Niecka artezyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schemat budowy niecki artezyjskiej:
1. Warstwa wodonośna
2. Warstwa nieprzepuszczalna
3. Obszar zasilania
4. Studnia artezyjska
5. Poziom równowagi hydrostatycznej
6. Studnia subartezyjska
7. Źródło artezyjskie

Niecka artezyjska (basen artezyjski) – niecka o specyficznym układzie warstw skalnych, na przemian przepuszczalnych (warstw wodonośnych) i nieprzepuszczalnych, warunkujący występowanie wód artezyjskich lub subartezyjskich. Wody artezyjskie występują tutaj między dwiema warstwami skał wodoszczelnych i podlegają ciśnieniu hydrostatycznemu, które w przypadku przebicia nadległej warstwy nieprzepuszczalnej prowadzi do powstania studni artezyjskiej lub źródła artezyjskiego, aż do osiągnięcia poziomu zwanego poziomem piezometrycznym.

Wody artezyjskie – wody podziemne występujące pod ciśnieniem hydrostatycznym, zdolne do samoczynnego wypływu na powierzchnię ze studni. Odpowiednie warunki do wytworzenia ciśnienia hydrostatycznego występują najczęściej na obszarach o nieckowatym układzie warstw skalnych. Od wód gruntowych odróżnia je istnienie warstwy nieprzepuszczalnej w stropie. Dzięki tej izolacji są mniej zanieczyszczone. Wody artezyjskie najczęściej występują w niecce artezyjskiej w warstwach wodonośnych pod skałami nieprzepuszczalnymi. Występowanie wód artezyjskich może być niekiedy związane także z uskokami i systemem szczelin skalnych.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Największe baseny artezyjskie występują na obszarze Australii, USA, Afryki Północnej, a także w Europie – np. Basen Paryski, czy Basen Londyński. W Polsce – Niecka Mazowiecka i Niecka Łódzka.

Basen Paryski – rozległe obniżenie w kształcie spodka, w północnej Francji, obejmujące m.in. Paryż. Jego powierzchnia wynosi ok. 120 tys. km² - niemal 1/4 powierzchni kraju. Basen to w większości żyzny obszar uprawny, odwadniany przez rzeki: Sekwanę, Sommę, Marnę i Loarę.Poziom piezometryczny - poziom słupa wody naporowej w otworze studziennym, równoważącego ciśnienie hydrostatyczne w danym miejscu. Obniża się wraz ze zbliżaniem się do strefy drenażu wód podziemnych, czyli ich wypływu na powierzchnię terenu.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, OCLC 830183626.
  • Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.




    Warto wiedzieć że... beta

    Źródło artezyjskie, źródło wstępujące - rodzaj źródła, do którego woda pochodzi z wód artezyjskich – dopływa z głębi ziemi z warstwy artezyjskiej pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego.
    Przepuszczalność gruntu, własności filtracyjne gruntu lub skały - charakteryzuje zdolność gruntu do przewodzenia wody (przepuszczalność hydrauliczną gruntu). Determinuje ona filtrację, gdy pojawią się warunki powodujące przepływ wody podziemnej (spadek hydrauliczny będzie większy od zera). Przepuszczalność gruntu wyraża się współczynnikiem filtracji.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
    Warstwa w geologii to jedna z podstawowych części ośrodka skalnego skał osadowych (osadów). Cechą charakterystyczną warstwy jest stosunkowo niewielka, w przybliżeniu jednakowa miąższość i duża rozciągłość. Warstwa jest ograniczona od dołu i od góry mniej więcej równoległymi płaszczyznami (spągiem i stropem warstwy), które stanowią wyraźne granice. Granice te mogą być ostre lub stopniowe i wynikają ze zmiany cech skały, np. tekstury, struktury lub są powierzchniami nieciągłości.
    Basen Londyński – nizina w Anglii (Wielka Brytania), w dolnym biegu Tamizy. Stanowi główny region rolniczy Wielkiej Brytanii.
    Warstwa wodonośna jest ośrodkiem skalnym zdolnym do gromadzenia i przewodzenia wody. Charakteryzuje się stosunkowo dużym współczynnikiem filtracji. Najczęściej dla warstw wodonośnych wynosi on ponad 10 m/s, czyli >0,36 m/h; tak wysoki współczynnik filtracji mają szczegolnie grunty piaszczyste i żwirowe, a także ośrodki szczelinowe (masywy skalne z drożnymi szczelinami). Warstwa wodonośna od dołu ograniczona jest osadami (warstwami) nieprzepuszczalnymi lub trudnoprzepuszczalnymi dla wody. Pod względem ciśnienia gromadzonej wody rozróżnia się warstwy wodonośne o zwierciadle wody swobodnym i warstwy wodonośne o zwierciadle wody napiętym. Jest to głównie woda gruntowa.

    Reklama