Novell NetWare

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

NetWaresieciowy system operacyjny firmy Novell przeznaczony dla serwerów pełniących funkcje serwera plików. Z powodzeniem pełni również funkcje serwera baz danych, routera i innych serwisów internetowych (tunelowanie, NAT, DHCP, mail, FTP, WWW, DNS, HTTPS, TFTP-PP, PxE, Virtual Office i inne).

Sieciowy system operacyjny (ang. Network Operating System) – jest to rodzaj systemu operacyjnego (wykorzystującego niektóre protokoły internetowe np. TCP/IP), pozwalającego na pracę w sieci komputerowej.Active Directory, AD – usługa katalogowa (hierarchiczna baza danych) dla systemów Windows – Windows Server 2012, Windows Server 2008, Windows Server 2003 oraz Windows 2000, będąca implementacją protokołu LDAP.

Już od samego początku był zaprojektowany w celu wykonywania wielu usług na PC, a jego protokoły sieciowe bazowały na Xerox Network Systems. Serwery NetWare cieszyły się największą popularnością we wczesnych latach 90. Obecnie zostały częściowo zastąpione, głównie w małych sieciach, przez systemy Linux i Microsoft Windows.

NAT (skr. od ang. Network Address Translation, tłumaczenie adresów sieciowych; czasem Native Address Translation, tłumaczenie adresów rodzimych), znane również jako maskarada sieci lub maskarada IP (od ang. network/IP masquerading) – technika przesyłania ruchu sieciowego poprzez router, która wiąże się ze zmianą źródłowych lub docelowych adresów IP, zwykle również numerów portów TCP/UDP pakietów IP podczas ich przepływu. Zmieniane są także sumy kontrolne (zarówno w pakiecie IP jak i w segmencie TCP/UDP), aby potwierdzić wprowadzone zmiany.Domain Name System (DNS, pol. „system nazw domenowych”) – system serwerów, protokół komunikacyjny oraz usługa obsługująca rozproszoną bazę danych adresów sieciowych. Pozwala na zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla urządzeń tworzących sieć komputerową. Dzięki DNS nazwa mnemoniczna, np. pl.wikipedia.org jest tłumaczona na odpowiadający jej adres IP, czyli 91.198.174.232

Istnieje także wersja NetWare SFTIII umożliwiająca utworzenie klastra składającego się z dwóch jednakowych serwerów. W przypadku awarii jednego serwera wszystkie funkcje łącznie z danymi przejmuje serwer zapasowy. Wersja SFTIII jest dostępna już od wersji NetWare 3.11 datowanego na 1991 rok.

Windows 2000 – 32-bitowy, wielozadaniowy z wywłaszczaniem, wielowątkowy system operacyjny z serii NT. Jest to kolejny system operacyjny należący do rodziny Windows NT. Został wydany 17 lutego 2000 roku. Jego następcami są Windows XP, wydany w październiku 2001 roku, oraz Windows Server 2003, wydany w kwietniu 2003 roku. Windows 2000 jest klasyfikowany jako system operacyjny o jądrze hybrydowym.Microsoft Windows (ang. windows „okna”, IPA: [maɪkɹoʊsɑːft ˈwɪndoʊz]) – rodzina systemów operacyjnych stworzonych przez firmę Microsoft. Systemy rodziny Windows działają na serwerach, systemach wbudowanych oraz na komputerach osobistych, z którymi są najczęściej kojarzone.

NetWare jako protokół komunikacyjny może używać IPX/SPX lub TCP/IP. Wczesne wersje pozwalały na komunikację opartą tylko na rodzinie protokołów IPX/SPX. Od wersji 3.x można używać protokołów TCP/IP, jak i IPX/SPX, przy czym podstawowe serwisy były dostępne głównie przez IPX/SPX lub TCP/IP poprzez między innymi sterownik IPTUNNEL. Naturalnym protokołem sieciowym NetWare był IPX/SPX, lecz firma Novell wspomagała także TCP/IP, który był w starszych wersjach teoretycznie wolniejszy, lecz niezauważalnie. Pełne wsparcie dla TCP/IP było udostępnione od wersji NetWare 5.0, jednak można było uruchomić TCP/IP na starszych wersjach, choć wymagało to dodatkowej konfiguracji.

FTP, protokół transferu plików (ang. File Transfer Protocol) – protokół komunikacyjny typu klient-serwer wykorzystujący protokół TCP według modelu TCP/IP (krótko: połączenie TCP), umożliwiający dwukierunkowy transfer plików w układzie serwer FTP–klient FTP.SPX (ang. Sequenced Packet Exchange) – protokół warstwy transportowej (czwartej warstwy modelu OSI) będący częścią stosu IPX/SPX opracowanego przez firmę Novell na potrzeby środowiska sieciowego NetWare. Wzorowany na protokole SPP stosu protokołów XNS firmy Xerox.

Systemy NetWare numerowane są od wersji 2.0. Największą popularność zdobyły systemy w wersji 3.x, z których ostatni nosił numer 3.20. Każdy serwer NetWare w wersji poniżej 4 posiadał własną bazę kont użytkowników, każdy stanowił odrębną wyspę, jednak w systemie są dostępne narzędzia umożliwiające pracę na wielu serwerach jednocześnie. Od wersji 4.00 (rok 1993) wprowadzono system katalogowy NDS będący akronimem słów Netware Directory Services, później przekształcony w Novell Directory Services, a obecnie znany jako eDirectory. Obecna wersja systemu nosi numer 6.5. Jądro NetWare jest nadal dostępne, obok jądra Linuksa (do wyboru), w produkcie pod nazwą Open Enterprise Server lub Open Enterprise Server 2 na który składa się NetWare 6.5 i Linux.

TFTP to skrót od angielskiego Trivial File Transfer Protocol, co słowo w słowo znaczy trywialny protokół transferu plików.Xerox Network Services lub Xerox Network Systems (w skrócie: Xerox NS, XNS) - zestaw protokołów sieciowych, opracowanych przez firmę Xerox na początku lat osiemdziesiątych. Wiele rozwiązań zastosowanych w XNS zostało później wykorzystanych w protokołach IPX/SPX firmy Novell oraz w Model TCP/IP.

Wszystkie wersje NetWare posiadają konsolę tekstową służącą do zadań administracyjnych, która może być wywołana zdalnie przez IPX/SPX lub TCP/IP. Można łączyć się zdalnie poprzez telnet, ssh lub dostępne w systemie narzędzia. Od wersji 4.11 istnieje możliwość zarządzania serwerem przez przeglądarkę www. Od wersji 5.0 można łączyć się z serwerem za pomocą klienta NetWare wykorzystując tylko czysty TCP/IP. Nawet stare systemy NetWare zaskakują możliwościami. Datowany na rok 1996 serwer w wersji 4.11 potrafi obsługiwać bez problemu terabajtowe dyski, które tak naprawdę stały się dostępne wiele lat po jego premierze (limity: 1024 dyski, 1024 wolumeny logiczne, łącznie 32TB przestrzeni dyskowej). Starsze wersje obsługują także 3,25 GB pamięci RAM.

Jądro Linux (ang. Linux kernel) – najważniejsza, wolna część uniksopodobnych systemów operacyjnych Linux napisana przez Linusa Torvaldsa w 1991 roku, a obecnie rozwijana przez licznych programistów z całego świata w ramach The Linux Foundation.DHCP (ang. Dynamic Host Configuration Protocol – protokół dynamicznego konfigurowania węzłów) – protokół komunikacyjny umożliwiający komputerom uzyskanie od serwera danych konfiguracyjnych, np. adresu IP hosta, adresu IP bramy sieciowej, adresu serwera DNS, maski podsieci. Protokół DHCP jest zdefiniowany w RFC 2131 i jest następcą BOOTP. DHCP został opublikowany jako standard w roku 1993.

Od wersji 5.0 wprowadzono dodatkową konsolę graficzną opartą na kodzie X Window System, w którym duży udział mają narzędzia i aplikacje pisane w języku Java. Od wersji 5.0 możliwe stało się pełne zarządzanie siecią i kontami użytkowników z konsoli serwera. Do wersji 5.0 zarządzanie odbywało się w całości z dowolnego komputera, na którym uruchomione były narzędzia administratora.

Definicja intuicyjna: Java (wym. „dżawa”) to język programowania. Programy napisane w Javie można uruchamiać na wielu urządzeniach, takich jak telefony komórkowe lub komputery oraz pod różnymi systemami operacyjnymi, przy użyciu Wirtualnej maszyny Javy, która musi być w danym środowisku zainstalowana.X Window System – graficzny system komputerowy (system okien) stworzony w latach 80. w laboratoriach Massachusetts Institute of Technology (MIT), obecnie prace nadzoruje X.Org Foundation. Najnowszym wydaniem jest wersja 11, wydanie 7.6.

Do wersji 5.0 za bardzo nie nadawał się na serwer aplikacyjny, gdyż był przewidywany jako serwer baz danych, plików i drukarek. Novell oferował osobny produkt Novell Access Server, ale jednak zaprzestał jego sprzedaży. Od wersji 5.0, a szczególnie 6.0 NetWare posiada możliwości osadzania serwerów aplikacyjnych, jednak z uwagi na niewielki udział w rynku straciło to na znaczeniu.

Novell, Inc. NASDAQ: NOVL – amerykańska firma specjalizująca się w sieciowych systemach operacyjnych takich jak NetWare i SUSE Linux.eDirectory – usługa katalogowa Novell. Wcześniej produkt ten nazywał się NDS, rozwinięcie akronimu to Novell Directory Services, wcześniej NetWare Directory Services.

Serwery NetWare od wersji 4.x oferują usługę DHCP, która dzięki osadzeniu danych w usłudze katalogowej NDS/eDirectory jest jedyną realizacją tejże usługi pozwalającą na przełączenie na inny serwer DHCP (w systemie NetWare) w przypadku awarii jednego z serwerów. Już starsze wersje serwerów NetWare umożliwiały zdalny rozruch stacji roboczych przy pomocy RPL. Serwery NetWare od wersji 4.01 umożliwiają implementację popularnego obecnie PxE. Rozruch bezdyskowych stacji roboczych można wykonać także przy pomocy IPX/SPX 802.3 lub IPX/SPX 802.2 lub TCP/IP. Do startu bezdyskowych stacji można stosować klienta sieci 16 bitowego, mieszanego 16 / 32 bity lub 32 bitowego. Jest to najlepszy klient jaki kiedykolwiek powstał dla systemu operacyjnego DOS - wielkość wolnej pamięci RAM wynosi około 620 KB. Konkurencyjny produkt Microsoftu nie spełnia minimalnych wymagań odnośnie do wolnej konwencjonalnej pamięci RAM - wielkość wolnej pamięci po zaincjalizowaniu obsługi sieci LAN wynosi około 400 KB, co czyni produkt Microsoftu zupełnie bezużytecznym.

Jedną z podkreślanych cech serwerów NetWare jest ich niezwykła wydajność i stabilność wyrażająca się w długiej, nieprzerwanej pracy. Znane są przypadki serwerów pracujących non-stop ponad 3 lata, rekord wynosi 9 lat. Dużą zaletą NetWare jest ich wysoki poziom bezpieczeństwa nie spotykany w rodzinie systemów Windows.

System NetWare dostępny jest bezpłatnie w ramach pakietu Novell Small Business Suite 6 PL Starter Pack. Wersja bezpłatna obejmuje licencje na 3 stacje robocze i 2 serwery. Można dokupić do niej osobno licencje na dodatkowe stacje robocze.

System NDS, znany obecnie jako eDirectory, pojawił się w NetWare już w roku 1993 wraz z wersją 4.01. Konkurencyjne rozwiązanie Microsoftu, pod nazwą Active Directory, powstało dopiero wiele lat później wraz z premierą Windows 2000.

Mars serwer jest próbą prostej emulacji części serwera NetWare 2.x i 3.x na systemach Linux. Emuluje protokół IPX bez SPX, a także próbuje emulować bazę bindery, dostępną w serwerach NetWare 2.x i 3.x, nie wspieraną od 1994 roku. Mars serwer nie umożliwia uruchamiania modułów NLM, nie potrafi emulować NDS, a co za tym idzie, ma niewielką zgodność z prawdziwym NetWare. Jednakże emulacja Mars dla Linuxa umożliwia uruchomienie klienta dla systemu DOS znacznie lepszego niż klient Samby stworzony przez Microsoft.

Istniały również oficjalne wersje NetWare uruchamiane pod kontrolą innych systemów operacyjnych, a nawet na innych platformach sprzętowych, m.in. NetWare for OS/2, NetWare for VMS (VAX, Alpha), NetWare for OS/390 (IBM mainframe), NetWare jako file server w AS/400.

Obecnie NetWare jest dostępne w dwóch wersjach OES (SuSe Linux Enterprise Server i NetWare 6.5) lub OES2 (SuSe Linux Enterprise Server na którym pracują wszystkie usługi znane z serwera NetWare 6.5). W obu najnowszych rozwiązaniach można uruchomić NetWare 6.5 w trybie wirtualizacji, co pozwala na kompatybilność ze wcześniejszymi rozwiązaniami firmy Novell. Dzięki platformie Linux system jest zgodny z najnowszymi rozwiązaniami sprzętowymi. NetWare pracuje na nowszych platformach sprzętowych, nawet bez zastosowania wirtualizacji. Obecnie są dostępne kontrolery umożliwiające pracę z dyskami SATA III już w NetWare 4.11 bez potrzeby wirtualizacji. Większość wiodących producentów udostępnia sterowniki pod platformę NetWare.

Użytkownicy systemu mają możliwość tworzenia własnych plików NLM. Producent systemu dostarcza odpowiednie narzędzia umożliwiające uruchamianie własnych programów bezpośrednio w systemie NetWare. Dostępne są także kompilatory firm zewnętrznych a do najbardziej znanych można zaliczyć CodeWarrior for NetWare i OpenWattcom 1.0. Często moduły NLM napisane dla starszych wersji systemu można uruchomić pod kontrolą nowych systemów NetWare. Przez wiele lat istnienia systemów firmy Novell powstała spora biblioteka plików NLM wspomagająca pracę systemów NetWare.

W 2016 roku została opracowana wersja klienta NetWare IPX dla Windows 7 / 8 / 10 umożliwiająca połączenie ze starszymi wersjami serwerów niż 4.x. Wersja ta została opracowana przez środowisko użytkowników, którzy korzystają ze starszych wersji systemu NetWare.

Narzędzia NetWare[ | edytuj kod]

SLIST – narzędzie NetWare do przywoływania wszystkich serwerów. Wypisuje ono serwery, które odpowiadają na to wołanie. Jeżeli sieć ma tylko jeden serwer, jedynie on będzie wypisany.

Składnia:

 SLIST [Enter]
	      SLIST DAD*.* [Enter]
	      SLIST LAMBIE_PIE

WHOAMI – polecenie pokazuje obecnie zalogowanego użytkownika przyłączonego do serwera NetWare.

MONITOR – pokazuje podstawowe informacje o serwerze NetWare od wersji 3.11 do wersji 6.5.

SERVMAN – umożliwia konfigurację wybranych parametrów serwera.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona domowa NetWare




  • Reklama