Notitia dignitatum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Notitia Dignitatum)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ilustracja przedstawiająca Mezopotamię z Eufratem

Notitia dignitatum – późnoantyczny dokument zawierający wiadomości topograficzne ze spisem urzędów cywilnych i wojskowych Cesarstwa Rzymskiego w IV/V wieku n.e.

Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Powstał najpewniej w pierwszej połowie V stulecia. Jego pełny tytuł brzmi Notitia dignitatum et administrationum omnium tam civilium quam militarium. W ramach ówczesnego podziału administracyjnego podano w nim wykaz prowincji, miast, twierdz i ważniejszych osiedli oraz związanych z nimi stanowisk administracyjnych i wojskowych. Został bogato zilustrowany kilkudziesięcioma barwnymi obrazkami pełniącymi rolę uzupełniająco-objaśniającą. Są to umowne mapki poszczególnych terytoriów z zaznaczeniem istotnych miejscowości i z dodanymi personifikacjami prowincji. Ponadto graficznie przedstawiono insygnia miejscowych urzędników i znaki lokalnych oddziałów wojskowych. Dość prymitywne ilustracje nie wykazują wartości artystycznej.

Topografia (łac. topographia, gr. topographein) – konfiguracja powierzchni uwzględniająca jej kształt (rzeźbę terenu) oraz obecność i wzajemne położenie obiektów i punktów charakterystycznych.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Do czasów współczesnych zachowany w postaci 4 kopii (rękopisów) z XV i XVI wieku, sporządzonych z wcześniejszego odpisu – zaginionego Codex Spirensis powstałego w IX-X wieku. Znajdują się one w posiadaniu bibliotek w Oksfordzie, Paryżu, Monachium i Trydencie.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Itinerarium Antonina
  • Tabula Peutingeriana
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Maria Nowicka: Antyczna książka ilustrowana. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1979, s. 97–98.
  • Słownik kultury antycznej. Ryszard Kulesza (red.). Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 355. ISBN 978-83-235-0942-4.
  • Adam Ziółkowski: Historia Rzymu. Poznań: Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, 2004, s. 561. ISBN 83-7063-412-5.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Notitia dignitatum na stronie The Latin Library.
  • Tabula Peutingeriana – mapa pokazująca wojenne połączenia drogowe imperium rzymskiego. Była starożytną "mapą turystyczną". Oryginalna mapa (zachowały się tylko kopie) jest datowana na IV w. Obejmuje Europę, część Azji (Indie z Gangesem), wyspę Cejlon (Insula Trapobane), Ocean Indyjski, Chiny i płn. Afrykę. Nazwa pochodzi od Konrada Peutingera, niemieckiego humanisty z XVI w.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>




    Warto wiedzieć że... beta

    Personifikacja (z łac. persona – osoba i facere – robić) lub uosobienie – figura retoryczna i środek stylistyczny polegające na metaforycznym przedstawianiu zwierząt i roślin, przedmiotów nieożywionych, zjawisk lub idei jako osób ludzkich – szczególnie często personifikuje się pojęcia abstrakcyjne, zwłaszcza jako wygłaszające przemowy.
    Itinerarium Antonina /(łac.) Itinerarium Antonini/ - to rejestr odległości i postojów na drogach Imperium rzymskiego. Autor i dokładny czas powstania nie są znane. Prawdopodobnie dzieło korzystało z oficjalnych dokumentów i badań dokonanych na polecenie Juliusza Cezara i kontynuowanych za Augusta.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Insygnia (łac. insignia l.mn. od insigne "oznaka urzędowa" z insignis "odznaczony, wyróżniony" od signum "znak") – przedmioty symbolizujące władzę świecką (królewską, książęcą) lub religijną.
    Maria Nowicka z domu Cyperska (ur. 12 sierpnia 1925 w Żukowie, zm. 6 listopada 1997) – polska hafciarka specjalizująca się w hafcie kaszubskim.
    Trydent (wł. Trento, niem. Trient) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.
    Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego – wydawca książek naukowych i dydaktycznych, których autorami są najwybitniejsi przedstawiciele nauki polskiej i światowej. Wydawnictwo nie ogranicza się do jednej dziedziny akademickiej, lecz wydaje najciekawsze prace polskich naukowców, a także przygotowuje tłumaczenia dzieł, które wzbudziły zainteresowanie, kontrowersje i wniosły znaczący wkład w naukę światową. Do czołowych przedsięwzięć wydawniczych należy seria Comunicare, w której publikowane są prace prezentujące systemy komunikacji, media, gatunki prasowe i piśmiennicze w ujęciu antropologicznym. Innymi istotnymi wydawnictwami są serie Wiedza o kulturze, Biblioteka Klasyków Nauki i Biblioteka Dzieł Wschodu. Wydawnictwa publikują również czasopisma naukowe: Przegląd Humanistyczny, Poradnik Językowy, Studia Iuridica, Polish Archeology Mediterranean (PAM) oraz wiele innych.

    Reklama