Ohel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Drewniany ohel w Horodyszczach - obecna Białoruś

Ohel (hebr. אֹהֶל namiot) – niewielki żydowski grobowiec murowany lub drewniany, najczęściej kształtu prostopadłościanu, zwykle z drzwiami, a czasem również okienkami, o dachu półkolistym lub dwuspadowym. Pierwotnie ohele ograniczały się do wspartego na czterech filarach daszku ustawionego nad nagrobkiem. Ohele wznosi się nad grobami wybitnych rabinów lub cadyków oraz ich męskich potomków.

Strzyżów – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, na Pogórzu Strzyżowskim, nad Wisłokiem, 30 km od Rzeszowa. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzyżów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. rzeszowskiego. Według danych GUS z 30 czerwca 2010 miasto liczyło 8782 mieszkańców. Strzyżów, w przeciwieństwie do pobliskiego Rzeszowa, stanowi część historycznej Małopolski; przed rozbiorami miasto było położone w województwie sandomierskim.Cmentarz żydowski w Leżajsku – został założony najprawdopodobniej w XVIII wieku. Ma powierzchnię 2,06 ha. Znajduje się przy ul. Górnej. Podczas II wojny światowej został zdewastowany przez nazistów – przetrwały tylko pojedyncze nagrobki.

Wewnątrz ohelu zwykle znajduje się nagrobek, lecz nie jest to regułą. W przypadku braku macewy tablice epitafijne mocuje się na wewnętrznych ścianach, zaś samo miejsce pochówku ogradza się metalową kratą lub niewielkim murkiem. Najczęściej ohele nie mają jakichkolwiek zdobień.

Namiot – schronienie składające się z tkaniny lub innego materiału, rozpostartego na ramie lub słupkach oraz zazwyczaj rozciągniętej przez linki napinające. W mniejszych namiotach tkanina może obejmować także dół namiotu. Najczęściej zarówno sam namiot, jak i linki napinające przymocowywane są do podłoża przy pomocy wbijanych śledzi lub szpilek. Ohele na cmentarzu żydowskim w Warszawie na Woli – na wolskim cmentarzu żydowskim w Warszawie znajduje się obecnie około trzydziestu oheli lub ich ruin i jest to największe ich skupisko w Polsce. Przed wybuchem II wojny światowej takich budowli znajdowało się na tym cmentarzu czterdzieści jeden. Były wznoszone nad grobami wybitnych rabinów i cadyków.

Funkcją ohelu było zabezpieczenie grobu i zapewnienie osobom modlącym się w jego wnętrzu ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.

W Polsce największe skupisko oheli i ich ruin znajduje się na cmentarzu żydowskim na Woli w Warszawie, gdzie jest ich kilkadziesiąt. Poza tym ocalałe lub odbudowane ohele w Polsce można również znaleźć na cmentarzach w Aleksandrowie Łódzkim, Bobowej, Chrzanowie, Dynowie, Górze Kalwarii, Kocku, Kozienicach, Lelowie, Leżajsku, Lublinie, Łodzi, Nowym Sączu, Oświęcimiu, Parysowie, Rymanowie, Sieniawie, Strzyżowie, Szydłowcu, Tarnowie, Nowym Wiśniczu czy Warce lub Wrocławiu.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Cmentarz żydowski w Chrzanowie – został założony najprawdopodobniej w 1763 i zajmuje powierzchnię 1,6 ha, na której zachowało się około 1500 macew, z których najstarsza pochodzi z 1802. Na kirkucie znajdują się też dwa ohele, z których jeden kryje szczątki cadyków z rodziny Halberstamów, a drugi jest miejscem wiecznego spoczynku miejscowego cadyka Salomona Buchnera (zm. 1828 r.). Cmentarz znajduje się przy ul. Borowcowej.

Miejsca pochówku, nad którymi wzniesiono ohele, bywają celem pielgrzymek chasydów.

W listopadzie 2006 roku, w miejscu, w którym powstać miało docelowo Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, zbudowano Ohel w formie błękitnego, otwartego namiotu, nawiązującego kształtem do ścian krzywoliniowych głównego holu w projekcie budynku Muzeum. Ohel pełnił rolę "punktu informacyjnego", za pomocą którego Muzeum zaczęło komunikować swoją misję mieszkańcom Warszawy i Polski.

Na mapach: 51°49′37,00″N 19°18′06,16″E/51,826944 19,301711 Cmentarz żydowski w Aleksandrowie Łódzkim – kirkut powstał wraz z kahałem w 1822 roku i znajduje się w Aleksandrowie Łódzkim przy ul. Górnej.Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • kirkut
  • judaizm
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ohel - hasło w portalu Wirtualny Sztetl, sztetl.org.pl [dostęp 2019-09-24].
    2. Jewish Historical Institute, jhi.pl [dostęp 2019-09-24].
    3. Historia: od Idei, przez OHEL do Muzeum POLIN, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie, 14 grudnia 2016 [dostęp 2019-09-24] (pol.).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ohel. W: Zofia Borzymińska, Rafał Żebrowski: Polski słownik judaistyczny. Dzieje, kultura, religia, ludzie. T. 2. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2003, s. 256. ISBN 83-72551-75-8.
  • Cmentarz żydowski w Bobowej – został założony w XVIII wieku i zajmuje powierzchnię 0,75 ha, na której zachowało się około stu nagrobków z inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim. Cmentarz mieści też ohel kryjący szczątki bobowskich cadyków, kwaterę żołnierzy żydowskich poległych w czasie I wojny światowej, jest to austriacki Cmentarz wojenny nr 132 - Bobowa na którym pochowano 8 żołnierzy austro-węgierskich oraz pomnik i kwaterę ofiar Holocaustu. Cmentarz w latach II wojny światowej był miejscem egzekucji ludności żydowskiej.Kirkut, kierkow, kierchol, kirchol (od dawnego niem. określenia cmentarza Kirchhof, pochodzącego od słów Kirche, z gr. kyriakós „należący do Pana”, Kyriakós oíkos, „dom Pański”,„kościół” i Hof oznaczającego otoczenie obiektu, np. teren przy budynku, krąg wokół księżyca, lub otoczenie ważnej osoby. Porównaj także słowo Kirchhut, które oznaczało uprawnienie do nadzoru wykorzystania prawa do ziemi w „sprawach duchowych”, m.in. w Austrii w dokumentach z XIII - XVI wieku.) – określenia cmentarza żydowskiego od wieków używane przez Polaków, głównie mieszkańców Galicji. Wyrażenie „ein jüdischer Kirchhof” było i jest używane w języku niemieckim, w tym w tłumaczeniu poezji tworzonej w języku hebrajskim, chociaż obecnie słowo Kirchhof zostało niemal wyparte przez słowo Friedhof. Żydzi unikali stosowania tego określenia, zastępując je nazwami w jidysz (bejsojlem, bejsakwores i inne), pochodzącymi z hebrajskiego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Chasydyzm (hebr. חסידות Chasidut, liczba mnoga chasidim – pobożni, bogobojni, czyści, uczniowie cadyków) – żydowski ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym, powstały w łonie judaizmu. Występował w historii w trzech odmianach, a mianowicie:
    Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק cadik = ‘sprawiedliwy’) – charyzmatyczny przywódca odłamu judaizmu – chasydyzmu, zwany też rebe.
    Cmentarz żydowski w Sieniawie – został założony w II połowie XVII wieku i zajmuje powierzchnię 0,9 ha na której zachowało się około siedmiuset nagrobków z napisami w języku hebrajskim spośród których najstarszy pochodzi z 1686 roku. W 1970 roku uporządkowano teren nekropolii a w 1978 roku wystawiono nowy ohel cadyka Ezechiela Szragi Halberstama. W latach 90. XX wieku wystawiono nowe ogrodzenie nekropolii.
    Horodyszcze (biał. Гарадзішча) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie brzeskim w rejonie baranowickim, 25 km od Baranowicz, około 2,2 tys. mieszkańców (2010).
    Rabin (hebr. רַבִּי rabbī) – podstawowa funkcja religijna w judaizmie. Rabbi to hebrajskie słowo oznaczające mistrza. We współczesnym judaizmie tradycyjnym rabin jest jednocześnie administratorem gminy wyznaniowej, odpowiedzialnym za prowadzenie nabożeństw, szkoły zwanej cheder i opiekę nad domem modlitwy, czyli synagogi, oraz pełni funkcję duchowego ojca, doradcy, sędziego i interpretatora prawa religijnego w gminie. Nie jest on jednak namaszczonym przez Boga duchownym i jego autorytet opiera się wyłącznie na wiedzy i „bogobojności”.
    Cmentarz żydowski w Szydłowcu – znajduje się w północno-wschodniej części Szydłowca, zamieszkanej dawniej przez szydłowieckich Żydów, przy ul. Wschodniej. Powstał w XVIII wieku. Do czasu powstania gminy żydowskiej w Bodzentynie służył również tamtejszym Żydom. Cmentarz ma powierzchnię 2,7 ha.
    Cmentarz żydowski w Kocku – data założenia nekropolii pozostaje nieznana. Cmentarz ma powierzchnię 1,75 ha. Wskutek dewastacji z okresu II wojny światowej do naszych czasów zachowało się niewiele nagrobków, w tym ohel kryjący szczątki cadyków z rodziny Morgensternów. Cmentarz jest ogrodzony metalowym parkanem.

    Reklama