New Echota

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Historyczne Miejsce New Echota, Georgia, USA, 2006. Ukazuje drukarnię (w której powstawała gazeta Czirokezów Cherokee Phoenix, drukowana m.in. alfabetem sylabicznym, który wynalazł Sekwoja) oraz dom Rady Narodu Czirokezów z okresu, zanim miał miejsce „Szlak Łez” – przymusowy marsz Czirokezów na zachód, na Terytorium Indiańskie za Missisipi.

New Echota – historyczna stolica Narodu Czirokezów (ang. Cherokee Nation), plemienia północnoamerykańskich Indian z Południowego Wschodu USA z początków XIX w. Opuszczona po kilkunastu latach na skutek presji białych osadników ze stanu Georgia na ziemie Indian i przymusowego wysiedlenia Pięciu Cywilizowanych Narodów na Terytorium Indiańskie. Od połowy XX w. park historyczny w stanie Georgia w USA.

Pięć Cywilizowanych Narodów (ang. Five Civilized Nations lub Pięć Cywilizowanych Plemion, ang. Five Civilized Tribes) – pięć plemion indiańskich z południowego wschodu Stanów Zjednoczonych, które na przełomie XVIII w. i XIX w. najbardziej upodobniły się do przedstawicieli cywilizacji zachodniej.Cherokee Phoenix (ang. "Feniks Czirokezów") – pierwsze czasopismo wydawane w latach 30. XIX w. przez Indian Ameryki Północnej.

Obecny park stanowy i historyczny New Echota jest częścią dawnych ziem plemienia Czirokezów, na których ok. 1819 roku, u zbiegu rzek Coosawattee i Conasauga (które tworzą tam rzekę Oostanaula) oraz nad Town Creek, powstało – na miejscu wcześniejszych wiosek – ich główne, przez kolejne kilkanaście lat, osiedle. Woda była bowiem nie tylko ważnym bogactwem naturalnym i podstawą czirokeskiego rolnictwa i hodowli, ale także ważnym elementem plemiennych wierzeń i obrzędów.

W celu podkreślenia odrębności kulturowej różnych plemion Indian Ameryki Północnej i Środkowej wyróżnia się tzw. kręgi kulturowe (zwane też przez niektórych autorów areałami, obszarami lub regionami kulturowymi). Ich liczba i obejmowany obszar różnią się w zależności od autora (źródła).Czirokezi (nazwa własna Tsalagi, ang. Cherokee) — plemię Indian Ameryki Północnej pierwotnie wywodzące się od Irokezów i zamieszkujące podgórskie, zachodnie obszary Karoliny Południowej i Północnej, północną Georgię i wschodnie Tennessee. Później większość jego członków zostało przymusowo przesiedlona na tereny płaskowyżu Ozark. Byli jednym z plemion wliczanych w skład grupy Pięciu Cywilizowanych Plemion. Posługują się językiem czirokeskim.

O ile nazwy wiosek istniejących wcześniej w tym samym miejscu nie zachowały się, to uważa się, że „New Echota” oznaczało „Nowe Miasto”, a nazwa ta została nadana osiedlu przez czirokeskich osadników, przybyłych ze wschodu w poszukiwaniu nowych terenów łowieckich i rolniczych (Chota to nazwa dwóch innych ówczesnych wsi czirokeskich, położonych w Georgii i Tennessee). Biali nazywali tę okolicę New Town (Nowe Miasto) lub Fork Ferry (Prom w widłach (rzek)), a Czirokezi – Gensagi (być może tak nazywała się starsza wioska w tym miejscu).

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.Terytorium Indiańskie (ang. "Indian Territory") – rozległy obszar na zachód od rzeki Missisipi, przeznaczony ustawą z 1830 r. pod wyłączne osadnictwo indiańskich plemion wysiedlanych przymusowo z południa i wschodu Stanów Zjednoczonych, by zrobić miejsce dla europejskich osadników i ograniczyć możliwość konfliktów. W kolejnych dziesięcioleciach do rezerwatów na Terytorium Indiańskim przesiedlano kolejne podbite plemiona z całego kraju, a obszar samego Terytorium stopniowo redukowano (np. w 1854 i 1891 r., gdy z jego części powstało Terytorium Oklahomy). W 1907 r. ostatnie istniejące w tym regionie rezerwaty Indian włączono do nowego stanu Oklahoma, gdzie część z nich istnieje do dziś.

Od 1823 roku New Echota stało się miejscem narad wodzów plemienia, a jego centralne położenie sprawiło, że 12 listopada 1825 roku zostało oficjalnie ogłoszone stolicą Narodu Czirokezów. Rada plemienna zatwierdziła wówczas projekt budowy piętrowego domu spotkań Rady, budynku Sądu Plemiennego, a później także siedziby redakcji gazety Cherokee Phoenix, drukowanej sylabicznym alfabetem, który opracował jeden z najbardziej znanych później Czirokezów, Sekwoja. Jednak uchwalona w 1830 roku przez Kongres USA Ustawa o przesiedleniu Indian (ang. Indian Removal Act) położyła kres niedługiemu okresowi względnej pomyślności Pięciu Cywilizowanych Narodów, w tym Czirokezów i ich nowej stolicy.

Szlak Łez, także Droga Łez (ang. Trail of Tears) – trasa przymusowej deportacji Indian mieszkających w południowo-wschodnich stanach Stanów Zjednoczonych na Terytorium Indian w granicach obecnej Oklahomy, mającej miejsce w latach 1831–1838. Nazwa "Szlak Łez" nawiązuje do opisu tragicznej sytuacji wysiedlanych Indian. Wielu rdzennych mieszkańców USA opłaciło wędrówkę cierpieniem, chorobami lub śmiercią. Zginęło między innymi około 4000 z 15 000 wysiedlonych Czirokezów.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
Historyczne Miejsce New Echota, Georgia, USA, 2006. Ukazuje pomnik poświęcony pamięci ofiar „Szlaku Łez” – przymusowego wysiedlenia Czirokezów z plemiennych ziem na wschodzie USA na Terytorium Indiańskie za Missisipi.

W 1832 roku, na mocy szóstej loterii ziemskiej stanu Georgia, ziemie Czirokezów zostały udostępnione pod osadnictwo białych. Problem polegał na tym, że Naród Czirokezów nigdy nie zrzekł się formalnie swoich ziem na rzecz państwa. Dlatego przez kolejne 6 lat obejmowanie nowych działek przez białych osadników odbywało się pod brutalną nierzadko osłoną oddziałów milicji Georgii. W 1834 roku New Echota niemal opustoszała, a spotkania Rady przeniesiono do Red Clay w dzisiejszym stanie Tennessee.

Winfield Scott (ur. 13 czerwca 1786, zm. 29 maja 1866 w West Point) – amerykański generał, bohater wojny brytyjsko-amerykańskiej (1812–1814), wódz naczelny podczas wojny amerykańsko-meksykańskiej (1846–1848), jak również później, podczas pierwszego roku wojny secesyjnej (do listopada 1861) po stronie wojsk Północy. Autor Planu Anaconda. Uważany za jednego z najlepszych dowódców w historii USA. Kładł nacisk na rozwój techniczny armii. Kongres Stanów Zjednoczonych (ang. United States Congress) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Stanach Zjednoczonych.

W 1835 roku niewielka grupa Czirokezów, znana jako Ridgeites albo Treaty Party (Frakcja Traktatowa), w domu należącym niegdyś do twórcy czirokeskiej gazety Eliasa Boudinot podpisała z przedstawicielami władz USA niekorzystny dla całego plemienia traktat z New Echota. W 1838 roku armia USA, pod dowództwem Winfielda Scotta, rozpoczęła przymusowe wysiedlanie Czirokezów z Georgii, a w forcie na terenie dawnego New Echota utworzono placówkę przesiedleńczą, zwaną też Fort Winfield Scott (lub Fort New Echota), w której gromadzono indiańskich jeńców z okolicznych terenów.

Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).

Po wysiedleniu Czirokezów na Terytorium Indiańskie ich krótkotrwała stolica pozostawała praktycznie opuszczona przez ponad 100 lat. Użytkowano tylko pojedyncze domy, w tym największy, należący niegdyś do misjonarza Samuela Worcestera. W połowie XX w. teren ten przekazano władzom stanowym z myślą o jego ochronie, a od 1954 roku w New Echota rozpoczęły się prace wykopaliskowe. Archeologowie Larsen i Caldwell, obok typowych znalezisk, odszukali także dużą część czcionek używanych kiedyś do drukowania Cherokee Phoenix oraz szczątki wielu budynków. W 1957 roku zapadła decyzja o rekonstrukcji New Echota i utworzeniu Parku Stanowego Georgii (ang. Georgia State Park).

Dziś dla zwiedzających otwarte są m.in. Dom Rady, gdzie uchwalano prawa narodu Czirokezów, i Sąd Najwyższy, gdzie prawa te wcielano w życie, a także budynek redakcji i drukarni Cherokee Phoenix – pierwszej indiańskiej gazety w Ameryce Północnej, którą Elias Boudinot pisał, a biały drukarz drukował czcionką wynalezioną przez metyskiego Czirokeza Sekwoję. Nieopodal stoi dom Samuela Worcestera, misjonarza i doradcy Czirokezów w ciężkich dla nich czasach. Po New Echota znowu spacerują ludzie, w tym oprowadzający turystów indiańscy przewodnicy.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Indian Removal Act. [dostęp 2006-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-26)].




Reklama