ORP S-3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

ORP S-3 (oznaczenia brytyjskie MA/SB 45, MGB 45) − polski ścigacz artyleryjski z okresu II wojny światowej, jeden z dwu typu British Power Boat 63' przejętych przez emigracyjną Marynarkę Wojenną w 1940 roku, pozostający w służbie do 1943 roku.

La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.J. Samuel White − brytyjska stocznia mająca swoją siedzibę we wschodnim Cowes (East Cowes) na wyspie Wight, obecnie nieistniejąca. Jedna z najstarszych stoczni brytyjskich (podczas II wojny światowej wymieniana jako najstarsza ze stoczni na liście Admiralicji).

Historia[ | edytuj kod]

ORP S-2 i S-3 zostały zaoferowane Kierownictwu Marynarki Wojennej w zamian za jeden ze ścigaczy torpedowych, pochodzących z przedwojennego zamówienia w stoczni J. Samuel White w Cowes. Noszące oznaczenia brytyjskie MA/SB 44 i 45 (skrót od Motor Anti/Submarine Boat) jednostki były z kolei dwoma z sześciu budowanych w przedsiębiorstwie British Power Boat w Hythe dla państw skandynawskich: Szwecji i Norwegii, przejętymi po wybuchu wojny przez Royal Navy. S-3 został obsadzony przez polską załogę 28 lipca 1940 roku, a jego pierwszym dowódcą był podporucznik marynarki Andrzej Jaraczewski. Od stycznia 1941 roku, po zmianie oznaczeń brytyjskich, nosił równoległe oznaczenia MGB 45 (od Motor Gun Boat). Część autorów, np. Stanisław M. Piaskowski, podaje dla ścigacza nazwę "Wyżeł", ale nie znajduje to potwierdzenia w oficjalnych dokumentach.

Cherbourg – miasto w północnej Francji, w regionie Dolna Normandia, (departament Manche), położony na północnym wybrzeżu półwyspu Cotentin.Marynarka Wojenna (MW) – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego jak i poza nim. Podstawowym zadaniem Marynarki Wojennej jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju. W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej. Trzon struktury Marynarki Wojennej tworzą flotylle okrętów, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, a także brzegowe jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkolne.

S-3, razem z S-1 i bliźniaczym S-2 wszedł w skład 3. Flotylli MGB stacjonującej w Fowey. Do podstawowych zadań działających na kanale La Manche ścigaczy należała ochrona własnych konwojów przybrzeżnych i wypady ofensywne w kierunku wybrzeży okupowanej Francji. W pierwszym okresie służby S-2 i S-3 były intensywnie wykorzystywane także jako patrolowce przybrzeżne. 23 września 1940 roku były w składzie osłony pancernika HMS "Revenge" podczas bombardowania Cherbourga.

Mina morska to środek walki morskiej, przeznaczony do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu lub statku. Składa się z ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w kulistym lub cylindrycznym kadłubie wodoszczelnym, wyposażonego w urządzenia zapalające i zabezpieczające.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

Przez kolejne niemal trzy lata S-3 działał na wodach przybrzeżnych, kilkakrotnie wchodząc w kontakt bojowy z przeciwnikiem. Ulegał także awariom: 4 września 1940 roku wszedł na mieliznę i uszkodził jeden z wałów napędowych, 25 października tegoż roku detonowała pod nim mina magnetyczna, 17 czerwca 1941 roku wszedł na skały, zaś 16 stycznia 1942 roku, podczas ataku na niemiecki patrolowiec w rejonie Boulogne, doznał uszkodzeń konstrukcji. Ostatecznie został zwrócony Brytyjczykom 20 maja 1943 roku w Dover. Przekazany w 1945 roku w ręce prywatne, istniał jeszcze pod koniec lat 80. XX wieku. Polska załoga obsadziła wkrótce wydzierżawiony od Royal Navy MGB 113, pod polskim oznaczeniem S-4.

ORP S-1 (oznaczenia brytyjskie MA/SB 48, MGB 48) − polski ścigacz artyleryjski z okresu II wojny światowej, jeden z dwu zamówionych przed wybuchem wojny dla Marynarki Wojennej w stoczni J. Samuel White w Cowes. Przejęty w 1940 roku, działał pod polską banderą do 1944 roku, kiedy został wycofany z powodu zużycia.Karabin maszynowy Vickers 12,7 mm – powiększona wersja karabinu maszynowego Vickers, używana przez flotę i armię brytyjską w czasie II wojny światowej. Konstrukcją nie różnił się od wersji kalibru 7,7 mm.

Opis konstrukcji[ | edytuj kod]

ORP S-3 był ścigaczem artyleryjskim o kadłubie długości całkowitej 19,2 m i szerokości maksymalnej 5 m. Wyporność standardowa wynosiła 24 tony angielskie (ts), pełna około 31 ts. Napęd stanowiły dwa silniki benzynowe Rolls-Royce Merlin, o mocy 1100 KM każdy. Szybkość maksymalna na próbach wynosiła 40 węzłów, w służbie nie przekraczała 36 węzłów.

Hythe – wieś w Anglii, w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie New Forest. Leży 22 km na południe od miasta Winchester i 114 km na południowy zachód od Londynu.Oerlikon 20 mm - armata automatyczna kalibru 20 mm zaprojektowana przez Niemca Reinholda Beckera w 1914 roku i w zmodyfikowanej formie używana do tej pory przez siły zbrojne wielu państw.

Początkowe uzbrojenie składało się z pojedynczego działka Oerlikon kal. 20 mm na pokładzie rufowym i czterech karabinów maszynowych Lewis kal. 7,7 mm w wieżyczkach na śródokręciu oraz bomb głębinowych. Po przezbrojeniu ścigacz otrzymał obok Oerlikona jeden zdwojony wielkokalibrowy karabin maszynowy Vickers kal. 12,7 mm w wieżyczce typu Frazer-Nash i dwa podwójne karabiny Lewis na podstawach kolumnowych na burtach. Ponadto miał możliwość postawienia do 18 małych min morskich po 30 kg.

Dover – miasto w Anglii, w hrabstwie Kent, brytyjski port nad kanałem La Manche. Punkt Anglii najbliższy Francji – jest oddalony od francuskiego portu Calais o 34 kilometry, dlatego też Dover nazywane jest Bramą Anglii.Lewis – brytyjski lekki karabin maszynowy zaprojektowany jeszcze przed I wojną światową pozostający na wyposażeniu brytyjskich sił zbrojnych do końca II wojny światowej.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Stanisław M. Piaskowski: Okręty Rzeczypospolitej Polskiej 1920-1946. Warszawa: 1996. ​ISBN 83-900217-2-3​.
  • Marek Twardowski: Polskie ścigacze w II wojnie światowej. "Morza, Statki i Okręty" nr 3/1998. ISSN 1426-529X.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Bandera wojenna – znak okrętowy będący sztandarem okrętu i oznaczający przynależność państwową jednostek pływających marynarki wojennej.
    Royal Navy, Królewska Marynarka Wojenna – marynarka wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza zorganizowana siła zbrojna Zjednoczonego Królestwa.
    Wielkokalibrowy karabin maszynowy (wkm, wukaem) – karabin maszynowy kalibru 12–20 (włącznie) mm. W II Rzeczypospolitej obowiązywała nazwa najcięższy karabin maszynowy (nkm). Po wojnie pod wpływem języka rosyjskiego wprowadzono obecną nazwę.
    HMS Revenge – brytyjski pancernik z okresu I i II wojny światowej. Był pierwszą jednostką typu Revenge. Okręt posiadający numer taktyczny 06 był dziewiątą jednostką w historii Royal Navy noszącą to imię.
    Stanisław Mariusz Piaskowski (ur. 25 września 1909 w Kaliszu, zm. 13 października 2003 w Albany) − polski inżynier, grafik i wydawca, znany jako autor książek poświęconych historii Polskiej Marynarki Wojennej.
    ORP (Okręt Rzeczypospolitej Polskiej) – tradycyjny skrót poprzedzający nazwę własną polskiego okrętu, czyli takiego, który służy pod banderą wojenną w Marynarce Wojennej RP.
    Fowey (korn. Fowydh) – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie Kornwalia przy ujściu rzeki Fowey do kanału La Manche Niewielki port i przystań. Miasto znajduje się na terenie parku krajobrazowego.

    Reklama