To jest dobry artykuł

ORP Wilia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ORP „Wilja” w 1932 roku.

ORP Wilia (pierwotnie Wilja) – okręt transportowy i szkolny polskiej Marynarki Wojennej w okresie międzywojennym, następnie polski statek SS Modlin. Zbudowany w 1906 roku w Niemczech, służył początkowo w Niemczech jako frachtowiec, pod nazwami „Ganelon”, „Hilda Horn”, „Tinos”, następnie we Francji jako „Le Bourget” i „Laurent Schaffiano”. W 1925 roku został zakupiony przez Marynarkę Wojenną. Od 1940 roku przekazany Polskiej Marynarce Handlowej jako „Modlin”, pływał w konwojach atlantyckich. Po wycofaniu z eksploatacji, został samozatopiony 8 czerwca 1944 roku podczas operacji desantowej w Normandii jako część falochronu sztucznego portu inwazyjnego.

Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte – jest uczelnią publiczną, nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. Kształci podchorążych oraz cywili na kierunkach związanych z nawigacją i mechaniką morską oraz obronnością. Wywodzi się z Tymczasowych Instruktorskich Kursów dla Oficerów, Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej oraz Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej. Mieści się w Gdyni przy ul. Śmidowicza 69.Wadi Subu (arab. وادي سبو fr. Oued Sebou) – rzeka w północnym Maroku. Liczy ok. 458 km długości, jest drugą najdłuższą rzeką w Maroku (po Wadi Muluja). Wypływa z Atlasu Wysokiego, wpada do Oceanu Atlantyckiego w okolicach miasta Al-Mahdija. Najważniejsze dopływy to: Wadi Inawin, Wadi Wargha i Wadi Baht.

Budowa i wczesna służba[ | edytuj kod]

ORP „Wilia” został zbudowany w 1906 roku w stoczni Flensburger Schiffbau-Gesellschaft we Flensburgu w Niemczech jako frachtowiec, pod nazwą „Ganelon” (statkiem bliźniaczym był „Haimon”). Wszedł do eksploatacji u armatora Roland Linie AG, z portem macierzystym Brema.

Transportowiec – pomocnicza jednostka pływająca marynarki wojennej, służąca do zaopatrywania okrętów lub transportu wojsk i uzbrojenia. Może to być statek noszący banderę handlową, doraźnie wcielony pod rozkazy marynarki wojennej, statek handlowy pod banderą wojenną albo okręt specjalnie zbudowany lub przystosowany do celów zaopatrzenia. Nazwą tą bywają określane także statki handlowe do przewozu ładunków.Żegluga Polska – powstałe w roku 1926 polskie przedsiębiorstwo armatorskie, działające w oparciu o kapitały państwowe. Na jego czele stał Julian Rummel. W roku 1932 przekształcono ŻP w spółkę akcyjną, ale nadal z większościowymi udziałami państwa. Uległa likwidacji w roku 1951.

Statek miał kadłub stalowy o konstrukcji nitowanej, posiadał dwa pokłady ciągłe i cztery ładownie. Pojemność po wybudowaniu wynosiła 3578 BRT. Architektura statku była klasyczna dla tego okresu, z centralną, mało rozbudowaną wyspą nadbudówek i pojedynczym cienkim kominem na śródokręciu, odprowadzającym spaliny z siłowni znajdującej się poniżej. Dziobnica była pionowa, rufa z dużym nawisem. Napęd stanowiła 3-cylindrowa maszyna parowa potrójnego rozprężania własnej produkcji stoczni, o mocy indykowanej 1350 KM, napędzająca jedną śrubę. Parę zapewniały dwa kotły.

Roman Wojciech Francki (ur. 17 kwietnia 1903, zm. 6 lipca 1996) – polski dowódca wojskowy, oficer Marynarki Wojennej, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej, w okresie międzywojennym dowódca kanonierek „Generał Haller” i „Komendant Piłsudski” oraz torpedowca „Mazur”, od 1939 roku na Zachodzie. Podczas II wojny światowej między innymi dowodził niszczycielem „Błyskawica”, po jej zakończeniu pozostał na emigracji.Adam Mohuczy, ps. Pirat (ur. 7 marca 1891, zm. 7 maja 1953) – polski kontradmirał i morski oficer pokładowy okrętów nawodnych. Od 1912 do 1918 służył w Imperatorskiej Marynarce Wojennej Rosji, a następnie w odrodzonej polskiej Marynarce Wojennej. Dowodził wieloma jednostkami pływającymi oraz dywizjonem torpedowców i dywizjonem ćwiczebnym. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii wrześniowej 1939. W 1931 roku zwolniony z zawodowej służby wojskowej, w 1939 roku zmobilizowano go do pełnienia funkcji prokuratora Morskiego Sądu Wojskowego. W trakcie drugiej wojny światowej przebywał w obozie jenieckim w Woldenbergu. Po zakończeniu wojny był szefem Sztabu Głównego Marynarki Wojennej i pełniącym obowiązki Dowódcy Marynarki Wojennej. Następnie represjonowany, skazany na 15 lat pozbawienia wolności zmarł w więzieniu w Sztumie w 1953 roku. Pośmiertnie zrehabilitowany w roku 1957.

W 1907 roku armatorem został H.C. Horn i zmieniono nazwę statku na „Hilda Horn” (port macierzysty Lubeka). W 1911 roku został sprzedany Deutsche Levante Linie z siedzibą w Hamburgu i pływał odtąd na linii śródziemnomorskiej jako „Tinos”. Po wybuchu I wojny światowej statek został w sierpniu 1914 internowany w Pireusie. We wrześniu 1916 roku został zarekwirowany przez wojska francuskie, które wkroczyły do Grecji, po czym przejęty jako zdobycz przez Francję. Służył następnie jako transportowiec wojenny pod nazwą „Le Bourget”. Po wojnie statek został wystawiony na sprzedaż, lecz dopiero w 1922 roku kupił go francuski armator Charles Schaffiano (towarzystwo Societe Algerienne de Navigation pour l'Afrique du Nord). Statek otrzymał nazwę „Laurent Schaffiano”, z portem macierzystym Algier.

Marynarka Wojenna II RP – jeden z dwóch, obok wojska, jak ówcześnie nazywano wojska lądowe, rodzajów Sił Zbrojnych II RP.Maszyna parowa potrójnego rozprężania – rodzaj maszyny parowej zblokowanej, stosowanej do napędu jednostek pływających. Konstrukcja składała się z co najmniej trzech cylindrów o stopniowo zwiększających się wielkościach, których tłoki osadzone były na wspólnym wale korbowym.

Służba w polskiej Marynarce Wojennej[ | edytuj kod]

1925–1938[ | edytuj kod]

W 1925 roku statek został zakupiony przez polską Marynarkę Wojenną jako transportowiec, głównie na potrzeby transportu dużych partii samolotów wojskowych z Francji (przy udziale finansowym Departamentu Żeglugi Powietrznej). „Laurent Schaffiano” został wybrany spośród kilku ofert przez komisję pod kierownictwem kmdra por. Mieczysława Burhardta. Po remoncie i adaptacji w stoczni Forges et Chantiers de la Gironde w Harfleur, komisja odebrała statek 26 maja 1925 roku. W toku adaptacji m.in. utworzono pomieszczenia załogowe i wykładowe w międzypokładziu czwartej ładowni oraz zamontowano podstawy pod uzbrojenie. Koszt zakupu wynosił 3 miliony franków, a koszt adaptacji 1,3 miliona franków. Polską banderę podniesiono na okręcie 8 sierpnia 1925 roku w Cherbourgu we Francji. Był wówczas największą jednostką Marynarki Wojennej i w ogóle największą jednostką pływającą pod polską banderą, wliczając cywilne. Pierwszym dowódcą został kmdr por. Burhardt. Okręt otrzymał nazwę „Wilja” od rzeki na Litwie. Po reformie ortografii w 1936 roku zmieniono pisownię nazwy geograficznej na „Wilia”. Pierwszy raz ORP „Wilia” przypłynęła do Polski (do Gdańska) ze sprzętem wojennym 8 października 1925 roku. W późniejszym czasie dowódcą został kmdr Czesław Petelenz. 24 maja 1927 roku „Wilia” dostarczyła pierwszy raz transport broni do składnicy Westerplatte, a 21 czerwca 1927 roku przetransportowała do Polski trumnę z prochami Juliusza Słowackiego.

Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.Frachtowiec – statek handlowy przewożący towary drogą morską, będący w dyspozycji przewoźnika, np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec. Termin ten wiąże się z wziętym z języka niemieckiego słowem fracht, który oznacza opłatę za przewóz towarów drogą morską.

Początkowo jednostkę wykorzystywano do przewozu broni i sprzętu z Francji do Polski. Od 1928 roku przeklasyfikowano ją na okręt szkolny. Przeprowadzano na nim kursy kandydatów na podchorążych i praktyczne szkolenia podchorążych wydziału technicznego oraz administracyjnego Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej. 2 lipca 1928 roku pod dowództwem kmdra por. Adama Mohuczego „Wilia” odbyła pierwszy zagraniczny rejs szkolny do Bergen. W związku z konfliktem w stosunkach z Wolnym Miastem Gdańsk, 6 marca 1933 roku „Wilia” dostarczyła 120 żołnierzy (dwie kompanie), jako demonstrację czasowo wzmacniającą załogę Westerplatte. Od 17 marca wzgl. od 1 kwietnia 1933 do 15 lipca 1935 dowódcą jednostki był kpt. następnie kmdr ppor. Aleksander Hulewicz. W końcu września 1935 roku ORP „Wilia” przywiozła ze Szwecji do Gdyni cztery armaty 152,4 mm, zakupione w firmie Bofors dla najcięższej polskiej baterii budowanej w Helu, zwanej później baterią im. Heliodora Laskowskiego. Od 1936 roku „Wilia” przewoziła także polskie materiały dla budowanych za granicą okrętów („Błyskawica” i „Gryf”). Wiosną 1937 roku ewakuowała także uchodźców politycznych z polskiej ambasady w Walencji, z ogarniętej wojną domową Hiszpanii.

Skrótowce przed imionami statków – przed imionami statków (cywilnych) podaje się niekiedy skrótowce charakteryzujące typ danej jednostki pływającej i pozwalające rozróżnić statki o podobnej nazwie. Dla okrętów stosuje się innego rodzaju oznaczenia. Marynarka Wojenna (MW) – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego jak i poza nim. Podstawowym zadaniem Marynarki Wojennej jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju. W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej. Trzon struktury Marynarki Wojennej tworzą flotylle okrętów, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, a także brzegowe jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkolne.

1939 i II wojna światowa[ | edytuj kod]

Tuż przed wybuchem II wojny światowej, 6 lipca 1939 roku „Wilia” wypłynęła w rejs szkolny z podchorążymi na Atlantyk (planowany na Morze Śródziemne), pod dowództwem komandora Wojciecha Franckiego. W związku z awariami cieknących kotłów, 30 lipca okręt zawinął do portu w Casablance w Maroku, będącym francuskim protektoratem. Dołączył tam również żaglowiec szkolny ORP „Iskra”. Tam też „Wilię” zastał wybuch wojny 1 września. 13 września „Wilia” została lekko uszkodzona na skutek pożaru po wybuchu w porcie stawiacza min „Pluton”; rannych przy tym zostało kilku polskich marynarzy, którzy także brali udział w akcji ratunkowej. W październiku 1939 roku okręt przeprowadzono wspólnie z „Iskrą” do Port Lyautey w górnym biegu rzeki Sebou, gdzie 18 października opuszczono na okrętach bandery, a załogi i podchorążowie zostali ewakuowani do Francji. Na okrętach pozostawiono tylko załogi szkieletowe. Polska Marynarka Wojenna nie potrzebowała w tym okresie transportowca, w przeciwieństwie do Polskiej Marynarki Handlowej, która nie mogła uzyskać nowych statków, więc 22 maja 1940 roku Kierownictwo Marynarki Wojennej odstąpiło transportowiec w dzierżawę spółce akcyjnej Żegluga Polska. Udało się uzyskać zgodę francuskich władz kolonialnych na wyjście obu okrętów do 3 lipca 1940 roku i „Wilia”, pod dowództwem kapitana żeglugi wielkiej Mikołaja Deppisza, z prowizorycznie skompletowaną załogą, przeszła do Gibraltaru. Przy tym, ewakuowano z Maroka ok. 200 żołnierzy, głównie polskich lotników, którzy znaleźli się tam po klęsce Francji. Pomiędzy 7 a 17 lipca „Wilia” z 262 osobami załogi i pasażerów na pokładzie, z małą prędkością z uwagi na awarie cieknących kotłów (uszczelnianych prowizorycznie mąką ziemniaczaną), przez większość drogi samotnie, ryzykując napotkanie okrętów podwodnych, przeszła do Liverpoolu w Anglii.

Jerzy Miciński (ur. 9 grudnia 1921 we Włocławku, zm. 10 stycznia 1995 w Gdyni) – polski dziennikarz i historyk marynista, autor książek poświęconych dziejom polskiej floty handlowej.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

ORP „Iskra” – okręt szkolny polskiej Marynarki Wojennej, trzymasztowy szkuner gaflowy, pierwsza w jednostka pływająca nosząca imię ORP „Iskra”. Została wprowadzona do służby w 1928 roku i pozostawała w niej do 1977 roku.
Mąka ziemniaczana, mączka ziemniaczana – produkt zawierający skrobię uzyskiwany z bulw pędowych ziemniaków. Proces otrzymywania polega na rozdrobnieniu świeżych, wymytych ziemniaków, wypłukiwaniu i osadzaniu skrobi z wydajnością około 12%. Uzyskany krochmal poddawany jest czyszczeniu, suszeniu i przesianiu. Ostatecznie ma postać sypkiego, matowego proszku o barwie czysto białej, bez śladów obcych zapachów i posmaków. Ściśnięty w dłoni charakterystycznie chrzęści.
Grimsby – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w unitary authority North East Lincolnshire, w hrabstwie ceremonialnym Lincolnshire, nad estuarium Humber. Około 87,6 tys. mieszkańców.
Kenitra (Al-Kunajtira, arab. القنيطرة = Al-Qunayṭirah, fr. Kénitra) – miasto w Maroku w latach 1932-1956 znane jako Port Lyautey. Jest portem przy ujściu rzeki Subu do Oceanu Atlantyckiego. Położone jest na północny wschód od stolicy kraju, Rabatu. W 2004 miasto liczyło 359 142 mieszkańców. Miasto jest ośrodek administracyjny regionu Al-Gharb-Szararda-Bani Ahsin.
Na mapach: 36°08′N 5°21′W/36,133333 -5,350000 Gibraltar (zniekształcone arab. جبل طارق – Dżabal al-Tarik, "góra Tarika") – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki; od 1713 terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.
Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim, był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za największego przedstawiciela polskiego romantyzmu.
Pireus, Piraeus, Peiraeus (nowogrecki: Πειραιάς Peiraiás lub Pireás, starogrecki / katharewusa: Πειραιεύς Pireéfs) – miasto portowe w Grecji, w Attyce, wchodzące w skład Wielkich Aten.

Reklama