Ottavio Piccolomini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Octavio Piccolomini)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ottavio Piccolomini

Ottavio (Octavio, Oktawiusz) Piccolomini, pierwszy książę Amalfi (ur. 11 listopada 1599 we Florencji, zm. 11 sierpnia 1656 w Wiedniu) – austriacki wódz z czasów wojny trzydziestoletniej.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Generalissimus (łac. najgłówniejszy, najbardziej nadrzędny; stopień najwyższy od generalis, ogólny, główny) – w niektórych państwach tytuł (stopień) nadawany generałowi lub marszałkowi pełniącemu obowiązki naczelnego wodza, zwłaszcza na czas wojny, związany z szerokimi pełnomocnictwami. Nadawany też dowodzącym armiami sojuszniczymi, a także w wielu wypadkach w przeszłości osobom z rodzin królewskich i działaczom państwowym jako stopień (tytuł) honorowy.

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się we Florencji, a już w wieku 16 lat rozpoczął służbę w wojsku hiszpańskim jako zwykły pikinier.

Dwa lata później, w czasie wybuchu wojny trzydziestoletniej w Czechach został mianowany na kapitana pułku kawalerii wysłanego przez wielkiego księcia Toskanii Cosimo II dla armii cesarskiej, i walczył wyróżniając się pod wodzą hrabiego Bucquoya na Białej Górze i na Węgrzech.

Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

W 1624 służył przez krótki czas w hiszpańskiej armii, a następnie jako podpułkownik (Oberstleutnant) w regimencie kirasjerów dowodzonym przez Pappenheima podczas wojny w księstwie Mediolanu. W 1627 wrócił do służby w armii cesarskiej w stopniu pułkownika (oberszter) gwardii przybocznej A. Wallensteina. Wkrótce popadł w tarapaty za praktykowanie licznych ździerstw i wymuszeń w Stargardzie na Pomorzu. Dzięki własnemu sprytowi wywinął się z kłopotów i zachował swoją rangę pułkownika jazdy i piechoty. Mniej więcej w tym samym czasie jego młodszy brat został wyznaczony na arcybiskupa Sieny, a jego wpływy w świecie dyplomacji osłoniły występki Ottavia. W wypadkach mantuańskiej wojny sukcesyjnej Piccolomini odegrał ogromną rolę zarówno jako subtelny dyplomata jaki i jako żołnierz-łupieżca skoncentrowany na pogoni za bogactwem.

Matthias Gallas, hrabia Campo, książę Lucery (ur. 16 września 1584 w Trydencie, zm. 25 kwietnia 1647 w Wiedniu) – cesarski wódz podczas wojny trzydziestoletniej.Melchior von Hatzfeldt (także: Hatzfeld, ur. 20 października 1593 w Crottorf, zm. 9 stycznia 1658 w Powidzku k. Żmigrodu) – dowódca wojskowy w służbie cesarstwa Habsburgów, feldmarszałek podczas wojny trzydziestoletniej.

Pomiędzy 1627 a 1628 rokiem został mianowany dowódcą wojsk cesarskich w Stargardzie. W tym czasie rozpoczął prace nad oczyszczaniem miasta ze szwedzkich niewybuchów, przy umacnianiu fortyfikacji i bastionu świętojańskiego, podwyższaniu brzegów rzeki Iny oraz był autorem przebudowy stargardzkiego odwachu. W uznaniu tych zasług w 1628 Rada Miejska nadała Piccolominiemu honorowe obywatelstwo Stargardu.

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").Generał kawalerii – stopień wojskowy, stanowiący część niderlandzkich wzorów na oznaczenie struktury, hierarchii i nazewnictwa stopni generalskich, przyjętych w XVI-XVII wieku przez armie wielu krajów Europy Zachodniej. Charakteryzowały się one rozbudowanymi stanowiskami dowódczymi, zaś okresem szczególnego ich rozwoju była wojna trzydziestoletnia.

Wkrótce nastąpiła inwazja Gustawa Adolfa w Niemczech. Piccolomini internowany był w Ferrrarze jako zakładnik na czas ratyfikacji traktatu, jednak zgłosił swoją chęć służby Wallensteinowi, który został ponownie wyznaczony na naczelnego wodza wojsk cesarskich. Wallenstein nie życzył go sobie w swoim wojsku, służył więc podczas początkowych operacji pod wodzą generała Holka, oficera mającego za sobą służbę w armii duńskiej. Będąc z wojskami Holka wziął udział w 1632 w bitwie pod Lützen. Jego ambicje zostały zaspokojone, gdy w oficjalnym raporcie z bitwy cesarz 31 grudnia 1632 mianował go na stopień generała feldwachtmeistra(niem.).

Bitwa pod Zusmarshausen – bitwa stoczona 17 maja 1648 roku pomiędzy armią cesarską dowodzoną przez Maksymiliana von Gronsfelda a połączonymi wojskami szwedzkimi i francuskimi dowodzonymi przez Gustawa Wrangla i Turennea, była ostatnim większym starciem wojny trzydziestoletniej. Bitwa zakończyła się zwycięstwem wojsk szwedzko-francuskich.Podpułkownik (ppłk) – wysoki stopień oficerski. W Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora. Jest zaliczany w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych.

W kampanii roku 1633 Piccolomini miał komendę nad ważnym wydzielonym oddziałem stojącym w Hradcu Králové, mającym za zadanie utrudniać nieprzyjacielowi dostęp ze Śląska do Czech. 19 października tego roku został mianowany na stopień generała kawalerii, a 1 grudnia 1634 na stopień marszałka polnego.

11 sierpnia jest 223. (w latach przestępnych 224.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 142 dni. Bitwa na Białej Górze (czes. Bitva na Bílé hoře) – starcie zbrojne między siłami czeskich protestantów a wojskami koalicyjnymi katolickich Habsburgów, które rozegrało się 8 listopada 1620 r. Była to największa klęska w historii Czech i decydująca bitwa, która zmieniła losy kraju. Miejscem bitwy było niewielkie wzniesienie (382 m n.p.m.), które obecnie znajduje się na południowo-zachodnich przedmieściach Pragi.

Historia powtórzyła się w tym samym miejscu w 1756, 1778 i 1866. W pierwszym z tych przypadków był to Piccolomini, dowodzący Austriakami krewniak Octavia, w ostatnim Prusacy przeszli przez Nachod, dziedziczną własność Piccolominich od 1635. Poczynając od roku 1635 walki w tym rejonie były regularnie związane z rodem Piccolominich. W maju Wallenstein wkroczył z główną armią na Śląsk w niewypowiedzianym na głos celu zmuszenia lub przekonania elektorów Saksonii i Brandenburgii, by połączyli swe siły z cesarzem przeciwko Szwedom. Był z nim Piccolomini, i nie aprobując polityki Wallensteina, przyłączył się do wojskowej konspiracji, która znalazła swój epilog w postaci zamordowania Wallensteina 25 lutego 1634. Za udział w zabójstwie wodza, który oddał tyle usług dla cesarstwa, cesarz nagrodził Piccolominiego buławą marszałkowską, ogromną sumą 100 tys. guldenów oraz posiadłością w miejscowości Náchod w Górach Orlickich.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Piccolomini był nie tylko zabójcą, ale i uczniem Wallensteina. Od niego uczył się sztuki wojennej. W dniach 5–6 września 1634 wyróżnił się w zwycięstwie w bitwie pod Nördlingen. Wkrótce zauważył konieczność doprowadzenia do skutku kwestii wojskowej polityki przedłożonej przez Wallensteina, lecz ani on, ani nowy generał-lejtnant cesarski Gallas, nie mieli dość woli i charakteru, by ją przeprowadzić, więc wojna wlokła się dalej latami.

Pomorze Zachodnie (Pomorze Nadodrzańskie, łac. Pomerania, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) – kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię, na południu w Brandenburgię, ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.Marszałek polny (czasem marszałek polowy lub feldmarszałek) – najwyższy stopień wojskowy w wielu armiach lądowych świata. W Wielkiej Brytanii Field Marshal, w Niemczech Feldmarschall lub Generalfeldmarschall, w Rosji Фельдмаршал.

W 1635 Piccolomini działał do spółki z Hiszpanami i gorzko skarżył się, że ich lenistwo i ostrożność marnują każdy jego plan. W 1638 został hrabią cesarstwa. W 1639 miał szczęście i pobił Francuzów w bitwie pod Diedenhofen(niem.) 7 czerwca 1639 (odsiecz dla Thionville). Został po tym natychmiast nagrodzony członkostwem w Radzie Cesarskiej, a od króla Hiszpanii otrzymał tytuł księcia Amalfi. W 1640 wspólnie z Hatzfeldtem wyparł z Czech Johana Banéra. Zamiast zostać następcą Gallasa, na co bardzo liczył, został pomocnikiem arcyksięcia Leopolda Wilhelma, z którym do spółki w 1642 przegrał bitwę pod Breitenfeld. Po tym wyczynie spędził kilka lat w hiszpańskiej służbie, gdzie otrzymał jako nagrodę tytuł granda oraz Order Złotego Runa (Orden del Toisón de Oro).

Ferrara – miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Ferrara, ok. 50 km na NNW od Bolonii, nad rzeką Pad, która płynie 5 km na północ od centrum. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 130 461 osób (322,9 os./km²).Johan Gustav Banér (ur. 23 czerwca 1596 Djursholm, zm. 10 maja 1641 w Halberstadt) – szwedzki feldmarszałek z czasów wojny trzydziestoletniej.

Kilka lat później, ponownie wstąpiwszy do armii cesarskiej, znów został rozczarowany tym, że głównym wodzem wybrano dzielnego weterana Petera Melandera, hrabiego Holzapfel. Lecz gdy Melander padł w bitwie pod Zusmarshausen, Piccolomini został 28 maja 1648 mianowany generałem porucznikiem armii cesarskiej i został generalissimusem końcowej kampanii wojny trzydziestoletniej. Trzy dni po zakończeniu wojny trzydziestoletniej cesarz wystosował list z podziękowaniami do księcia Piccolominiego oraz nagrodził go ogromną sumą 114 566 guldenów.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Pikinierzy - jedna z formacji wojskowych z przełomu XV i XVI wieku i pierwsza nowoczesna piechota tamtej epoki. Ich charakterystyczna broń - długa pika (początkowo długości 2,5 m a później nawet 5,5 m) siała w ich sprawnych rękach spustoszenie w szeregach przeciwnika.

Piccolomini zmarł 11 sierpnia 1656. Nie zostawił po sobie dzieci (jego jedyny syn został zamordowany przez Szwedów po bitwie pod Jankowem w 1645), a jego tytuły przeszły na potomstwo jego brata. Wraz ze śmiercią Ottavia Aeneasa Josefa w 1757, linia rodu wywodząca się od brata Ottavia wygasła.

Karol Bonawentura de Longueval, hrabia de Bucquoy (cz. Karel Bonaventura Buquoy, fr. Charles Bonaventure de Longueval comte de Bucquoy, niem. Karl Bonaventura Graf von Buquoy) (ur. w Arras 9 stycznia 1571, zm. w Nové Zámky 10 lipca 1621) był zawodowym wojskowym, który walczył po stronie Świętego Cesarstwa w czasie wojny trzydziestoletniej. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.


Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Jurkiewicz J. L., Octavio Piccolomini i jego związki ze Stargardem, [w:] Stargardzkie Zapiski Regionalne, Jurkiewicz J. L. (red.), Stargard 2000, s. 50.
  2. Schmidt-Brentano 2006 ↓, s. 76.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Antonio Schmidt-Brentano: Kaiserliche und k.k. Generale (1618-1815). Wiedeń: Austriackie Archiwum Państwowe, 2006.
  • II bitwa pod Breitenfeld – starcie zbrojne, które miało miejsce 2 listopada 1642 roku podczas wojny trzydziestoletniej.Pułk (przestarz. i w większości języków "regiment") – jednostka wojskowa w różnych rodzajach wojsk, pełniąca funkcje administracyjne, szkoleniowe i logistyczne (kwatermistrzowskie).




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Stargard (tuż po wojnie Starogród, w latach 1950-2015 Stargard Szczeciński, niem. Stargard in Pommern, Stargard an der Ihna, łac. Stargardia) – miasto będące gminą o statusie miasta w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, nad Iną. Początki istnienia stałych osad ludzkich sięgają VI wieku, jest jednym z najstarszych miast Polski. Najstarsze (obok Szczecina) miasto na Pomorzu – prawa miejskie uzyskało w 1243 r. Rozwojowi osady sprzyjało położenie przy krzyżujących się szlakach handlowych, prowadzących z Santoka do Wolina i ze Szczecina do Kołobrzegu. Ważny węzeł komunikacyjny oraz ośrodek przemysłowy, usługowy i kulturalny. Miasto jest siedzibą powiatu stargardzkiego i gminy. Wraz ze Szczecinem, Świnoujściem, Policami, Goleniowem i Gryfinem tworzy aglomerację szczecińską. Jest trzecim miastem pod względem liczby ludności w województwie i 56. w Polsce.
    11 listopada jest 315. (w latach przestępnych 316.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 50 dni.
    Toskania (wł. Toscana) – kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech, położony w Apeninach Północnych (Apeniny Toskańskie) oraz nad morzami: Liguryjskim i Tyrreńskim. Od północy graniczy z Ligurią oraz Emilią-Romanią, na wschodzie z Marche i Umbrią, a na południu z Lacjum. Stolicą regionu jest Florencja. W środkowej części Toskanii znajduje się kraina historyczna, a także region winiarski o nazwie Chianti.
    DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.
    Siena – miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, w prowincji Siena. Ważne centrum turystyczne. Według danych na rok 2011 gminę zamieszkują 54 543 osoby, 462,2 os./km².
    Jazda, kawaleria (z wł. cavalleria), konnica – terminem tym określa się wojsko walczące lub poruszające się na koniach.

    Reklama