Northrop Grumman EA-6B Prowler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Northrop Grumman EA-6B Prowleramerykański pokładowy samolot walki elektronicznej i przeciwdziałania radioelektronicznego (ECM) USMC i US Navy (do czerwca 2015 roku), opracowany przez przedsiębiorstwo Grumman (obecnie Northrop Grumman) na bazie samolotu szturmowego A-6 Intruder jako czteromiejscowa, dwusilnikowa maszyna odrzutowa w konfiguracji średniopłatu. Prowler jest zdolny do działań w każdych warunkach pogodowych i charakteryzuje się dużym zasięgiem oraz udźwigiem sprzętu i uzbrojenia. Wyposażenie elektroniczne maszyny mieści się w przedniej komorze w kadłubie oraz w specjalnej opływowej gondoli na szczycie statecznika pionowego. EA-6B Prowler jest głównym samolotem walki elektronicznej amerykańskiej marynarki wojennej i piechoty morskiej, a jego główne zadania polegają na wsparciu samolotów szturmowych i wojsk lądowych poprzez przerwanie lub zakłócenie łączności i systemów elektronicznych przeciwnika, oraz zbieranie informacji wywiadowczych ze strefy działań.

Northrop Grumman Corporation (NYSE: NOC) − amerykański koncern technologiczny i obronny o globalnym zasięgu działania, powstały w wyniku przejęcia w 1994 roku przez Northrop Corporation wytwórni lotniczej Grumman Aircraft Engineering Corporation. Northrop Grumman jest jednym z przedsiębiorstw wielkiej piątki amerykańskiego przemysłu obronnego, trzecim na świecie dostawcą produktów i usług obronnych oraz największym producentem okrętów.Silnik turboodrzutowy - rodzaj silnika, który napędza pojazd poprzez wykorzystanie zjawiska odrzutu gazów (silnika odrzutowego). W przeciwieństwie do silnika rakietowego wykorzystuje otaczające powietrze jako masę wyrzutową, a tlen zawarty w tym powietrzu jako utleniacz znajdującego się w zbiornikach pojazdu paliwa. Silnik ten montowany jest zazwyczaj w samolotach. Popularnie nazywany jest po prostu silnikiem odrzutowym.

Od wycofania samolotu EF-111A Raven w 1998 roku jest to jedyny samolot zdolny zakłócać radary pozostający na wyposażeniu Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych. Maszyna ta była wykorzystywana praktycznie w każdej operacji wojskowej Stanów Zjednoczonych i do chwili obecnej często służy USAF jako wsparcie. Intensywne użytkowanie maszyn prowadzi do ich szybkiego zużywania się, niedługo planuje się zastąpienie specjalną wersją wielozadaniowego samolotu F/A-18E/F Super Hornet oznaczonego jako EA-18G Growler.

Boeing F/A-18E/F Super Hornet (po ang. super szerszeń) – amerykański naddźwiękowy wielozadaniowy samolot pokładowy US Navy wprowadzony do służby pod koniec lat 90. jako powiększona i unowocześniona wersja F/A-18C/D Hornet.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Historia[ | edytuj kod]

EA-6B Prowler posiada czteroosobową załogę składającą się z pilota oraz trzech oficerów operatorów środków przeciwdziałania radioelektronicznego (Electronic Counter-Measures Officer) nazywanych w skrócie ECMO. Napęd maszyny stanowią dwa turboodrzutowe silniki Pratt & Whitney J52-P408 bez dopalaczy, zdolne rozpędzić samolot do prędkości 950 km/h i działania w zasięgu 1840 km. Ze względu na to, że wojna elektroniczna jest bardzo wymagającą dziedziną walki, EA-6B Prowler jest bardzo często modernizowaną maszyną, częściej niż jakikolwiek inny samolot US Navy. Rozważano także zbudowanie na bazie EA-6B maszyny tankowania powietrznego, lecz projekt ten nie doszedł do skutku.

Kolej linowa – środek transportu, w którym gondola, krzesło, narciarz trzymający orczyk lub wagon towarowy porusza się ciągnięty przez linę: naziemną lub napowietrzną (Istnieją systemy, gdzie lina nośna stanowi jednocześnie linę napędową).Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

Chociaż Prowler został zaprojektowany do elektronicznego monitorowania i wspomagania misji innych jednostek, może również atakować przy pomocy znajdujących się na pokładzie systemów kierowania ogniem cele naziemne, zwłaszcza stacje radarowe, wyrzutnie przeciwlotniczych pocisków rakietowych i innych środków obronnych przeciwnika. Antyradarowy pocisk rakietowy AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radiation Missile – szybki antyradarowy pocisk rakietowy) jest główną bronią ofensywną Prowlera.

USS Nimitz (CVN-68) - amerykański lotniskowiec z napędem atomowym, pierwszy okręt typu Nimitz. Służy w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych od 1975. Nazwany na cześć admirała Chestera Nimitza. Portem macierzystym okrętu jest obecnie San Diego. Początkowo koszt budowy okrętu miał zamknąć się kwotą 1 881 mln dolarów. Jednak podczas trwania jego budowy koszty te zwiększyły się do ponad 2 miliardów dolarów (dokładna kwota jest na razie nie do ustalenia).United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej). Utworzone zostały jako odrębny rodzaj sił zbrojnych na bazie lotnictwa armii amerykańskiej, 18 września 1947, poprzednikiem USAF były:

Pierwowzór Prowlera, samolot EA-6A Electric Intruder, został opracowany podczas wojny w Wietnamie i był wersją dwumiejscowego A-6 Intruder wyposażoną w systemy walki elektronicznej użytkowana przez nieliczne eskadry piechoty morskiej.

 Osobny artykuł: Grumman A-6 Intruder.

Dużo nowocześniejszy i poważnie przebudowany samolot EA-6B został oblatany 25 maja 1968 roku i wprowadzony do służby w lipcu 1971 roku, a wkrótce znalazł się w Wietnamie.

W latach 1993-1994 prowadzono program rozwojowy ADVCAP EA-6B (Advanded Capability) dotyczący nowej wersji samolotu o większych możliwościach. Przetestowano jedną maszynę prototypową, która charakteryzowała się doskonałymi parametrami, ale ze względów finansowych projekt został zamknięty. Zbudowany w ramach programu ADVCAP Prowler miał lepsze zdolności manewrowe, większy udźwig uzbrojenia. Prace rozwojowe podjęto po dużych problemach ze zwrotnością i związanej z tym serii wypadków, które zdarzały się trzy razy częściej samolotom Prowler niż innym maszynom marynarki.

Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957–1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (Wietnam Północny, wspierany przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży, a z drugiej strony Republika Wietnamu wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. Wbrew ich woli stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.Średniopłat – samolot jednopłatowy o płacie umocowanym na wysokości osi podłużnej kadłuba. Układ ten jest korzystniejszy pod względem interferencji skrzydeł i kadłuba od układu dolnopłata, ale charakteryzuje się gorszymi właściwościami nośnymi. Powszechnie spotykany w samolotach myśliwskich, np.:

Pomimo to, przez okres swojego użytkowania maszyna przeszła cały szereg modyfikacji, poprzez warianty oznaczane EXCAP (Expanded Capability), ICAP (Improved Capability) i ICAP II, aż po obecnie wprowadzany standard ICAP III, w dużej części kompatybilny z wyposażeniem następcy Prowlera - samolotu EA-18G Growler.

Do dnia dzisiejszego jest użytkowane około 125 Prowlerów w 12 eskadrach US Navy, 4 USMC i 3 US Navy wspólnie z USAF. Po wycofaniu przez USAF ze względu na cięcia budżetowe pełniących te same, co EA-6B, role samolotów EF-111A Raven, marynarka wojenna zgodziła się podzielić posiadanymi przez siebie maszynami obsługiwanymi przez mieszany personel z US Navy i USAF.

Samolot walki radioelektronicznej (także śmigłowiec walki radioelektronicznej) - statek powietrzny wyposażony w sprzęt do prowadzenia walki radioelektronicznej zarówno pasywnej (rozpoznanie i przechwyt informacji) jak i aktywnej (zakłócanie, dezinformacja) głównie w paśmie fal ultrakrótkich i mikrofal. Działalność WRE z pokładu samolotu (śmigłowca) pozwala na zwiększenie zasięgu rozpoznania i walki w zakresie fal VHF i UHF, które nie posiadają zdolności do uginania czy odbijania od jonosfery (jak fale długie, średnie czy krótki) i ich zasięg jest ograniczony krzywizną kuli ziemskiej - wymagane jest "widzenie się anten" (patrz: propagacja fal radiowych, łączność satelitarna). Ze względu na masę aparatury, samolot WRE pracuje jako przekaźnik. Przechwycone sygnały są kodowane i transmitowane do ośrodków rozpoznawczych na ziemi. Tu są analizowane i rejestrowane. Z ośrodków naziemnych steruje się zdalnie pracą nadajników zakłócających znajdujących się w samolocie.Dolomity (wł. Dolomiti, niem. Dolomiten) – pasmo górskie w północno-wschodniej części Włoch (znajdujące się w całości na ich terenie), leżące na terenie Południowych Alp Wapiennych (Alpy Wschodnie). Leży pomiędzy dolinami: Val Rendena na zachodzie, Piawa na wschodzie oraz Pustertal (Val Pusteria) na północy. Najwyższe szczyty Dolomitów to: Marmolada - 3342 m n.p.m. (masyw górujący nad okolicą), a następnie Antelao - 3263 m n.p.m., Tofany. Kraina geograficzna, do której należą Dolomity to Tyrol Południowy, południowa część masywu leży na terenie prowincji Belluno, zachodnia - prowincji Trydent, północna - prowincji Bolzano. W 2009 roku Dolomity wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Począwszy od 2009 roku planuje się stopniowe zastępowanie samolotów EA-6B Prowler operujących z lotniskowców maszynami EA-18G Growler, będącymi wersją wielozadaniowego myśliwca F/A-18F Super Hornet. Co do przyszłości operujących z baz lądowych eskadr USMC oraz wspólnych eskadr US Navy i USAF ostateczna decyzja nie została natomiast jeszcze podjęta (rozważane są m.in. likwidacja eskadr lub zastąpienie EA-6B samolotami bezpilotowymi, specjalnie dostosowanymi bombowcami, lub wersją walki elektronicznej myśliwca F-35 Lightning II).

United States Marine Corps (Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych, USMC, w skrócie Marines) - jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych. W kwietniu 2006 służyło w nim 178 tys. żołnierzy. Rezerwa Korpusu Piechoty Morskiej (Marine Corps Reserve) liczyła w 2004 102 tys. żołnierzy. Jakkolwiek Korpus jest osobną służbą, wraz z marynarka wojenną Stanów Zjednoczonych podlega kierującemu Departamentem Marynarki sekretarzowi marynarki.United States Navy – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych; jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych odpowiedzialny za organizację, szkolenie oraz wyposażenie morskich sił zbrojnych – w tym Korpusu Piechoty Morskiej – do prowadzenia działań bojowych na morzu. W szczególności, zadaniem marynarki i piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych jest poszukiwanie i niszczenie nieprzyjacielskich sił morskich oraz powstrzymywanie jego handlu morskiego; w celu zdobycia i utrzymania ogólnej przewagi morskiej; kontroli obszarów morskich o żywotnym znaczeniu, ochrony żywotnych linii żeglugowych; ustanowienia i utrzymania lokalnej przewagi (w tym powietrznej) w obszarze działań morskich; zajmowanie i obrona baz morskich; oraz przeprowadzanie operacji lądowych i powietrznych niezbędnych do prowadzenia kampanii morskich.

27 czerwca 2015 roku US Navy oficjalnie wycofała EA-6B z eksploatacji. Specjalna uroczystość z tym związana odbyła się w bazie Naval Air Station Whidbey Island. Ostatni raz samolot EA-6B Prowler wzbił się z pokładu lotniskowca 14 listopada 2014 roku. Do 2019 roku jedynym użytkownikiem tego typu maszyny był United States Marine Corps. 8 marca 2019 roku w bazie lotniczej Marine Corps Air Station Cherry Point w Północnej Karolinie odbyła się uroczystość rozwiązania ostatniej jednostki Korpusu, użytkującej samoloty EA-6B Prowler. Był nią dywizjon Marine Tactical Electronic Warfare Squadron 2 (VMAQ-2).

Grumman A-6 Intruder (ang. intruz) - amerykański pokładowy samolot szturmowy Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych zbudowany w wytwórni Grumman jako dwumiejscowa, dwusilnikowa maszyna odrzutowa w konfiguracji średniopłata. Użytkowany w latach 1962 - 1997 został wprowadzony jako następca napędzanego silnikiem tłokowym A-1 Skyrider. Na bazie Intrudera zbudowano wyspecjalizowany samolot walki elektronicznej EA-6B Prowler, który nadal pozostaje w służbie. Po wycofaniu samolotu A-6 Intruder jego rolę przejął najpierw F-14 Tomcat w wersji myśliwsko-bombowej, a docelowo wielozadaniowy F/A-18E/F Super Hornet.Radar (stacja radiolokacyjna) – urządzenie służące do wykrywania – za pomocą fal radiowych – obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak: samoloty, śmigłowce, rakiety, statki (również chmury oraz obiekty terenowe), pozwalające na określenie kierunku, odległości a także wielkości obiektu, a w radarach dopplerowskich także do pomiarów prędkości wykrywanego obiektu.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
Pocisk rakietowy – pocisk odrzutowy napędzany silnikiem rakietowym. Składa się z silnika rakietowego, zespołu bojowego, układu kierowania (jeśli jest kierowany) i innych elementów pomocniczych. Konstrukcję nośną stanowi jego kadłub (korpus). Nasilony progres w rozwijania tego rodzaju bojowych pocisków odrzutowych datuje się od lat 40. XX wieku.
United States Marine Corps (Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych, USMC, w skrócie Marines) - jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych. W kwietniu 2006 służyło w nim 178 tys. żołnierzy. Rezerwa Korpusu Piechoty Morskiej (Marine Corps Reserve) liczyła w 2004 102 tys. żołnierzy. Jakkolwiek Korpus jest osobną służbą, wraz z marynarka wojenną Stanów Zjednoczonych podlega kierującemu Departamentem Marynarki sekretarzowi marynarki.
Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.
AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radiation Missile) — amerykański naddźwiękowy pocisk rakietowy klasy powietrze-ziemia służący do niszczenia urządzeń radarowych przeciwnika, zwłaszcza systemów obrony przeciwlotniczej, naprowadzając się na źródło emitowanych przez nie sygnałów.
Samolot szturmowy (także samolot uderzeniowy) – kategoria samolotu bojowego służącego do atakowania celów naziemnych.

Reklama