Nil Sorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nil Sorski (ros. Нил Сорский), ur. 1433 w Moskwie, zm. 7 maja 1508, imię świeckie: Nikołaj Majkow (ros. Николай Майков) – święty mnich, filozof, czczony przez Kościoły katolickie wschodnie oraz Cerkiew prawosławną w dniu 7 (20) maja oraz w trzecią niedzielę po Pięćdziesiątnicy wraz z Soborem Świętych Wołogodzkich.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.

Życiorys[ | edytuj kod]

Niewiele wiadomo na temat życia Nila Sorskiego. Według przekazów jego żywot spłonął podczas najazdu tatarskiego na monastery wołogodzkie w 1538 roku.

Nil Sorski urodził się w 1433 roku w Moskwie. Przypuszczalnie należał do rodu szlacheckiego. Szlachecki ród Majkowów zaliczał Nila Sorskiego do swoich przodków, jednak była to informacja niepewna. Sam Nil nazywał siebie chłopem. Przed postrzyżynami utrzymywał się z przepisywania ksiąg. Wstąpił do monasteru Cyrylo-Biełozierskiego, gdzie spędził kilka lat. Jego duchownym nauczycielem był Paisjusz Jarosławow. W młodości Nil odwiedził monastery na Athosie oraz Carogród (Konstantynopol), dokąd pielgrzymował ze swoim uczniem św. Innocentym (Ochlabininem).

Wiorsta (ros. верста́ wierstá, lm. вёрсты wiórsty) – dawna (niemetryczna) rosyjska miara długości. Wielkość tej jednostki miary była zróżnicowana, zależała bowiem od długości sążnia. Prawo Imperium Rosyjskiego ustanowiło system miar w 1835 i wiorsta (liczona jako 500 sążni) stanowiła równowartość 1,0668 km. Wiorsta była stosowana także na części ziem polskich – w Królestwie Polskim (Kongresówce) od 1849 do wprowadzenia systemu metrycznego w 1918. 7 wiorst, czyli 7146 metrów, stanowiło 1 milę polską (mila 7-wiorstowa). „Słownik ilustrowany języka polskiego” Michała Arcta (1916) określał wielkość wiorsty jako 1064,5 metra. Uroczysko – część lasu (rzadziej pola lub łąki) o orientacyjnym znaczeniu, bez ściśle oznaczonych granic; jest to miejsce związane zwykle ze szczególnym wydarzeniem historycznym, legendą, kurhanem, czy w którym występują charakterystyczne cechy przyrodnicze. Teren zwykle ciekawie ukształtowany geograficznie, niejednokrotnie tworzy niewielki obszar rezerwatu przyrody.

Podczas pobytu na Wschodzie studiował dzieła świętych ojców Antoniego Wielkiego, Bazylego Wielkiego, Efrema Syryjczyka, Makarego Wielkiego, Izaaka Syryjczyka, Warsonofiusza Wielkiego, Jana Klimaka, Doroteusza z Gazy, Maksyma Wyznawcy, Hezychiusza z Jerozolimy, Szymona Nowego Teologa, Piotra Aleksandryjskiego, Grzegorza z Nazjanzu, Nila Synaity i Filoteusza Synaity. Po powrocie z Carogrodu Nil udał się nad rzekę Sorę, gdzie na uroczysku leśnym w odległości 15 wiorst od monasteru Cyrylo-Biełozierskiego zbudował celę, wzniósł kaplicę i krzyż oraz wykopał studnię. Zamieszkał w zbudowanej przez siebie pustelni. Z czasem, gdy do niego dołączyli inni mnisi, w tym miejscu powstał skit z cerkwią Ofiarowania Pańskiego.

Izaak Syryjczyk, Izaak z Niniwy (ur. ok. 640 w Beth Qatraye (dzisiaj Katar), zm. początek VIII w.) – święty katolicki, biskup, eremita. Sobór Świętych Wołogodzkich – grupa świętych czczonych w Rosyjskim Kościele Prawosławnym, związanych poprzez swoją działalność z miastem Wołogda lub historyczną ziemią wołogodzką (niekoniecznie tożsamą ze współczesnym obwodem wołogodzkim. Święto ku czci Soboru Świętych Wołogodzkich obchodzone jest w trzecią niedzielę po Pięćdziesiątnicy

Nil przeniósł na grunt ruski tradycje hezychastyczne, które poznał na Athosie. Reguła napisana przez niego dla mnichów, którzy zbudowali koło niego swoje pustelnie, zbierała wszystkie najważniejsze punkty nauczania Ojców z nurtu hezychastycznego na temat modlitwy serca.

W latach 1490 i 1503 Nil Sorski uczestniczył w soborach, powołanych w celu zwalczania szerzącej się na Rusi herezji judaizantów (ересь жидовствующих), którą zapoczątkował przybyły w XV wieku do Nowogrodu Wielkiego karaim Zachariasz (Схария). Wyznawcy sekty odrzucali kult ikon, krzyża, relikwii, negowali życie zakonne i boską naturę Chrystusa, odrzucili chronografię bizantyjską, przyjęli kalendarz żydowski. Na wyznawców herezji została nałożona anatema. Drugi Sobór ostatecznie rozwiązał sprawę heretyków. Sobór w 1503 poruszył również kwestię posiadania przez monastery majątków ziemskich, które według Nila Sorskiego było przyczyną demoralizacji mnichów. W czasie soboru mnich wystąpił z apelem do wszystkich klasztorów, by zrezygnowały z posiadanych dóbr i zaczęły utrzymywać się z jałmużny. Jego wniosek został jednak jednogłośnie odrzucony przez sobór, który w swojej uchwale określił majątki Cerkwi jako niezbywalne i święte. Według Pipesa inspiratorem wystąpienia Nila Sorskiego mógł być Iwan III Srogi, który już wcześniej konfiskował na potrzeby państwa włości kościelne.

Cerkiew (z gr. kyriaké – należąca do Pana, w uzupełnieniu do eklezja – zgromadzenie, później świątynia, kościół) – budynek przeznaczony do sprawowania nabożeństw w cerkwi prawosławnej lub unickiej (greckokatolickiej). Jest przestrzenią sakralną dla celebracji Boskiej Liturgii. Prawosławni oraz grekokatolicy wierzą, iż jest ona miejscem szczególnego przebywania samego Boga.Jan Klimak, Jan Scholastyk (opat), Jan Synaita, cs. Prepodobnyj Ioann Lestwicznik gr. Ἰωάννης τῆς Κλίμακος trans. Ioannis tis Klimakos, ros. Иоа́нн Ле́ствичник, trans. Ioann Lestwicznik (ur. przed 579, zm. 30 marca ok. 649 na Górze Synaj) – jeden z ojców Kościoła wschodniego, eremita i mistyk, mnich w klasztorze św. Katarzyny na Synaju, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, uważany za ojca hezychazmu.

Mimo odrzucenia apelu Nila w czasie soboru w 1503, jego wystąpienie zapoczątkowało trwający do połowy XVI wieku spór między zachłannymi i niezachłannymi (oryg. stiażatielami lub lubostiażatielami i niestiażatielami) – zwolennikami i przeciwnikami posiadania przez Kościół prawosławny majątku.

Święty mnich (cs. преподобный) – jeden z tytułów świętych funkcjonujących w hagiografii prawosławnej. Tytuł ten przysługuje tym świętym, którzy zostali kanonizowani z powodu szczególnie bogobojnego i ascetycznego życia, jakie prowadzili będąc członkami wspólnot monastycznych. Cerkiewnosłowiański termin преподобный sugeruje, iż osoby te stały się całkowicie podobne, w zachowaniu i relacjach z innymi ludźmi, do Chrystusa poprzez porzucenie życia świeckiego, stosowanie praktyk ascetycznych, postów i szczególną rolę modlitwy w życiu.Judaizanci – to określenie chrześcijan, którzy propagują i wprowadzają do teologii i form kultu elementy judaizmu (judeochrześcijaństwo). Niekiedy określa się tak radykalnych antytrynitarzy oraz konwertytów z chrześcijaństwa na judaizm.

Nil Sorski zmarł w 1508 roku. W swoim Testamencie napisał: .mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

Rzućcie moje ciało na pustyni – niech pożrą je zwierzęta i ptaki; ponieważ wielce zgrzeszyło było przeciwko Bogu i niegodne jest pochówku. [...] Błagam wszystkich, niech pomodlą się za moją grzeszną duszę, i proszę was o przebaczenie i ode mnie przebaczenie. Bóg niechże przebaczy wszystkim.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Ofiarowanie Pańskie, Spotkanie Pańskie, gr. Hypa-pante oraz Heorte ton Kataroin (święto spotkania i oczyszczenia) – święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej, zgodnie z prawem Mojżeszowym, dawniej nazywane Oczyszczeniem Najświętszej Maryi Panny (w 40. dzień od Narodzenia Jezusa), czym nawiązywano do święta spotkania i święta oczyszczenia w tradycji starotestamentalnej i chrześcijańskiej.

Był to drugi taki przypadek w historii Cerkwi prawosławnej na Rusi. Podobny sens miał testament metropolity kijowskiego Konstantego, zmarłego w 1159 roku. Prośba Nila Sorskiego nie została spełniona przez jego uczniów, którzy pochowali go w monasterskiej cerkwi.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Riasanovsky N.V., Steinberg M.D., Historia Rosji, Kraków 2009. ​ISBN 978-83-233-2615-1​.
  • О жизни и писанияхъ преподобнаго отца нашего, аввы Нила Сорскаго, первооснователя скитскаго житiя въ России, Кирилловъ [s.a].
  • Преподобный Нил Сорский (1433–1508), bogoslovy.ru.
  • Федотов Г., Святые древней Руси, Москва 1991. ​ISBN 978-5-91678-393-3​.
  • Pipes R. Rosja carów, Magnum, Warszawa 2006, ​ISBN 978-83-89656-20-9
  • Špidlík T., Wielcy mistycy rosyjscy, Kraków 1996.
  • Wołogda – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Wołogda (dorzecze Dwiny). Około 301 600 mieszkańców (2011). Działa tam klub piłkarski Dynamo Wołogda.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    Nowogród Wielki (ros. Вели́кий Но́вгород, Wielikij Nowgorod, w źródłach skandynawskich Holmgård) – miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow; stolica obwodu nowogrodzkiego (przydomek Wielki przywrócono oficjalnie do nazwy miasta w 1998). Miasto zamieszkuje 206 tys. mieszkańców (2004).
    Prawosławna metropolia kijowska - prowincja administracyjna Kościoła prawosławnego z siedzibą w Kijowie. Metropolia została założona między 976 a 998 rokiem. Jej metropolici uznawali zwierzchność patriarchy konstantynopolitańskiego. Organizacja wewnętrzna była wzorowana na kościele w Cesarstwie Bizantyjskim.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.
    Kalendarz bizantyński – kalendarz oficjalnie używany w Cesarstwie Bizantyńskim do upadku tego państwa w 1453 roku, a także w innych krajach kulturowo związanych z Bizancjum.
    Krzyż prawosławny – w prawosławiu najbardziej rozpowszechniony jest krzyż o ośmiu końcach. Takie przedstawienie zgodne jest z najstarszą tradycją, uważaną za najbardziej autentyczną zarówno przez kościoły wschodnie, jak i zachodnie. Na zachodzie krzyż ten nazywany jest często krzyżem słowiańskim, ponieważ używany jest on w Cerkwiach słowiańskich, podczas gdy pozostałe Cerkwie prawosławne posługują się symbolem krzyża greckiego.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama