Nurzec (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nurzecrzeka we wschodniej Polsce, prawy dopływ Bugu o długości 100,2 km i powierzchni dorzecza 2102 km². Odwadnia głównie Równinę Bielską oraz częściowo Wysoczyznę Wysokomazowiecką i Wysoczyznę Drohiczyńską.

Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.Koryto rzeki – najniższa część doliny rzeki, która znajduje się w obrębie jej dna i przez którą okresowo lub ciągle płynie woda dokonując zmian w kształcie powierzchni. Jeśli rzeka ma silny nurt, następuje erozja denna, jeżeli słaby – akumulacja niesionego materiału, a jeśli meandruje, dochodzi do erozji bocznej. Koryto stanowi fragment łożyska rzeki.

Wypływa z bagien koło wsi Stawiszcze, tuż przy granicy z Białorusią, na południowy wschód od Czeremchy na wysokości około 180 m n.p.m., a do Bugu uchodzi w okolicy wsi Wojtkowice-Dady, około 10 km na południowy zachód od Ciechanowca na wysokości 105,4 m n.p.m.

Górny odcinek jest wyprostowany i uregulowany. Głębokość w nurcie nie przekracza 1,4 m, a szerokość koryta zwiększała się od 3,2 m na stopniu 1. do 7 m na stopniu 4.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy (w skrócie IMGW-PIB) to instytucja, której powierzono m.in. pełnienie służby meteorologicznej i hydrologicznej na terytorium Polski. IMGW podlega Ministrowi Środowiska RP. Jest finansowane ze środków publicznych (budżet państwa, fundusze Unii Europejskiej, fundusze EUMETSAT) oraz środków generowanych przez własną działalność komercyjną IMGW (sprzedaż danych hydro-meteo, sprzedaż prognoz pogody, odpłatne analizy specjalistyczne, serwisy internetowe).Czeremcha (białorus. Чаромха, Čaromcha) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czeremcha. Miejscowość liczy 2640 mieszkańców. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Na odcinku do Brańska koryto miejscami ulega zwężeniu do 4 m i wcięciu w dno doliny, co jest spowodowane procesem erozyjnym, zaistniałym w wyniku nieprawidłowo przeprowadzanych prac melioracyjnych. Równocześnie głębokość Nurca przekraczała miejscami 3 m.

W dolnym biegu szerokość koryta naturalnie meandrującego Nurca dochodzi do 20 m. Rzeka ulega jednak wypłyceniu do głębokości 0,7–1,8 m. Wzdłuż brzegów licznie występują drzewa. Podłoże jest bardziej urozmaicone w żwir i kamienie.

Brańsk – miasto i gmina w województwie podlaskim, w powiecie bielskim; jest ponadto siedzibą władz wiejskiej gminy Brańsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.

Ciągłość rzeki przerwana jest wskutek zlokalizowania 3 małych elektrowni wodnych: Ciechanowiec, Kuczyn, Kostry-Podsędkowięta. Zbudowano również progi piętrzące o wysokości ok. 2,2–2,4 m,. Przy braku przepławek, uniemożliwiają wędrówkę ryb.

Główne dopływy:

  • lewe: Nurczyk, Leszczka, Siennica, Kukawka, Pełchówka
  • prawe: Bronka, Mianka z Markówką
  • Na rzece istnieją dwa posterunki wodowskazowe IMiGW w miejscowościach: Boćki i Brańsk. W latach 1961–1985 czynny był również wodowskaz w Kozarzach, dwa kilometry poniżej Ciechanowca.

    Dopływ – rzeka lub mniejszy ciek, który nie uchodzi bezpośrednio do zbiornika wodnego (morza, jeziora), ale do innego cieku. W zależności od tego, z której strony brzegu rzeki (patrząc od źródła) dopływ łączy się z nią, wyróżnia się dopływy lewe i prawe. Ponadto dopływy posiadają swoje własne dopływy – tworzą w ten sposób hierarchię sieci rzecznej: rzeka główna, dopływy pierwszego stopnia, drugiego, trzeciego, itd.Meander (inaczej zakole) – fragment koryta rzeki o kształcie przypominającym pętlę lub łuk. Jest to forma związana z krętym przebiegiem koryta rzeki, tworzącym zakręty, pętle i nawroty.

    Ważniejsze miejscowości nad Nurcem: Czeremcha, Kleszczele, Boćki, Brańsk, Ciechanowiec.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Rzeki Polski
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. G. Zięba, L. Marszał, A. Kruk, T. Penczak, S. Tybulczuk, Ł. Kapusta, W. Galicka, Ichtiofauna systemu rzeki Nurzec, Roczniki naukowe PZW, Łódź 2008, t. 21, str. 105–128
    2. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 1: Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 83-239-9607-5.
    3. S. Ziółkowski, Projekt wykonawczy dotyczący zabudowy wyrwy powstałej w skarpie brzegu lewego i wyboju w dnie rzeki Nurzec w km 20+825 –20+845 poniżej jazu z mostem i elektrownią w miejscowości Kuczyn

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Nurzec, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 313.
  • Jakość wód rzek województwa podlaskiego. Nurzec.
  • Wodowskaz jest to urządzenie służące do pomiarów stanów wody. Najczęściej wykorzystywany typ wodowskazu to wodowskaz łatowy. Minusem wodowskazów jest konieczna obecność obserwatora do wykonania odczytu stanu. Ogranicza to obserwacje do określonych terminów jako tzw. obserwacje zwyczajne wykonywane 1 raz na dobę o godzinie 6:00 UTC (czas uniwersalny koordynowany, to jest o 7:00 czasu urzędowego (lokalnego) zimowego lub o 8:00 czasu urzędowego (lokalnego) letniego, a wyjątkowo (przy dużych dobowych wahaniach stanu wody) 3 razy na dobę: w czasie zimowym o godzinie 7, 13 i 19 lub czasie letnim o godzinie 8, 14 i 20. W sytuacjach nadzwyczajnych jakimi są wezbrania i powodzie odczyt wykonuje się nawet co godzinę. Stan wody na wodowskazie odczytywany w centymetrach jest odniesiony do umownego zera wodowskazu, dowiązanego do sieci niwelacji państwowej. W Polsce nie odzwierciedla rzeczywistej warstwy wody w rzece.Siennica, rzeka we wschodniej Polsce o długości około 20 km , lewy dopływ Nurca. Płynie przez Wysoczyznę Drohicką, w województwie podlaskim.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kuczyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Klukowo. Leży nad Nurcem.
    Pełchówka – rzeka we wschodniej Polsce o długości około 32 km, lewy dopływ Nurca, do którego uchodzi na 3,6 km od ujścia. Płynie przez Wysoczyznę Drohiczyńską, w województwie podlaskim.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
    Przepławka – budowla rzeczna lub urządzenie stosowane na stopniach wodnych (przy zaporach wodnych, jazach), mające za zadanie umożliwić rybom w okresie tarła wędrówkę wzdłuż rzeki. Jest to zazwyczaj układ basenów ustawionych na różnych poziomach, tworzących system stopni, oddzielonych ściankami z zamykanymi otworami. Z innych rozwiązań technicznych mogą to być rynny ograniczające prędkość przepływu wody lub podnoszone komory, ewentualnie sieci.
    Równina Bielska (także: Wysoczyzna Bielska, 843.37) – mezoregion we wschodniej Polsce, część Niziny Północnopodlaskiej. Sąsiaduje z Doliną Górnej Narwi, Wysoczyzną Drohiczyńską i Wysoczyzną Wysokomazowiecką, a na Białorusi – z Przedpolesiem Zachodnim. Zajmuje powierzchnię ok. 2800 km²,
    Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (w latach 1934-1948: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości, w latach 1948-2003: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych) – organ opiniodawczy w sprawach ustalania, dokonywania zmian i znoszenia urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych, działający przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej (aktualnie przy ministrze administracji i cyfryzacji).

    Reklama