• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odruch bezwarunkowy



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Wrzecionko nerwowo-mięśniowe składa się z 2-10 cienkich komórek mięśniowych - miocytów. Miocyty te nazwano miocytami intrafuzalnymi i podzielono na dwie grupy, które różnią się ułożeniem jąder, średnicą i długością komórek mięśniowych (miocytów). Są to receptory typu tonicznego, oznacza to, iż przy stałym obciążeniu danego mięśnia częstotliwość wyładowań jest stała. Wzrost rozciągnięcia tego mięśnia zwiększa częstotliwość wyładowań, natomiast zwiększenie obciążenia zwiększa liczbę receptorów wyładowujących się. Wrzecionko posiada bardzo niski próg pobudliwości, ponieważ już obciążenie mięśnia masą 1-2 g wywołuje utrzymujące się wyładowanie wrzecionek. Wrzecionka ułożone są równolegle do miocytów ekstrafuzalnych. Wrzecionko otacza torebka łącznotkankowa, która po obu stronach przyczepia się do śródmięsnej miocytów ekstrafuzalnych. Obwodowe części miocytów w przeciwieństwie do tych położonych w środkowej części wrzecionka są poprzecznie prążkowane i mają zdolność kurczenia się.Odruch rzepkowy, odruch kolanowy - odruch bezwarunkowy będący reakcją na uderzenie młoteczkiem neurologicznym w rozścięgno rzepki, polegający na napięciu mięśnia czworogłowego uda i wyprostowaniu podudzia w stawie kolanowym. Badanie odruchu rzepkowego jest przeprowadzane w celu sprawdzenia stanu układu nerwowego pacjenta.
    Odruchy monosynaptyczne[ | edytuj kod]

    Są przykładem odruchów bezwarunkowych, których realizacja odbywa się na poziomie rdzenia kręgowego, z wykorzystaniem tylko dwóch neuronów.

    Odruch rozciągania mięśnia[ | edytuj kod]

    Każdy mięsień poprzecznie prążkowany posiada oprócz włókien mięśnia roboczego, również tzw. wrzeciona nerwowo-mięśniowe. Te wyspecjalizowane receptory odruchu rozciągania mięśnia, ledwie widoczne gołym okiem, zlokalizowane są w brzuścu mięśnia. Wrzecionka nerwowo-mięśniowe posiadają budowę podobną do włókna mięśnia roboczego, są jednak od nich cieńsze. W obrębie wrzecionka znajduje się sieć cienkich dośrodkowych włókien nerwowych, tzw. zakończeń pierścieniowo-spiralnych, które bardzo łatwo reagują na rozciąganie. W odpowiedzi na bodziec, generowany jest potencjał czynnościowy, który przy pomocy grubego włókna typu Ia wędruje przez korzeń tylny do istoty szarej rdzenia. Tam sygnał przełącza się przez synapsę na komórkę ruchową przedniego rogu rdzenia zaczynając impuls nerwowy w neuronie eferentnym (grube włókno nerwowe typu α). Komórka nerwowa eferentna ma bogate rozgałęzienia do włókien roboczych mięśnia. Impuls wywołuje reakcję skurczową całego mięśnia (wszystkich włókien), w efekcie zmienia się stan napięcia wrzecionowych komórek mięśniowych i do układu nerwowego kierowana jest informacja zwrotna. Monosynaptyczny odruch rozciągania mięśnia stanowi podstawę m.in. odruchu rzepkowego, ze ścięgnem Achillesa oraz odruchu ze ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia.

    Odruch – w fizjologii automatyczna reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny, zachodząca przy udziale ośrodkowego układu nerwowego. Na tę formę pracy układu nerwowego uwagę zwrócił Iwan M. Sieczenow.Móżdżek - (łac. cerebellum) część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację ruchów i utrzymanie równowagi ciała.

    Odruch rzepkowy działa następująco: uderzenie w ścięgno rzepkowe rozciąga wrzeciona mięśniowe w mięśniu czworogłowym z przodu uda. To rozciągnięcie jest szybkie jak mgnienie oka, lecz mimo to stymuluje konkretne neurony czuciowe, których dendryty mają zakończenia we wrzecionach mięśnia i których aksony mają zakończenia bezpośrednio w neuronach ruchowych w rdzeniu kręgowym. Nerwy eferentne stymulują mięsień czworogłowy uda, powodując jego skracanie się i podskakiwanie stopy. Odruch ścięgnisty jest specyficzny w tym, iż jego sprzężenie zwrotne dotyczy jedynie mięśnia, w którym wrzeciono jest zlokalizowane. "Podobnie jak wszystkie inne odruchy, ten również zachodzi na ułamek sekundy zanim zdacie sobie z niego świadomie sprawę. Czujecie, że zachodzi, już po fakcie po tym, jak odruch zakończył swój cykl. Odnotowujecie też to wrażenie świadomie wyłącznie dlatego, iż oddzielne receptory modalności dotyku przesyłają wiadomość do kory mózgowej i tą drogą do świadomego umysłu."

    Odruch nurkowania – odruch występujący u ssaków, optymalizujący oddychanie do pozostania pod wodą przez dłuższy czas. Jest to reakcja fizjologiczna polegająca na gwałtownym spowolnieniu częstotliwości skurczów serca, następująca w początkowej fazie nurkowania u wielu zwierząt nurkujących. Spowalnia tempo metabolizmu, dzięki czemu zmniejsza zużycie tlenu zawartego w organizmie zwierzęcia. Prawdopodobnie jest wywoływana odruchem nerwowym. Jest mocno widoczny u morskich ssaków (fok, wydr, delfinów), ale występuje także w słabszej formie u innych ssaków, także u ludzi. Również nurkujące ptaki, takie jak pingwiny, wykorzystują podobny odruch. Jest on uruchamiany w szczególności przez kontakt twarzy z zimną wodą. Zanurzenie innych części ciała, a także temperatura wody – cieplejsza niż 21 °C nie powodują odruchu. Młodsze osobniki potrafią wytrzymać dłużej pod wodą.Odruch źreniczny – mechanizm adaptacji oka do zmieniającej się ilości światła padającego na siatkówkę. Średnica źrenicy maleje wraz ze zwiększaniem się natężenia promieni świetlnych (np. zbliżaniem się obserwowanego przedmiotu).

    Objaw scyzoryka w spastyczności[ | edytuj kod]

    Objaw scyzoryka w spastyczności jest kolejnym odruchem rozciągania, lecz powoduje on raczej rozluźnianie niż skurcz mięśni docelowych. Bodźcem dla objawu nie jest dynamiczne rozciąganie wrzeciona mięśnia, lecz ściskanie kurczliwy nacisk na receptory czuciowe ścięgna. Nacisk ten odruchowo powoduje rozluźnienie mięśnia przyczepionego do ścięgna, oraz zapięcie stawu. Receptory czuciowe objawu scyzoryka w spastyczności znajdują się w organie ścięgnistym Golgiego. Większość receptorów jest tak naprawdę zlokalizowanych blisko połączeń mięśniowo-ścięgnistych, gdzie łączą one niewielkie kawałeczki tkanki łącznej, z odpowiadającymi im włóknami mięśniowymi. Organ ścięgnisty Golgiego jest więc aktywowany przez kurczenie komórek mięśni, które ułożone są w jednej linii (w szeregu) z receptorami. Najnowsze badania wyjaśniły, że organ ścięgnisty Golgiego jest stosunkowo niewrażliwy na pasywne rozciąganie, lecz zaczyna wystrzeliwać impulsy nerwowe z powrotem do rdzenia kręgowego, kiedy tylko włókna mięśnia zaczynają go szarpać. Inaczej niż w przypadku odruchu ścięgnistego, tutaj przychodzące aksony czuciowe nie mają zakończeń bezpośrednio w neuronach ruchowych, (co mogłoby zwiększyć ich aktywność i stymulować skurcz mięśniowy), lecz w hamujących neuronach wstawkowych, które zmniejszają aktywność neuronów ruchowych i tym samym powodują odprężanie się mięśnia. Jeśli stymulujecie receptor, odruch rozluźnia mięsień.

    Odruch rzepkowy, odruch kolanowy - odruch bezwarunkowy będący reakcją na uderzenie młoteczkiem neurologicznym w rozścięgno rzepki, polegający na napięciu mięśnia czworogłowego uda i wyprostowaniu podudzia w stawie kolanowym. Badanie odruchu rzepkowego jest przeprowadzane w celu sprawdzenia stanu układu nerwowego pacjenta.Odruch przedsionkowo-oczny zaliczany jest do odruchów bezwarunkowych. Odruch ten polega na powolnym ruchu gałek ocznych w przeciwnym kierunku do kierunku obracania głowy lub całego ciała. Umożliwia to prawidłowe ustawienie osi optycznych oczu i widzenie dwuoczne. Na przykład: patrząc na obiekt przed sobą i skręcając głowę w lewo odruch przedsionkowo-oczny powoduje obrót gałek ocznych w prawo (względem głowy) kompensujący jej ruch, dzięki czemu wzrok nadal jest skupiony na tym samym obiekcie.

    Odruch polisynaptyczny[ | edytuj kod]

    Jest to odruch, którego szlak przebiega przez wiele neuronów przełącznikowych. Jego tor ulega rozgałęzieniu, a na jego przebieg i efekt końcowy mogą mieć wpływ różne ośrodki mózgowia i rdzenia kręgowego.

    Odruchy zginania[ | edytuj kod]

    Inaczej nazywany odruchem ucieczki lub odruchem obronnym. Powstaje on w przypadku zaistnienia bodźca bólowego (np. dotknięcie gorącej patelni, nastąpienie na ostry kamień, ukłucie kolcem). Podrażniony receptor bólowy wysyła sygnał do rdzenia kręgowego, przez korzenie tylne. Tam zostaje on przełączony na neurony różnych dróg aferentnych i eferentnych. Docierające do mięśni impulsy powodują gwałtowny skurcz tych grup mięśniowych, których działanie jest konieczne do oddalenia się od niebezpiecznego czynnika. Równocześnie rozluźnieniu ulegają mięśnie antagonistyczne. W przypadku bodźca pochodzącego z kończyny dolnej, ciężar ciała przenoszony jest automatycznie na drugą kończynę. Nad zachowaniem równowagi czuwają ośrodki mózgowia, móżdżku i pnia mózgu. Odruchy zginania są pochodzenia rdzeniowego, a nie mózgowego. Tak więc nawet gdyby rdzeń kręgowy został odcięty od mózgu, odruch zginania nadal cofnąłby rękę lub stopę przed zagrażającym bodźcem.

    Wymioty (łac. vomitus, emesis) – gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka (bądź z żołądka i jelit) poprzez przełyk i jamę ustną, w wyniku silnych skurczów mięśni brzucha, przepony oraz klatki piersiowej. Często nudności poprzedzają lub towarzyszą wymiotom.Pień mózgu (truncus cerebri) – struktura anatomiczna ośrodkowego układu nerwowego, obejmująca wszystkie twory leżące na podstawie czaszki.

    Wzajemne hamowanie[ | edytuj kod]

    Odruchy zginania nie tylko powodują aktywizację mięśni zginacza, do przyciągnięcia dłoni lub stopy w stronę tułowia, lecz również rozluźniają one prostownik, który następnie pozwala na swobodne zgięcie. Dzieje się tak za sprawą neuronów wstawkowych hamujących. Kiedy neurony wstawkowe ułatwiające oddziałują na neurony ruchowe unerwiające zginacze, w ten sposób powodując ich skurcz, neurony wstawkowe hamujące oddziałują na neurony ruchowe unerwiające prostowniki, powodując ich rozluźnianie. Ten fenomen jest znany jako wzajemne hamowanie i jest on integralną częścią odruchu zginania. Inaczej niż odruchy rozciągania, odruchy zginania powodują efekty znacznie wykraczające poza strefę oddziaływania bodźca. Można zaobserwować to, kiedy pielęgniarka nakłuwa palec wskazujący dziecka, aby pobrać krew. Reaguje cała górna kończyna dziecka, a nie tylko zginacze podrażnionego palca. Gwałtowne szarpnięcie do tyłu wskazuje, iż odruch zginania ułatwia neurony ruchowe zginacza i powstrzymuje neurony ruchowe całej górnej kończyny.

    Akomodacja (nastawność oka) – zjawisko dostosowania się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Dostosowanie to polega na odpowiednim doborze ostrości widzenia.

    Odruch skrzyżowanego wyprostu[ | edytuj kod]

    Odruch skrzyżowanego wyprostu jest kolejnym składnikiem odruchów zginania wspomaga przeciwną stronę ciała. Za pomocą tego odruchu, podczas gdy członek z podrażnionej strony zgina się, członek po drugiej stronie się rozciąga. Dzieje się tak, kiedy człowiek staje jedną stopą na żarze w pobliżu ognia. Nie myśląc o tym, podnosi podrażnioną stopę w pośpiechu, skracając zginacze i rozluźniając prostowniki po tej samej stronie ciała – wszystko w jednym momencie – paluch, kostka, kolano, biodro, a nawet tułów. Podczas gdy podrażniona stopa unosi się do góry, odruch skrzyżowanego wyprostu skraca prostowniki i rozluźnia zginacze po przeciwnej stronie ciała, wzmacniając jego postawę i powstrzymując od przewrócenia się w ogień. Odruch skrzyżowanego wyprostu jest realizowany przez neurony wstawkowe, których aksony krzyżują na przeciwległą stronę rdzenia kręgowego i unerwiają neurony ruchowe w odwrotny sposób niż ten po stronie podrażnionej – neurony ruchowe mięśni prostownika są ułatwiane, zaś neurony ruchowe mięśni zginacza są powstrzymywane. Odruchy zginania służą również wielu innym funkcjom ochronnym. Na przykład podczas poważnego skręcenia kostki zakończenia bólowe stają się bardziej wrażliwe. Przy kolejnym skręceniu kostki, wyższe centra w mózgu skojarzone z wolą i świadomością pozwolą odruchom kręgosłupowego zginania na niepowstrzymane działanie i ciało upadnie, zanim jego waga całkiem przygniecie narażony na niebezpieczeństwo staw.

    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.