• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niewiedza - buddyzm



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    W buddyzmie śmierć nie jest traktowana jako ostateczny koniec istnienia, ale jako ogniwo łączące kolejne odrodzenia w samsarze w dwunastu ogniwach współzależnego powstawania, aż do osiągniecia wyzwolenia, tzn. nirwany. Według nauk wadżrajany każda czująca istota w czasie śmierci doświadcza podobnego procesu utraty mocy nad ciałem, uczuć, zdolności zmysłowych i subtelnych stanów świadomości. W procesie tym można wyodrębnić następujących kolejno po sobie 8 etapów opisanych poniżej. Tantry nauczają, jak bardzo ważne jest zapoznanie się z tym procesem, gdyż każdy będzie musiał doświadczać go w czasie własnego umierania (naturalnej śmierci fizjologicznej), choć niezwykle trudno będzie utrzymać uważność. Mistrzowie wadżrajany poprzez zrealizowanie w ciągu życia nauk związanych z tantrami, mahamudrą lub dzogczen w pełni rozpoznają wszystkie etapy procesu umierania, a w czasie śmierci przebywają w stanie natury umysłu "Przejrzyste Światło" osiągając wyzwolenie.Therawada (pāli: थेरवाद theravāda; sanskr. स्थविरवाद sthaviravāda; dosł. "nauka starszych") – jest najdłużej istniejącą szkołą buddyjską spośród wczesnych szkół buddyjskich. Jej zwolenników zwiemy theravādinami, dosł. "głoszącymi (-vādin) [to, co nauczają] starsi" (thera), czyli mistrzowie, nauczyciele wywodzący swą naukę bezpośrednio od Buddy.
    Stosowanie terminu[ | edytuj kod]

    Hinajana i mahajana[ | edytuj kod]

    Niewiedza jest brakiem zrealizowania stanu siunjata, poza konceptualnej obecności natury rzeczywistości i umysłu, stanu poza wszelkim dualistycznym przebywaniem i rozproszeniem (dualizm subiekt – obiekt), również tłumaczona jako nie-oświecenie (z angielskiego unenlightenment). Oprócz tego występują również splamienia, które są stanami konceptualnymi bardziej lub mniej subtelnymi, które muszą być usunięte przez arhata, aby zrealizować wyzwolenie od cierpienia (dukkha). Pogląd ten odpowiada hinajanie. Jednak całkowite usunięcie wszystkich negatywności i błędów wiąże się jeszcze z usunięciem bardziej subtelnych przeszkód, mianowicie zaciemnień od Niewiedzy. W wyniku tego osiąga się trzy ciała Buddy. Zaciemnienia od Niewiedzy (zwane również zaciemnieniami do wszechwiedzy), według nauk mahajany, usuwa się dopiero podczas zrealizowania Doskonałego Oświecenia (sanskryt. Anuttara Samjak Sambodhi) w wyniku praktyki bodhisattwy. Zaciemnienia od Niewiedzy, jak i splamienia konceptualne, są tylko zasłonami „przykrywającymi” nieuwarunkowaną naturę buddy, którą posiada każda czująca istota. Niewiedzy, nie-oświecenia, w skład której wchodzą najbardziej subtelne zaciemnienia, nie można mylić z tzw. głupotą bądź tępotą, czyli zgrubnym splamieniem pomieszanego stanu konceptualnego.

    Duḥkha (pal. dukkha दुक्ख; skt दुःख; chiń. ku 苦; kor. ko ( ); jap. ku ( ); wiet. khổ) – buddyjski termin pochodzący z sanskrytu oznaczający cierpienie lub bolesność, często jest też tłumaczony jako psychiczny dyskomfort związany z brakiem trwałego zadowolenia.Chan (chin. 禪 pinyin: chán; sans. ध्यान dhyāna ; kor. sŏn (선), sŏn chong (선종); jap. zen (禅), zen shū (禅宗); wiet. thiền, thiền tông) – jedna z najważniejszych szkół chińskiego buddyzmu, założona w VI wieku przez Bodhidharmę. Szkoła ta należy do praktycznej i medytacyjnej tradycji buddyzmu, w odróżnieniu od teoretycznej i filozoficznej tradycji doktrynalnej.

    Niewiedza komentowana jest w dziełach doktryn madhjamaka i jogaczara. Dziu Mipham (1846-1912) komentując jeden z głównych traktatów jogaczary o naturze buddy autorstwa Maitreji wylicza wszystkie czynniki do usunięcia niewiedzy:

  • to co przejawia się jako niekonceptualna zmysłowa zdolność przejawiania dualizmu postrzegającego i postrzeganego
  • proces formułowania racjonalnego umysłu, który konceptualny, po pierwsze prowadzi do przypuszczenia, że to co się przejawia jako dualizm jest takim faktycznie, po wtóre następuje formulacja terminu (koncepcji), czyli proces wewnętrzny konceptualizacji przez umysł dualizmu postrzegającego i postrzeganego
  • wewnętrzne narządy zmysłowe takie jak oko, ucho itd.
  • zewnętrzne obiekty (narządów zmysłowych)
  • zdolności zmysłowe, taki jak wzrok słuch itd.
  • przejawienia otaczającego świata wspólnie doświadczanego
  • ponieważ wszystko to jest nieobecne (w czasie Całkowitego Oświecenia), wolność od dualizmu postrzegającego i postrzeganego jest „jednego smaku” (poza wszelakimi punktami odniesienia).

    Huayan – (Kwiatowa Girlanda; 華嚴 pinyin Huáyán; kor. Hwaeom 화엄; jap. 華厳宗 Kegon-shū; wiet. Hoa nghiêm) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) odwołująca się do intelektu (tak jak i tiantai), powstała około VI wieku w Chinach (nie ma jej odpowiednika w Indiach). Szkoła ta rozwijała się w Chinach od lat 500. do połowy lat 800. Idee szkoły miały wielki wpływ na teorię i praktykę szkoły chan w Chinach. Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, język tajski: เจติย czedi; język laotański that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu.

    Trzeci karmapa Rangdziung Dordże (1284–1339) precyzuje używając traktatu madhjamaki autorstwa Nagardżuny: Takowoż, kiedy wszelkie tymczasowe zasłony (niewiedzy) – ściślej definiując my sami jako „czujące istoty” – będziemy nieobecnymi, jest tylko kwestią formalną czy „nasze” dharmadhatu (natura buddy) i „cała reszta” dharmadhatu (czyli natura buddy wszystkich buddów) są tym samym czy różnią się, ponieważ to co nazywane jest „czująca istotą” jest niczym innym jak tym właśnie błędem samym w sobie, co czyni takie rozróżnienia.

    Innymi słowy oznacza to, że natura Buddy ze wszystkimi doskonałymi cechami jest wrodzona naturalnie wszystkim „czującym istotom”. Od początku „oczyszczania z zasłon niewiedzy” jest się coraz bardziej obecnym swojej prawdziwej natury, natury Buddy. Główny traktat jogaczary o naturze Buddy, „Mahayana Uttaratantra Shastra”, opisuje to następująco:

    Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny. Klasztor buddyjski (chiń. si 寺; kor. sa 사; jap. 寺 ji lub tera; wiet. tự lub chùa) – budynek lub kompleks budynków, w którym przebywają i praktykują mnisi buddyjscy lub mniszki buddyjskie. Jest to centrum religijnego, duchowego i nieraz naukowego życia w buddyzmie.
    Doskonała kaja Buddy (sanskryt buddhakaya) jest wszystko obejmująca. (Owa) Jakość jest poza wszelkimi podziałami. Wszystkie czujące istoty mają tę sposobność. Ponieważ one mają zawsze naturę Buddy. Budda powiedział: wszystkie istoty mają naturę Buddy „ze względu na obecność mądrości zawsze wrodzonej czującym istotom, ze względu na niesplamioną naturę poza dualizmem (subiekt-obiekt), ze względu na rezultat stanu Buddy”.

    W mahajanie zgodnie z poglądem siunjata współzależność zjawisk obejmuje wszystko całkowicie. Każda więc czująca istota ma nieograniczone możliwości rozwoju nawet aż do zrealizowania Doskonałego Oświecenia, tj. trzech ciał Buddy.

    Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Anicca (czyt. aniczcza; sans. अनित्य anitya; pāli अनिच्च anicca; tyb. mi rtag pa; chiński 無常 wúcháng; kor. 무상 musang;jap. 無常 mujō; wiet. vô thường) – podstawowe pojęcie buddyzmu oznaczające nietrwałość.

    Theravada[ | edytuj kod]

    Niewiedza (pali. Avijjā) jest zdefiniowana jako nieznajomość Czterech Szlachetnych Prawd. Niewiedza zajmuje pierwszą pozycję w formule Zależnego Powstawania (paticca-samuppāda) ponieważ jest podstawą wszystkich utwierdzających życie działań, całego cierpienia (pali. dukkha). Sutta Buddy o niewiedzy, Avijja Sutta, identyfikuje ją jako lidera wszystkich niewłaściwości, a mądrość wglądu jako lidera w osiąganiu wszystkich zręcznych właściwości. W theravadzie mądrość wglądu (pali. suññatā) odnosi się do zrealizowania anatty, czyli niesubstancjalności wszystkich zjawisk jako pozbawionych „ja” i czegokolwiek, co należy do „ja”.

    Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) – pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.

    Tantry jogi najwyższej[ | edytuj kod]

    Buddyzm tybetański utożsamia stan braku niewiedzy z osiągnięciem stanu „zjednoczenia Przejrzystego Światła z Ciałem Iluzorycznym (Wylie. sgyu-lus)” z tantr jogi najwyższej nawet w ciągu życia lub po naturalnym procesie śmierci. Tantry jogi najwyższej to szczególne metody, które umożliwiają praktykującemu przebywanie w stanie natury umysłu zwanym „Przejrzyste Światło” za życia podczas medytacji i podczas procesu snu. Jest wtedy stanem, gdy osiągnie się rozpuszczenie wszystkich subtelnych wiatrów (sanskryt. prana) swego ciała w czasie fazy dzokrim (Wylie. rdzogs rim) i stanem z którego następnie powstaje Ciało Iluzoryczne (Wylie. sgyu-lus).

    Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pinyin lún huí, jap.: 輪廻 rinne) – w hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.Cztery Szlachetne Prawdy (pāli. cattari arya sacchani; sanskr. catvari arya satyani) – to podstawa nauk buddyzmu. Pojawiają się one wielokrotnie w buddyjskich tekstach (np. Kanon Pālijski). Powstały one w wyniku doświadczenia przez Buddę Śakjamuniego "Przebudzenia" (pāli. bodhi). Są one postrzegane przez buddyzm jako głęboka analiza psychologiczna rzeczywistości i metodologia postępowania, a nie zwykła filozofia. Dlatego też Budda mówił:

    Jeżeli przebywanie w „Przejrzystym Świetle” można będzie kontynuować pod koniec naturalnego procesu własnej śmierci, co po tybetańsku nazywa się tukdam (wylie. thugs dam), to w zamian formowania się stanu przejściowego bardo stawania się (Wylie. Sidpai bardo) nastąpi formowanie się tantrycznego „Iluzorycznego Ciała” (Wylie. sgyu-lus), „ciała” z którego następnie może być wybrane „Ciało Emanacji” (tulku, Wylie. sprul sku). Tantrycznie transformowane jest w ten sposób tworzenie się własnej samsary w tworzenie się „trzech ciał Buddy” według mahajany, odpowiednio dharmakaji, sambhogakaji i nirmanakaji.

    Sanlun (chiń. 三論宗, pinyin Sānlún zōng; kor. 삼논종, Samnon chong (jeong); jap. Sanron-shū; wiet. Tam luận tông; pol. Szkoła Trzech Traktatów) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, kontynuacja madhjamiki. Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

    Stan tworzenia się własnej samsary opisuje Dziamgon Kongtrul Lodro Thaje w encyklopediach buddyzmu następująco: „Tantra Kompendium Niezniszczalnego Przejrzystego Światła (opisuje): Stan, który pojawia się z „Przejrzystego Światła” zwany jest Umysłem, To jest podstawa wszystkich zjawisk, Posiada naturę zarówno całkowicie bycia splamionym, jak i nieskalanie czystym, Od tego stanu dwa aspekty się pojawiają, ten poczucia siebie, i ten poczucia innego (dualizm subiekt-obiekt), Z powodu tych świadomości tworzy się (element) wiatru, (następnie etapami elementy) ognia, wody, a po wodzie (element) ziemi, Na tych (elementach) tworzy się pięć skupisk, pięć zdolności zmysłowych, pięć obiektów (tych) zdolności, wszystko co jest związane ze świadomościami (cała samsara)”.

    Dzogczen[ | edytuj kod]

    Zgodnie z procesem reinkarnacji według dwunastu ogniw współzależnego powstawania, każda czująca istota zanim narodzi się w świecie cierpień samsary musi najpierw ulec niewiedzy w czasie śmierci poprzedniego życia oraz w czasie stanu pośredniego bardo przed narodzinami. Według dzogczen ta niewiedza to marigpa – brak wyzwolenia (przeciwieństwo rigpy), która uniemożliwia rozpoznanie pierwotnej czystości (wylie. Ka-dak) w czasie śmierci lub nie rozpoznanie spontanicznego urzeczywistnienia (wylie. Lhun-Grub) zjawisk w czasie stanu bardo dharmaty (wylie. Chos-nyid Bar-do); chodzi o pierwszy, świetlisty stan bardo pomiędzy śmiercią a następnym odrodzeniem. Dopiero po owych nierozpoznaniach manifestuje się stopniowo Umysł (wylie. Sems), który zaczyna doświadczać zjawisk jako dualistycznie oddzielonych od niego i w wyniku tego następuje przekształcenie się zjawisk w samsaryczne formy pięciu żywiołów (przestrzeni, wiatru, ognia, wody, ziemi) w czasie drugiego stanu przejściowego bardo (wylie. Sidpai bardo), aż do odrodzenia po stanie bardo w świecie, a po odrodzeniu życie w świecie cierpień, dualności i konceptualności, kiedy aktywny jest Umysł.

    Dilun( chiń. 地論, pinyin Dìlún) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, prekursorska dla szkoły huayan. Bhikku – nazwa w pełni wyświęconego mnicha buddyjskiego. W różnych krajach buddyjskich nazwa ta może być odmienna: bhikkhu (pali.), bhiksiu, bhiksu, bhikszu, śramana. Od tych nazw utworzono żeńskie odpowiedniki: bhikkhuni (pali.), bhiksiuni, bhiksuni, bhikszuni.

    W dzogczen zgodnie z naukami nintik (Wylie. sNying thig) przed stanem bardo stawania się (Wylie. Sidpai bardo) jest jeszcze spontaniczny stan bardo zwany bardo dharmaty (Wylie. Chos-nyid Bar-do) oraz istnieją trzy rodzaje marigpy (tłum. przeciwieństwo rigpy; Wylie. ma rig pa) jako trzykrotny brak „samo-wyzwolenia” procesu kształtowania się własnej samsary:

    Natura Buddy (także Tathagatagarbha, Sugatagarbha; sans. Buddhata, chin. 佛性 fóxìng, kor. pulsǒng, jap. 仏性 bussho, wiet. phật tính, wylie: de bzhin gshegs pa’i snying po) – esencja umysłu, najwyższa mądrość, absolutna natura wszystkiego, co istnieje, umożliwiająca osiągnięcie Oświecenia według buddyzmu. Nauki o naturze buddy według nauk mahajany, obok nauk o siunjacie, są najbardziej istotnymi naukami Buddy Siakjamuniego i związane są szczególnie z tzw. Trzecim Obrotem Kołem Dharmy Buddy oraz doktrynami czittamatra i madhjamaka.Śamatha (sanskryt), samatha (pali), szine (tyb. ཞི་གནས་, Wylie: zhi gnas) — jedna z podstawowych technik medytacji w buddyzmie, polegająca na utrzymywaniu w sposob ciągły uważności, poprzez skupienie na jakimś obiekcie, co prowadzi do uspokojenia umysłu. Nazwa pochodzi od sanskryckiego rdzenia "śam-" (spokój, uspokajać) i "(s)tha" (pozostawać).
    1. jeśli nie rozpoznaje się esencji (Wylie. Ngo-bo) manifestujących się zjawisk podstawy (Wylie. Gzhi-sNang), marigpa następuje po raz pierwszy; zjawiska podstawy (Wylie. Gzhi-sNang) nie zostają „samo-wyzwolone” w pierwotnej czystości (Wylie. Ka-dak) dla „powrotu” do dharmakai. Możliwe jest to w czasie przed zamanifestowaniem się bardo dharmaty (Wylie. Chos-nyid Bar-do).
    2. jeśli nie rozpoznaje się natury (Wylie. Rang bZhin) zjawisk podstawy (Wylie. Gzhi-sNang), marigpa następuje po raz drugi; zjawiska podstawy (Wylie. Gzhi-sNang) nie zostają spontanicznie zrealizowane (Wylie. Lhun-Grub) w stanie nirwany wraz z końcowym „powrotem” do dharmakai. Możliwe jest to w czasie bardo dharmaty (Wylie. Chos-nyid Bar-do).
    3. następnie manifestuje się Umysł (Wylie. sems), który zaczyna doświadczać zjawisk podstawy jako dualistycznie oddzielonych od niego, aż w końcu one zamanifestują się z czystych form buddów i świateł pięciu pierwotnych mądrości nirwany w samsaryczne formy pięciu żywiołów (przestrzeni, wiatru, ognia, wody, ziemi), w wyniku czego będzie odrodzenie w jednym z sześciu światów samsary. Marigpa następuje po raz trzeci, jeśli nie rozpozna się spontanicznego zrealizowania (Wylie. Lhun-Grub) tych zjawisk podstawy (Wylie. Gzhi-sNang) dzięki mocy (Wylie. Rtsal). „Powrót” do dharmakai będzie możliwy w czasie bardo stawania się (Wylie. Sidpai bardo) lub po narodzinach za życia poprzez zrealizowanie praktyki dzogczen.

    Wspomniany „powrót” do dharmakai w dzogczen opisywany jest jako zrealizowanie stanu „pierwotnego buddy” Samantabhadry (Wylie. Kun-tu bzang-po), który posiada potrójną istotę rigpy (Esencję, Naturę i Współczucie) odpowiadającą trzem ciałom Buddy. Jako „zawsze młodzieńcza waza” (Wylie. Gzhon-Nu Bum-sku) ten pierwotny stan został „rozbity” by spontanicznie manifestować samsarę i nirwanę. Manifestacje te dokonały się w zależności czy doszło do powyższego trzykrotnego braku „samo-wyzwolenia” (marigpy), czy do trzykrotnego powyższego spontanicznego „powrotu”. Bardo dharmaty natomiast jest spontanicznym stanem zarówno ze zwykłego naturalnego procesu umierania, jak i z praktyki tögal. Dzogczen jest więc „ścieżką samo-wyzwolenia” (Wylie. rang grol lam) czy to samsary czy to nirwany, w odróżnieniu od tantr jogi najwyższej jako „ścieżki transformacji” procesu tworzenia się samsary w proces tantrycznego tworzenia się nirwany.

    Faxiang – (Cechy Dharm; chin. 法相 pinyin Fǎxiàng; kor. 법상 Beopsang; jap. Hossō ; wiet. Pháp tương) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) będąca odpowiednikiem jogaczary. Była także nazywana Szkołą Idealistyczną (chin. 唯識宗 pinyin wéishí zōng, pol. Tylko Świadomość; kor. 유식종 yusik jong; jap. yuishikigyō; wiet. duy thức tông). Powstała około VII wieku w Chinach, zastępując wcześniejszą szkołę - 攝論 shelun. Przejrzyste światło (tyb. འོད་གསལ་, Wylie. ‘od gsal), inna nazwa "czyste światło" – termin stosowany w buddyzmie tybetańskim związany z tantrami jogi najwyższej.

    Możliwości zrealizowania dzogczen trzech ciał Buddy za życia można opisać następująco: do stanu „pierwotnego buddy” powraca się za życia w trekciö poprzez rozpoznanie pierwotnej czystości (Wylie. ka-dak) lub w tögal poprzez następujące Cztery Wizje (Wylie. snang ba bzhi) spontanicznego zrealizowania (Wylie. lhun-grub) trzech ciał Buddy: 1) Bezpośrednie zrealizowanie dharmaty samej w sobie (Wylie. Chos-nyid mngon sum) otwiera wrota do czystych krain, tzn. pozostałych wizji; 2) Powiększające się doświadczenie (Wylie. Nyams gong ‘phel ba) odsłania wizję nirmanakaji; 3) Rigpa osiąga pełną dojrzałość (Wylie. Rig-pa tshad phebs) odsłaniając wizję sambhogakaji; 4) Wyczerpanie wszystkich zjawisk dharmaty (Wylie. Chos-nyid du ‘dzin pa tsam yang zad pa), gdzie rozpuszcza się samo w sobie skupienie na dharmacie, odsłania wizję dharmakaji, aż do stanu „pierwotnego buddy”.

    Nirmanakaja (skt. nirmanakāya निर्माण काय, tyb. tulku, chiń. huashen 応身; kor. hwasin; jap. ōjin, wiet. hóa thân; Ciało Emanacji) — jedno z trzech ciał buddy – ciało przejawienia, emanacji, które jest formą buddy dostępną percepcji zwykłych istot. Jest to ciało, w którym buddowie ukazują się ludziom na Ziemi, aby zrealizować swoje postanowienie wyzwolenia wszystkich istot. W mahajanie jest nim Siakjamuni oraz buddowie, którzy pojawili się przed nim lub pojawią się po nim np. Budda Maitreja. W Diamentowej Drodze każdy zjawiskowy aspekt emanacji uważa się za ekspresję ciała lamy, pomimo że Pełne Doskonałe Ciało Nirmanakai ze wszystkimi cechami zamanifestował Siakjamuni Budda.Karmapa (tyb.: ཀརྨ་པ་,Wylie: karma pa, ZWPY: Garmaba) – jest zwierzchnikiem Karma Kagyu (Karma Kagju), największej z kilku buddyjskich linii przekazu, które tworzą szkołę Kagyu (Kagju), jedną z czterech głównych szkół buddyzmu tybetańskiego. Obecnie jest to najdynamiczniej rozwijająca się szkoła buddyzmu w Europie.

    Możliwości zrealizowania dzogczen trzech ciał Buddy zgodnie z procesem umierania, bardo i odrodzenia, można opisać następująco: Ci spośród praktykujących dzogczen, którzy nie urzeczywistnili dharmakaji dzięki praktyce trekciö ze stanu procesu umierania, lub nie urzeczywistnili sambhogakaji na drodze praktyki tögal ze stanu pośredniego bardo dharmaty (Wylie. Chos-nyid Bar-do), mają możliwość osiągnięcia nirmanakaji ze stanu pośredniego bardo stawania się (Wylie. Srid-pa’i Bar-do).

    Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej i USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.Dzogczen (wymowa przyjęła się z brzmienia angielskiego dzogchen, a po tybetańsku brzmi dzokcien, རྫོགས་ཆེན་, Wylie. rdzogs chen, ZWPY: Zogqên) – to fundamentalny, pierwotny stan oraz kompleksowy system nauk i praktyk prowadzących do tego stanu traktowany jako „wielki szczyt” ścieżek do oświecenia występujących w tradycji ningma buddyzmu tybetańskiego i przed-buddyjskiej religii bön. „Dzogczen nie winno rozpatrywać się jako religię, i by pytać kogokolwiek by uwierzył w cokolwiek. Wręcz przeciwnie, to nakierowuje, by każdy indywidualnie widział siebie i rozpoznał swój rzeczywisty stan”.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tony Duff, „Meditator’s Guide to Great Completion”, s. 286, Padma Karpo Translation Commitee, 2005, Kathmandu, Nepal.
    2. „Maitreya’s Distinguishing Phenomena and Pure Being (with the Commentary by Mipham Jamyang Namgyal (1846-1912)”, tłumaczenie Jim Scott, Khenpo Tsültrim Gyamtso Rinpoche; strona 75; Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-215-0​.
    3. „IN PRAISE OF DHARMADHĀTU”; Nāgārjuna and the Third Karmapa, Rangjung Dorje; tłumaczenie Karl Brunnhölzl, strona 103, ​ISBN 978-1-55939-286-0​.
    4. The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyu Tradition”, Brunnhölzl Karl; s. 482; Snow Lion Publications, 2004.
    5. Arya Asanga, Jamgön Kongtrül Lodrö Thayé, „Buddha Nature. The Mahayana Uttaratantra Shastra by Arya Maitreya”, s. 117–118, Snow Lion Publications Ithaca, New York, 2000, ​ISBN 978-1-55939-128-3​.
    6. http://sasana.wikidot.com/avijja „Słownik buddyjski” Nyanatilkoka Mahathera (online); dostęp 2013-12-18.
    7. http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn45/sn45.001.than.html Avijja Sutta: Ignorance, tłum. Thanissaro Bhikkhu; 1997 (online); dostęp 2013-12-18.
    8. http://sasana.wikidot.com/anatta Nyanatiloka Mahathera „Słownik Buddyjski”, hasło Suñña (przym.) i Suññatā (rzecz.) oraz http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/mn/mn.121.than.html „Cula-suññata Sutta: The Lesser Discourse on Emptiness”, tłum. Thanissaro Bhikkhu; 1997; dostęp 2013-12-18.
    9. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Four: Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana, s. 199, s. 200, s. 202, Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-284-3​.
    10. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Three: The Elements of Tantric Practice, rozdział 7, Father Tantra Systems: Guhyasamaja, Black Yamari, and Red Yamari, s. 137, Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-305-X​.
    11. Yangchen Gawai Lodoe „Paths and Grounds of Guhyasamaja According to Arya Nagarjuna”, s. 63; Dharamsala, 2008, ​ISBN 81-85102-94-5​.
    12. [1], Relacja o śmierci lamy Rabsala, www.benchen.org.pl, dostęp 2010-01-15.
    13. [2], Parinirwana Kjabdzie Tengi Rinpoczego, www.benchen.org.pl, dostęp 2012-03-31.
    14. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Three: The Elements of Tantric Practice, rozdział 7, Father Tantra Systems: Guhyasamaja, Black Yamari, and Red Yamari, s. 137, Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-305-X​.
    15. Cozort Daniel, Highest Yoga Tantra, s. 100, s. 114, Snow Lion Publications, 2005, ​ISBN 1-55939-235-5​.
    16. Lati Rinpocze, Hopkins Jeffrey, Śmierć, stan pośredni i odrodzenie w buddyzmie tybetańskim, Wydawnictwo A, 1999.
    17. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé: „THE TREASURY OF KNOWLEDGE: Book Six, Part Four: Systems of Buddhist Tantra”, s. 166, Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-210-X​.
    18. Longchen Rabjam, Tulku Thondup, The Practice of Dzogchen, s. 206–210, Snow Lion Publications, 2002, ​ISBN 1-55939-179-0​.
    19. Longchen Rabjam, Tulku Thondup, The Practice of Dzogchen, s. 208, Snow Lion Publications, 2002, ​ISBN 1-55939-179-0​.
    20. http://archive.is/20121209040414/http://yeshekhorlo.mahajana.net/category/trening-dzogczen/o-dzogczen-w-skrocie/ – Terminologia używana w dzogczen, dostęp 2009-12-10.
    21. Longchen Rabjam, Tulku Thondup, The Practice of Dzogchen, s. 206, Snow Lion Publications, 2002, ​ISBN 1-55939-179-0​.
    22. Jamgön Kongtrul Lodrö Tayé, The treasury of knowledge, Book Eight, Part Four: Esoteric Instructions, A Detailed Presentation of the Process of Meditation in Vajrayana, s. 94, Snow Lion Publications, ​ISBN 1-55939-284-3​.
    23. Sogjal Rinpocze, Tybetańska księga życia i umierania, Wydawnictwo EM, Warszawa 1997, s. 362.
    Trzy ciała Buddy (zwane również jako trzy kaje Buddy; skt. trikaya, buddhakaya) - podział stanu Buddy stosowany w mahajanie. Synonim "Doskonałego Oświecenia" (skt. Anuttarā Samyak Saṃbodhi), tj. ostatecznego rezultatu do którego prowadzi mahajana.Duḥkha (pal. dukkha दुक्ख; skt दुःख; chiń. ku 苦; kor. ko ( ); jap. ku ( ); wiet. khổ) – buddyjski termin pochodzący z sanskrytu oznaczający cierpienie lub bolesność, często jest też tłumaczony jako psychiczny dyskomfort związany z brakiem trwałego zadowolenia.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Shingon (jap. 真言, Shingon pol.: "prawdziwe słowa") – japońska odmiana buddyzmu ezoterycznego tzn. wadżrajany (jap. mikkyō z j. chińskiego mijiao 密教 - tajemna nauka, nauki niejawne). Sektę Shingon-shū (jap. 真言宗, Shingon-shū), odpowiednik chińskiej szkoły zhenyan zong, założył w 806 roku Kūkai.
    Dharmakaja (skt. dharmakāya, tyb. chos sku, chiń. fashen 法身, kor. pǒpsin, jap. hōsshin, wiet. pháp thân) — jedno z trzech ciał buddy — Ciało Prawdy, Dharmy, ostatecznego prawa, mądrość. Wszystko obejmująca, nigdy nieustająca "takość", istota i podstawa wszystkiego, nigdy nie powstała, ani niestworzona i nieuwarunkowana przez przyczyny i warunki.
    Trzy schronienia (skr. triśarana; pali: tisarana) – w buddyzmie przyjęcie Trzech schronień jest pierwszym krokiem oznaczającym wejście na buddyjską ścieżkę.
    Gompa (tyb.: དགོན༌པ༌, Wylie: dgon-pa, ZWPY: gönba; wyraz pokrewny sanskryckiemu gumpa – jaskinia) – tybetańskie określenie buddyjskiego klasztoru, będącego jednocześnie ośrodkiem studiów i miejscem, w którym odprawiane są religijne ceremonie.
    Bardo (skt. antarabhawa; tyb. བར་དོ་, Wylie: bar do) – w dosłownym tłumaczeniu stan pośredni. Pojęcie buddyjskie z języka tybetańskiego określające każdy przejściowy stan egzystencji: życie, medytację, sen, śmierć.
    Czittamatra – doktryna "tylko umysłu" w buddyzmie wywodząca się od przekazu nauk o naturze buddy Maitrei przekazanego przez Asangę (Indie, IV w.n.e) oraz rozpowszechnionego przez Vasubandhu (Indie, IV). Główna obecnie występująca doktryna mahajany obok madhjamaki, przekazu "Środkowej Ścieżki". Termin czittamatra oznaczający z sanskrytu "Tylko Umysł" odnosi się do istnienia samoświadomego i samorozświetlającego się umysłu wolnego od dualizmu postrzegającego i postrzeganego aspektu doświadczania, który możliwy jest do urzeczywistnienia bezpośrednio w czasie praktyki buddyjskiej.
    Trzy Cechy Istnienia (pali ti-lakkhana), określane też jako Trzy Pieczęcie Dharmy (sanskr. dharma mudra) to podstawowa doktryna w buddyzmie głosząca, że wszelkie uwarunkowane istnienie podlega:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.879 sek.