Obelisk z Aksum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
„Obelisk z Aksum” w Rzymie, 2002

Obelisk z Aksum (Stela 2) (amhar. የአክሱም ሐውልት) – sjenitowa, monolityczna stela o wysokości 23 m i wadze ponad 100 ton, wzniesiona w ok. IV wieku przez władców starożytnego państwa Aksum w mieście Aksum (Axum) na terenie dzisiejszej Etiopii. Obalona najprawdopodobniej pod koniec X wieku, rozpadła się przy upadku na pięć części. W 1937 roku wywieziona do Włoch przez faszystowskich okupantów. Zwrócona Etiopii w kwietniu 2005 roku i odrestaurowana w miejscu oryginalnej lokalizacji, odsłonięta we wrześniu 2008.

Wojna włosko-abisyńska 1935–1936 (tzw. druga wojna włosko-abisyńska) – jeden z największych w historii konfliktów o podłożu kolonialnym. Był wynikiem włoskich dążeń do stworzenia jednolitej kolonii, obejmującej Abisynię i wcześniej już należące do Włochów – Erytreę i Somali Włoskie, opanowania źródeł Nilu Błękitnego i licznych, eksploatowanych dotychczas w minimalnym stopniu bogactw naturalnych oraz pomszczenia klęski doznanej podczas najazdu w 1896 roku pod Aduą. Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

W 1980 roku ruiny starożytnego miasta Aksum zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Opis[ | edytuj kod]

Obelisk z Aksum jest jedną z wielu monolitycznych steli wzniesionych w III–IV wieku przez władców starożytnego państwa Aksum (100 p.n.e. – 940) na terenie miasta Aksum w północnej części dzisiejszej Etiopii, ok. 50 km od granicy z Erytreą. Ok. 120 steli wzniesiono na terenie u południowych podnóży wzgórz Bieta Gijorgis, na którym dokonywano pochowków, w celu oznaczenia grobowców.

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Aksum (amh. አክሱም) – miasto w północnej Etiopii, w regionie Tigraj, w odległości ok. 50 km od granicy z Erytreą; 41 tys. mieszkańców, z czego znaczna większość wyznaje chrześcijaństwo i należy do Kościoła etiopskiego. Aksum jest także świętym miastem tego Kościoła.

Stele wznoszono z jednego fragmentu sjenitu nefelinowego wydobywanego ok. 4 km od Aksum. Sześć steli zdobią płaskorzeźby nadające im wrażenie wielopiętrowych budowli z wyraźnie zaznaczonymi elementami belek, okien i drzwi wejściowych. Na niektórych stalach znajdują się trójjęzyczne inskrypcje króla Ezana z IV wieku wykonane w językach greckim, sabejskim i gyyz.

UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.Abisynia – dawna nazwa Etiopii, wywodząca się najprawdopodobniej od nazwy plemienia południowo arabskiego Habesz, które przywędrowało do Afryki przypuszczalnie jeszcze przed naszą erą. Uważa się, iż jedną z przyczyn, dla których Etiopczycy zrezygnowali z nazwy Abisynia i wprowadzili nową (Etiopia) jest pogardliwe znaczenie formy "habesz" w języku arabskim, oznaczające mieszańca, włóczykija. Słowo to było używane w okresach waśni przez mieszkających w kraju wyznawców islamu na określenie chrześcijan.

Stele oznaczały grobowce, przy czym wśród inskrypcji nie ma żadnych wskazówek odnośnie do tego, kto spoczywa w grobowcu oznaczonym stelą. Z uwagi na rozmiary i bogate zdobienia steli, jest prawdopodobnym, że w grobowcach spoczywają władcy Aksum.

Największa stela, o wysokości ok. 30 metrów i ciężarze ponad 500 ton, leży w ruinie – prawdopodobnie uległa uszkodzeniu już podczas jej wznoszenia. Była to najprawdopodobniej najwyższa monolityczna stela jaką budowali starożytni. Najwyższe stele w Aksum przewyższały obeliski egipskie.

„Obelisk z Aksum” (Stela 2) jest największą stojącą stelą w Aksum – ma 23 metry wysokości i waży ponad 100 ton. Jej zdobienia imitują dziewięciopiętrowy budynek.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Restauracja (architektura) – zespół działań zmierzających do przywrócenia uszkodzonej lub zmienionej budowli jej dawniejszej formy architektonicznej, wartości artystycznej i użytkowej. Prace restauratorskie przeprowadzane są na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych w postaci planów, zdjęć itp. z użyciem oryginalnych detali i zachowaniem ocalałych fragmentów budowli.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Zabytek – w języku potocznym jest to każdy wytwór działalności człowieka, będący świadectwem minionej epoki (pamiątką przeszłości), posiadający wartość historyczną, artystyczną, naukową lub emocjonalną, przy czym kryterium czasu powstania, choć najważniejsze, nie przesądza o zdefiniowaniu zabytku. Nauki humanistyczne, a w szczególności historia sztuki nie stworzyły jednej, uniwersalnej definicji zabytku przydatnej wszystkim naukom.
Obelisk (łac. obeliscus, gr. obeliskos – rożen, słup) – pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego. Zakończenie słupa ma formę ostrosłupa, często obitego złotą blachą. Charakterystyczny element architektury starożytnego Egiptu.
Belka – w budownictwie poziomy lub ukośny element konstrukcyjny przyjmujący obciążenia z powierzchni poziomych i przenoszący je na podpory (ściany, słupy, filary, kolumny). Belka pracuje na zginanie i ścinanie (w belkach, zwłaszcza w elementach ukośnych występują także naprężenia rozciągające lub ściskające). Może być wykonana z drewna, stali, betonu, żelbetu, czasem z kamienia. Belką nazywamy także element prętowy zakrzywiony w planie. Nie jest belką element przenoszący obciążenia tylko wzdłuż jej osi.
Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций Organizacyja Objedinionnych Nacyj, arab. الأمم المتحدة al-Umam al-Muttahida, chiń. 联合国 Liánhéguó), ONZ – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.
Syenit nefelinowy {Sjenit nefelinowy} – zasadowa skała magmowa o pochodzeniu głębinowym. Odmiana fojaitu. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF syenit nefelinowy zajmuje pole 11. Odpowiada foidowemu syenitowi, który jako główny skaleniowiec zawiera nefelin. Sjenit nefelinowy zaliczany jest do skał jawnokrystalicznych. Najczęściej barwy jasnoszarej, szarej lub ciemnoszarej. Zawiera 10-60% foidów (skaleniowców). Czasami, w zależności od rodzaju skaleniowców towarzyszących nefelinowi tworzy się lokalną nazwę skały.
Addis Abeba (po amharsku አዲስ አበባ, „Nowy Kwiat”) – największe miasto i stolica Etiopii. Położone jest w centrum kraju, na wysokości ok. 2400 m n.p.m. na Wyżynie Abisyńskiej, u podnóża wygasłego wulkanu Entoto.
Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w języku amharskim ኢትዮጵያ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk), dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

Reklama