

Często występuje w wapieniach, dolomitach, piaskowcach, czasami w skałach magmowych, wulkanicznych lub metamorficznych. W przeciwieństwie do skalnej bramy znajduje się na różnej wysokości nad poziomem doliny.

W przypadku stosunkowo dużej szerokości przy wąskim przykryciu mówimy o moście skalnym.

Okna skalne występują na obszarach krasowych lub w górach płytowych. Powstają wskutek poszerzenia szczelin przez erozję, dzięki występującym różnicom w odporności na czynniki wietrzenia, niekiedy przez zachowanie części stropu jaskini po zawaleniu się jej pozostałych fragmentów, przez utkwienie bloku skalnego, który osunął się po zboczu doliny.

Grań (ang. arête, niem. Gebirgsgrat, czes. areta) – zazwyczaj stromy, ostry i skalisty grzbiet górski, ostra krawędź utworzona przez stykające się zbocza lub ostra, często silnie poszarpana, szczytowa partia pasma lub grzbietu górskiego.Ściana górska – zwykle stromy, bardzo stromy (urwisko), pionowy lub nawet przewieszony (przewieszka) stok góry o podłożu skalnym lub lodowcowym o w miarę jednolitej wystawie, będący jedną z największych formacji terenowych rozpoznawanych we wspinaczce. Ściana górska może mieć wiele setek metrów wysokości, ale wspinacze tą nazwą określają także znacznie mniejsze, ledwie kilkunastometrowe skałki lub ostańce.

Okna skalne można spotkać również w Polsce. Taki otwór znajduje się na przykład w pobliżu Dziurawej Przełęczy w Tatrach Zachodnich. Innym znanym przykładem jest skałka Zbójeckie Okno w Beskidzie Małym.





Warto wiedzieć że... beta

Most skalny – naturalna forma skalna, która swoim kształtem przypomina most. Smuklejszą formę nazywa się łukiem skalnym.
Dziurawa Przełęcz (słow. Deravá, Pod Deravou) – położona na wysokości 1836 m n.p.m. przełęcz w grani głównej Tatr Zachodnich pomiędzy Łopatą (1958 m) a Wołowcem (2064 m). Jej północne stoki opadają stromo do piarżystego kotła Doliny Chochołowskiej Wyżniej, a południowe do Kotła Jamnickich Stawów, będącego najwyższym piętrem Doliny Jamnickiej. Jest to dość głęboko wcięta przełęcz (leży 122 m niżej niż szczyt Łopaty).
Kras (procesy krasowe, krasowienie) – procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają skały krasowiejące: przede wszystkim wapienie, a także dolomity, margle, gips, anhydryt, halit (potocznie sól kamienna).
Erozja – proces niszczenia powierzchni terenu przez wodę, wiatr, słońce, siłę grawitacji i działalność organizmów.
Zbójeckie Okno lub Diabelskie Okno – ostaniec na południowych stokach Beskidu w Beskidzie Małym, między Potrójną a Łamaną Skałą. Znajduje się w lesie, tuż przy żółtym szlaku turystycznym prowadzącym obok chatki studenckiej zwanej Chatka pod Potrójną. Pod względem administracyjnym jest to teren przysiółka Zakocierz należącego do miejscowości Ślemień
Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
Skały metamorficzne (skały przeobrażone) – jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w wyniku pogrążania skał), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.

Reklama