Neti neti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Neti neti (dewanagari नेति नेति) – jedno z sześciu mahawakja Upaniszad. W hinduizmie pojęcie odnoszące się do Brahmana, a oznaczające „nie to, nie to...” lub „ani to, ani tamto...”.

Adi Śankara (dewanagari आदि शङ्कर, czyli Pierwszy z Śankarów oraz आदि शंकराचार्य (Adi Śankaraćarja); także Śankara Bhagawatpadaćarja , czyli Nauczyciel u Stóp Boga; malajalam ആദി ശങ്കരന്; ang. Adi Shankara) (daty urodzenia i śmierci niepewne, jednak większość naukowców jest zgodna co do tego, że żył prawdopodobnie w VIII wieku) – indyjski mędrzec, myśliciel i reformator tradycji wedyjskiej oraz bramińskiej, założyciel największej i najbardziej wpływowej szkoły filozofii indyjskiej – adwajtawedanty. Esencją nauczania Adi Śankary była jedność atmana i bezpostaciowego Brahmana. Śankarę uważano w smartyzmie za częściowego awatara Śiwy. Słowo śankara w sanskrycie oznacza pokój czyniący.Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych.

Wywodzi się ono z Upaniszad które stwierdzają, że cała wiedza jaką dysponujemy jest ułomna w tym sensie, że przynależy do ludzkiego, ograniczonego umysłu. Natomiast Brahman jako Absolut jest nieskończony, a więc i nieograniczony i nieogarnialny przez umysł. Nie mają do niego zastosowania żadne ludzkie pojęcia odnoszące się do czasu, przestrzeni, przyczynowości czy jego przymiotów. Dlatego jedyną naszą wiedzą empiryczną o Brahmanie jest wyliczanie, że „nie jest tym, nie jest tamtym...” (neti, neti...).

Mantra (dewanagari मन्त्र , od rdzenia man- myśleć, z przyrostkiem tra- wznieść lub ochraniać) – w buddyzmie i hinduizmie formuła, werset lub sylaba, która jest elementem praktyki duchowej. Jej powtarzanie ma pomóc w opanowaniu umysłu, zaktywizowaniu określonej energii, uspokojeniu, oczyszczeniu go ze splamień. Szczególnie istotną sprawą jest bezpośredni przekaz z ust wykwalifikowanego nauczyciela (guru), gdyż tylko wtedy mantra uzyskuje właściwą moc.Dewanagari (देवनागरी, z sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari) – pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych Indiach do zapisu kilkunastu języków z grupy języków indoaryjskich, m.in. sanskrytu, hindi, marathi, nepali.

Na poglądzie tym bazuje Śankara w swych naukach o falsyfikacji i anulowaniu, a wraz z nim szkoła adwajtawedanty.

Neti neti bywa również używana jako mantra. Celem praktyki z jej użyciem jest negacja świadomych racjonalizacji przeszkadzających w praktyce medytacyjnej.

Neti neti jest więc stwierdzeniem niemożności pojęcia Absolutu za pomocą umysłu i jednocześnie zachętą i środkiem do wyjścia poza przynależny umysłowi system pojęciowy.

Adwajta ( dewanagari अद्वैत वेदान्त , trl. advaita vedānta, niedwoistość , ang. Advaita Vedanta ) – w filozofii indyjskiej - monistyczny kierunek wedanty. Jego twórcą jest Adi Śankara.Świadomość – podstawowy i fundamentalny stan psychiczny, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze zjawisk wewnętrznych, takich jak własne procesy myślowe, oraz zjawisk zachodzących w środowisku zewnętrznym i jest w stanie reagować na nie (somatycznie lub autonomicznie).




Reklama