Oceanus Procellarum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oceanus Procellarum to duży, ciemny obszar powierzchni Księżyca w lewej górnej części ilustracji.

Oceanus Procellarum (łac. Ocean Burz) – ogromne morze księżycowe na zachodnim skraju widocznej strony Księżyca. Nazwa ta wywodzi się z dawnego przesądu, jakoby pojawienie się ciemnego kształtu Oceanu w czasie pełni zwiastowało pogorszenie pogody. Procellarum to największe z księżycowych mórz, rozciągające się wzdłuż osi północ-południe na 2500 km i zajmując powierzchnię około 4 mln km².

Magma (stgr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi. Magma, która wydobywa się na powierzchnię jest nazywana lawą.Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).

Tak jak wszystkie morza księżycowe, Ocean Burz powstał w efekcie dawnych gigantycznych erupcji wulkanicznych, które pokryły całą okolicę grubą, niemalże płaską warstwą zastygłej magmy, toteż zbudowany jest niemal wyłącznie ze skał bazaltowych. Jednak - w przeciwieństwie do pozostałych tego typu formacji - w przypadku Oceanus Procellarum przyczyną erupcji nie było uderzenie meteorytu. Ocean ten sąsiaduje m.in. z Mare Nubium i Mare Humorum od południa oraz z Mare Imbrium od północy (oddziela je pasmo górskie zwane Montes Carpatus. Północną krawędź Oceanu stanowi Sinus Roris (Zatoka Rosy).

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.Morze księżycowe – duża, ciemna, pokryta zastygłym bazaltem równina na Księżycu, powstała na skutek rozległych wylewów lawy, których większość nastąpiła pomiędzy 3,8 a 3,1 mld lat temu. Obszary takie zostały nazwane maria, łac. morze, przez wczesnych astronomów, którzy porównali je do mórz ziemskich. Odbijają mniej światła niż obszary górskie lub góry, które są starsze i pokryte regolitem. Morza pokrywają 16% powierzchni Księżyca, najwięcej ich znajduje się po jego widocznej stronie. Kilka mórz znajduje się na niewidocznej stronie – są one znacznie mniejsze, przeważnie są to bardzo duże kratery, gdzie następowały lokalne wylania lawy.

Na powierzchni Oceanus Procellarum lądowały sondy misji Łuna 9, Łuna 13, Surveyor 1 oraz Surveyor 3. Było to również miejsce lądowania załogowego statku Apollo 12 z Pete'em Conradem i Alanem Beanem na pokładzie.

Współrzędne selenograficzne:  18,4°N 57,4°W/18,400000 -57,400000





Warto wiedzieć że... beta

Erupcja wulkanu, wybuch wulkanu (drugie określenie, ściślej to: gwałtowna erupcja, w praktyce używane jako synonim erupcji) – zjawisko wydostawania się na powierzchnię Ziemi lub do atmosfery jakiegokolwiek materiału wulkanicznego (magmy, materiałów piroklastycznych, substancji lotnych: gazów, par).
Sonda kosmiczna – bezzałogowy, prawie zawsze zautomatyzowany statek kosmiczny przeznaczony do prowadzenia badań naukowych w przestrzeni pozaziemskiej.
Mare Humorum (łac. Morze Wilgoci) – morze księżycowe znajdujące się po widocznej stronie Księżyca, w pobliżu Mare Nubium. Jego średnica równa jest 389 km.
Montes Carpatus – pasmo gór znajdujących się na Księżycu wzdłuż południowego brzegu Mare Imbrium. Współrzędne selenograficzne wynoszą ☾ 14,5°N 24,4°W/14,500000 -24,400000. Formacja ma średnicę około 361 km. Nazwa pochodzi od nazwy Karpaty, odnoszącej się do łańcucha górskiego położonego w środkowej Europie.
Współrzędne selenograficzne to układ współrzędnych używany do określania pozycji obiektów znajdujących się na powierzchni ziemskiego Księżyca.
Selenografia – dziedzina astronomii zajmująca się badaniem (opisem) powierzchni Księżyca (naturalnego satelity Ziemi). Jej nazwa wywodzi się z greckich słów Selḗnē (Σελήνη ‘Księżyc’; bogini i uosobienie Księżyca w mitologii greckiej) i gráphō (γράφω ‘pisać’). Jest odpowiednikiem geografii.
Mare Imbrium (łac. Morze Deszczów) – położone na bliższej stronie Księżyca, drugie co do wielkości (po Oceanus Procellarum) morze księżycowe i drugi co do wielkości basen uderzeniowy na Księżycu (po basenie Biegun Południowy - Aitken). Uformowało się wskutek wypełnienia bazaltem wielkiego krateru powstałego po uderzeniu meteorytu ok. 3,85 - 3,77 mld lat temu. Zderzenie to zakończyło w historii Księżyca okres zwany nektaryjskim i zapoczątkowało okres imbryjski.

Reklama