Norwegia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Norwegia (bokmål Norge  lub nynorsk Noreg ), urzędowo Królestwo Norwegii – państwo w Europie Północnej będące monarchią konstytucyjną, którego terytorium obejmuje zachodnią i północną część Półwyspu Skandynawskiego, Jan Mayen, Svalbard, Wyspę Bouveta i Lofoty. Ma łączną powierzchnię 385 207 km² i liczy 5 367 580 mieszkańców (2015). Graniczy ze Szwecją niemal na całej długości granicy; znacznie krótsze odcinki oddzielają Norwegię od Finlandii i Rosji. Kraj ma również granicę morską (przez cieśninę Skagerrak) z Danią. Stolicą Norwegii jest Oslo. Długa, licząca ponad 20 tys. kilometrów linia brzegowa znana jest z charakterystycznych zatok, tzw. fiordów. Nazwa kraju pochodzi od staronordyckiego nord vegen (pol. droga na północ).

Irlandia – trzecia pod względem wielkości wyspa w Europie. Pod względem politycznym wyspa podzielona jest na dwie części: Irlandię i Irlandię Północną, która jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.Molibden (Mo, łac. molybdenum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa w dosłownym przekładzie brzmi "podobny do ołowiu" i pochodzi od greckiego określenia ołowiu – μόλυβδος molybdos.

Geografia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Geografia Norwegii.

Norwegia jest drugim (po Islandii) najsłabiej zaludnionym krajem europejskim. Średnia gęstość zaludnienia wynosi ok. 14 mieszkańca na 1 km². Ludność jest skupiona głównie w południowej części kraju, w regionie Oslofjord oraz na wybrzeżach. W miastach mieszka 3,3 mln osób (73% ludności, dane z roku 2001). Największą aglomeracją jest Oslo. Średnia gęstość zaludnienia aglomeracji wynosi 3787 osób na km². Inne duże miasta Norwegii to Bergen, Stavanger, Trondheim, Tromsø, Drammen, Fredrikstad, Molde, Lillestrøm, Kristiansand, Narwik.

Molde – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Møre og Romsdal, w regionie Romsdal. Położone jest na półwyspie Romsdalshalvøya, nad wodami Romsdalsfjordu. Jest centrum administracyjnym okręgu Møre og Romsdal, gminy Molde, głównym miastem regionu Romsdal oraz siedzibą diecezji Møre. Gmina ma 362,02 km² kwadratowe, co czyni ją 254. norweską gminą pod względem powierzchni. Zamieszkana jest przez 24 795 osób (2010).Świerk pospolity (Picea abies (L.) H.Karst) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Jest to jedyny gatunek świerka występujący naturalnie w Polsce. Rośnie głównie w północno-wschodniej części kraju, na południu Polski, w górach i na pogórzu. Nie występuje w sposób naturalny w centralnej i zachodniej Polsce (tzw. pas bezświerkowy). Zasięg tego gatunku rozciąga się na północy Europy od Norwegii do Rosji, występuje także w Alpach, Sudetach, Karpatach oraz na Bałkanach. Na wschodzie sięga Uralu, gdzie stopniowo wypiera go świerk syberyjski (Picea obovata). Północna granica występowania przebiega w Norwegii (70°N).

Granice[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Granice Norwegii.

Norwegia graniczy z:

  • Finlandią na odcinku 736 km
  • Szwecją na odcinku 1630 km
  • Rosją na odcinku 198 km
  • Klimat[ | edytuj kod]

    Południowa i środkowa Norwegia jest położona w strefie klimatu umiarkowanego morskiego, a północ (za kołem polarnym) w strefie umiarkowanego chłodnego morskiego, graniczącego na północnych wybrzeżach z subpolarnym. W niektórych rejonach kraju śniegi utrzymują się cały rok, a temperatura zimą dochodzi do –40 °C, chociaż zdarzają się jeszcze silniejsze mrozy.

    Aksel Lund Svindal (ur. 26 grudnia 1982 w Kjeller) – norweski narciarz alpejski, mistrz olimpijski w supergigancie, wicemistrz w zjeździe i brązowy medalista w slalomie gigancie z igrzysk w Vancouver, czterokrotnie złoty oraz srebrny i brązowy medalista mistrzostw świata, mistrz Norwegii w slalomie, gigancie i supergigancie. Uczestnik igrzysk olimpijskich w Turynie, gdzie był 5. w supergigancie i 6. w gigancie. Mistrz świata juniorów w kombinacji (2002). Dwukrotny zdobywca Pucharu Świata (2007, 2009) oraz trzykrotnie Małej Kryształowej Kuli: w superkombinacji i gigancie (2007) oraz supergigancie (2006),(2009), (2012).Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Svalbard – norweska prowincja w Arktyce, obejmująca swym zasięgiem archipelag Svalbard (którego największą wyspą jest Spitsbergen, dawniej znany jako Spitsbergen Zachodni – Vestspitsbergen) wraz z kilkoma wyspami nie wchodzącymi w skład archipelagu (m.in. Wyspa Niedźwiedzia – Bjørnøya) w granicach 71°–81° N i 10°–35° E, 800 km na północ od Norwegii i 1100 km od Bieguna Północnego.
    Fiord – rodzaj głębokiej zatoki, mocno wcinającej się w głąb lądu, często rozgałęzionej, z charakterystycznymi stromymi brzegami, powstałej przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.
    Małgorzata I (ur. w 1353 w Søborg, Dania, zm. 28 października 1412 we Flensburgu) – władczyni Danii, Norwegii i Szwecji.
    Tom Andre Hilde (ur. 22 września 1987 w Bærum) – norweski skoczek narciarski, reprezentant klubu Asker Skiklub. Drużynowy brązowy medalista olimpijski (2010), czterokrotny drużynowy srebrny medalista mistrzostw świata (2007, 2009 i dwukrotnie w 2011) oraz drużynowy brązowy medalista mistrzostw świata w lotach narciarskich (2008).
    Konstytucja Norwegii, konstytucja eidsvollska – ustawa zasadnicza Królestwa Norwegii, uchwalona przez Zgromadzenie Konstytucyjne krótkotrwałego, niezależnego Królestwa Norwegii w dniu 16 maja 1814 w miejscowości Eidsvoll, a podpisana 17 maja 1814. Po zawarciu unii personalnej ze Szwecją (1814-1905), została uznana przez króla Karola XIII. Obowiązuje do dziś, jednakże była wielokrotnie zmieniana (ostatnia zmiana z 19 czerwca 1992).
    Equinor – norweskie przedsiębiorstwo energetyczne, które prowadzi działalność w 38 krajach (2015) oraz do 2012 posiadało stacje benzynowe w 8 krajach na świecie (m.in. w Polsce – 356 stacji w roku 2013). Stacje benzynowe należące do koncernu zostały w roku 2010 wydzielone do oddzielnej spółki Statoil Fuel and Retail, która w roku 2012 została przejęta przez Alimentation Couche-Tard. Od roku 2015 stacje benzynowe przechodzą rebranding polegający na zmianie nazwy na Circle K.
    Kultura Komsa (od góry Komsa w północnej Norwegii), zwana niekiedy Kulturą Finnmark (norweski okręg administracyjny o tej nazwie). Początki tej kultury wiążą się z ekspansją na północ Kultury Fosna, czemu sprzyjało ocieplenie klimatu na początku holocenu (ok. 9 000 B.C.) nie bez wpływu na jej genezę były grupy z terenu Niżu Rosyjskiego oraz grupy post-Świderskie. W datowaniu jej początków bywają spore rozbieżności, natomiast jej trwanie niekiedy przeciąga się do 2000 r. p.n.e.

    Reklama