• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nepal



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Azja Południowa – region Azji obejmujący kraje subkontynentu indyjskiego na południe od Himalajów, czyli: Indie, Pakistan, Afganistan, Nepal, Bhutan, Bangladesz oraz wyspiarskie państwa Sri Lankę i Malediwy.
    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwszymi grupami ludności zamieszkującej kraj były plemiona indyjskie i tybetańskie. W trzecim wieku p.n.e. kraj podbił Aśoka z dynastii indyjskich Maurjów. Po upadku Maurjów kraj znalazł się w stanie zależności od sąsiadów, a w szczególności Tybetu. Od wieku XIII władze sprawowała miejscowa Malla (dynastia), której najwybitniejszym przedstawicielem był Dźajasthiti. W okresie rządów dynastii wprowadzono surowo przestrzegany podział kastowy. Pod koniec wieku XV kraj rozpadł się na cztery mniejsze państwa. W XVIII wieku władzę w Nepalu objęła dynastia Szah. Nepal prowadził politykę ekspansjonizmu w stronę Tybetu, którą przerwała interwencja chińska pod koniec XVIII wieku. W 1846 roku rzeczywistą władzę objął premier Jung Bahadur z rodu Rana, który ograniczył władzę królewską i zapewnił rzeczywistą władzę swojemu rodowi. W przeciągu stulecia w kraju pojawiły się kolonialne wpływy brytyjskie. W latach 1814–1816 miała miejsce przegrana przez Nepal wojna z Wielką Brytanią, w wyniku którego kraj stracił 1/3 swojego obszaru. W 1923 roku rząd Nepalu zawarł z Wielką Brytanią porozumienie, na mocy którego Brytyjczycy uznali suwerenność Nepalu; w praktyce jednak Wielka Brytania zachowała duże wpływy w kraju. W latach 1950–1951 doszło do powstania, które obaliło dynastię Ranów i władzę przywróciło królowi Tribhuwanowi. W 1951 roku kraj ogłoszono monarchią konstytucyjną. W 1955 roku Nepal wstąpił do ONZ. W 1959 roku odbyły się pierwsze wybory parlamentarne, które wygrał Kongres Nepalski, jednak już rok później monarcha zdymisjonował rząd i rozwiązał parlament, w kolejnym roku zdelegalizował wszystkie partie polityczne. Autorytarna polityka monarchy doprowadziła w latach 60. i 70. do ciągłych niepokojów społecznych, walk z nielegalnym Kongresem Nepalskim oraz napięć w relacjach z Indiami, które w 1962 roku wprowadziły blokadę gospodarczą Nepalu. Równocześnie kraj otrzymywał dużą pomoc ekonomiczną ze strony Chin, RFN, USA, Szwajcarii, ZSRR oraz organizacji międzynarodowych. W 1971 roku urząd królewski objął Birendra Bir Bikram Shah Dev. Pod jego rządami w latach 1978–1981 doszło do wystąpień antyrządowych pod hasłami demokratyzacji – w odpowiedzi król zgodził się na pewną liberalizację systemu, jednak dopiero po krwawych rozruchach z lat 1989–1990 zdecydował się na legalizację partii politycznych.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.In statu nascendi – łaciński zwrot, który oznacza dosłownie "w trakcie powstawania", "w trakcie rodzenia się", którego znaczenie zmienia się zależnie od użytego kontekstu.

    13 lutego 1996 roku wybuchła w Nepalu wojna domowa między rządem a maoistami. Sytuację w kraju jeszcze bardziej zdestabilizowała masakra, do której doszło 1 czerwca 2001 roku w pałacu królewskim. W masakrze zginął ówczesny król Birendra wraz z większością członków swojej najbliższej rodziny. Zabójcą był królewicz Dipendra, który rzekomo zemścił się w ten sposób za odmówienie mu przez rodziców prawa do wyboru własnej żony. Brat króla – biznesmen Gyanendra – odziedziczył wówczas koronę. 1 lutego 2005 roku król Gyanendra Bir Bikram Shah Dev wprowadził w Nepalu stan wyjątkowy i objął władzę absolutną, zawieszając prawa obywatelskie i aresztując przeciwników politycznych, co spotkało się z negatywnym przyjęciem zarówno przez opozycję w Nepalu, jak i na arenie międzynarodowej.

    Biratnagar (nep. बिराटनगर) – miasto w południowo-wschodnim Nepalu, przy granicy z Indiami. Według danych szacunkowych na rok 2010 liczy 207 460 mieszkańców; stolica dystryktu Morang; główny ośrodek przemysłowy kraju; łuszczarnie ryżu, cukrownie, zakłady bawełniane, jutowe; lotnisko. Czwarte co do wielkości miasto kraju.Gyanendra Bir Bikram Shah Dev (nep. ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाहदेव; Jñānendra Vīra Vikrama Śāhadeva) (ur. 7 lipca 1947) – król Nepalu na przełomie lat 1950 i 1951 oraz od czerwca 2001 do maja 2008, drugi syn króla Mahendry. Po raz pierwszy na krótko wstąpił na tron podczas powstania przeciw dziedzicznym premierom z rodziny Rana w 1950 roku. Drugi raz przyjął tytuł króla w 2001 roku po tym, jak jego bratanek i następca tronu książę Dipendra wymordował prawie całą rodzinę królewską, w tym ówczesnego króla Birendrę i popełnił samobójstwo.

    22 listopada 2005 lider rebeliantów, Prachanda i Sojusz 7 Partii (koalicja tworząca rząd po wyborach w 1999) zawarli „12-punktowe porozumienie”. Przedstawiało ono zbieżne postulaty obu grup. Zadeklarowano, iż główną przeszkodą w rozwoju Nepalu jest monarchia i król Gyanendra Bir Bikram Shah Dev. Maoiści zobowiązali się do poszanowania wolności prasy, praw człowieka i demokracji parlamentarnej. Od czasu rozpoczęcia wojny domowej zawieszenia broni zawierane były kilkakrotnie. 26 kwietnia 2006 Prachanda ogłosił 90-dniowe zawieszenie broni ze strony rebeliantów. Parlament i nowy rząd Giriji Prasad Koirali poparł ten krok i rozpoczął negocjacje z maoistami, mając za podstawę porozumienie z 2005. Prachanda spotkał się z premierem Koiralą 16 czerwca 2006 i była to jego pierwsza wizyta w Katmandu od ponad dekady. Rozmowy przyniosły ostateczne porozumienie pokojowe, podpisane 21 listopada 2006, które kończyło trwającą kilka lat wojnę domową. Na mocy porozumienia w Nepalu miała zostać przyjęta nowa tymczasowa konstytucja, maoiści mieli wejść w skład rządu oraz rozwiązać swoje bojówki wojskowe, a 20 czerwca 2007 miały odbyć się demokratyczne wybory. Wybory zostały ostatecznie przeniesione na kwiecień 2008. 15 stycznia 2007 Zgromadzenie Narodowe, wybrane w 1999, przekształciło się w Tymczasowy Parlament, w skład którego obok dotychczasowych deputowanych weszli przedstawiciele partii maoistowskiej. Tego samego dnia Tymczasowy Parlament przyjął tymczasową konstytucję.

    Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów, jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8000 metrów nad poziom morza i o wybitności powyżej 500 metrów. Przyjmuje się iż na Ziemi znajduje się czternaście głównych ośmiotysięczników – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mające ponad lub prawie 8500 metrów. Niezwykłe znaczenie 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie miar, wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) (नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)) jest komunistyczną partią w Nepalu. Partia została założona w 1990 roku poprzez połączenie Komunistycznej Partii Nepalu (marksistowskiej) z Komunistyczną Partią Nepalu (marksistowsko-leninowską).

    28 grudnia 2007 roku nepalski parlament zatwierdził wniosek o zniesienie monarchii i proklamowanie republiki, ale ostateczna decyzja miała zapaść dopiero po wyborach do Zgromadzenia Konstytucyjnego, którego zadaniem było opracowanie ustawy zasadniczej tego kraju. Wybory odbyły się 10 kwietnia 2008. W liczącym 601 deputowanych zgromadzeniu najwięcej mandatów zdobyły: Komunistyczna Partia Nepalu (Maoistowska) – 229, Kongres Nepalski – 115, Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) – 108. 28 maja 2008 roku Zgromadzenie Narodowe oficjalnie zniosło monarchię i proklamowało federalną republikę demokratyczną. Z 564 deputowanych Zgromadzenia Narodowego za utrzymaniem monarchii opowiedziało się zaledwie 4. Po głosowaniu w parlamencie królowi i jego rodzinie nakazano opuszczenie pałacu królewskiego w ciągu 15 dni. Do czasu utworzenia urzędu prezydenta republiki obowiązki króla przejął premier Girija Prasad Koirala. Zgromadzenie Konstytucyjne wybrane w 2008 roku nie zdołało uchwalić konstytucji Nepalu. Najbardziej kontrowersyjnymi tematami były wybór ustroju prezydenckiego lub parlamentarnego oraz sposób wyznaczenia granic administracyjnych wewnątrz kraju. 19 listopada 2013 odbyły się wybory do nowego Zgromadzenia Konstytucyjnego. W nowym zgromadzeniu wyraźnie zmniejszyło się znaczenie maoistów. Najwięcej mandatów zdobyły partie: Kongres Nepalski – 196, Komunistyczna Partia Nepalu (Zjednoczenie Marksistowsko-Leninowskie) – 175, Komunistyczna Partia Nepalu (Maoistowska) – 80. Konstytucja Nepalu została ostatecznie przyjęta 20 września 2015 roku.

    Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.Kotlina Katmandu (nep.: काठमाडौँ उपत्यका, trb.: Kathmadaun Upatjaka, trl.: Kāṭhmāḍauṁ Upatyakā; ang.: Kathmandu Valley) – kotlina śródgórska położona w Nepalu na wysokości 1300–1500 m n.p.m. Leży ona u podnóża Himalajów i ma kształt zbliżony do koła o średnicy około 20 km. Leżą w niej 3 duże miasta: Patan, Bhaktapur i stolica państwa – Katmandu. Kotlina została wpisana w 1979 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO z kryteriami III, IV i VI.

    25 kwietnia 2015 roku Nepal ucierpiał wskutek największego od 80 lat trzęsienia ziemi o sile 7,8 stopni w skali Richtera. Liczba zabitych w wyniku katastrofy przekroczyła 7000 osób, a straty materialne wyniosły ponad 10 miliardów dolarów.

    Siły zbrojne[ | edytuj kod]

    Nepal, z racji braku dostępu do morza, dysponuje dwoma rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi oraz siłami powietrznymi. Uzbrojenie sił lądowych Nepalu składało się w 2014 roku z: 1,2 tys. opancerzonych pojazdów bojowych oraz 120 zestawów artylerii holowanej. Nepalskie siły powietrzne z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci m.in. 20 samolotów transportowych oraz 16 śmigłowców.

    Dipendra Bir Bikram Shah Dev (ur. 27 czerwca 1971, zm. 4 czerwca 2001), formalny król Nepalu przez ostatnie trzy dni życia, sprawca masakry rodziny królewskiej 1 czerwca 2001.Nepalskie Siły Powietrzne dysponują 9 samolotami i śmigłowcami służącymi jako jednostki pomocnicze. Do celów cywilnych wykorzystuje się 3 samoloty Short Skyvan. Ich głównym zadaniem jest zaopatrywanie w żywność górskich regionów kraju. Pozostały sprzęt to 2 średnie śmigłowce typu S.A. 330 Puma oraz 3 S.A.-316B Alouette III, z których 2 wyprodukowano w Indiach (HAL Chetak) i Rumunii (IAR Alouette III)

    Wojska nepalskie w 2014 roku liczyły 95 tys. żołnierzy zawodowych oraz 62 tys. rezerwistów. Według rankingu Global Firepower (2014) nepalskie siły zbrojne stanowią 77. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 210 mln dolarów (USD).

     Zapoznaj się również z: Nepalskie Siły Powietrzne.
    Samolot transportowy – samolot dostosowany do przewozu towarów i przesyłek pocztowych, także duży samolot, służący do przewozu sprzętu wojskowego, oddziałów desantowych, grup rannych itp.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Wybory parlamentarne w Nepalu w 2008 roku odbyły się 10 kwietnia. Kandydaci ubiegali się o miejsca w Zgromadzeniu Konstytucyjnym mającym dokonać przekształcenia monarchii w republikę. Termin wyborów przekładano dwukrotnie: początkowo miały się odbyć 20 czerwca 2007, potem ze względu na brak uchwalonej ordynacji wyborczej przesunięto je na 22 listopada. Zmiany w rządzie wpłynęły jednak na kolejną zmianę daty głosowania, na kwiecień 2008
    Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.
    Dystrykt Mustang (nep. मुस्ताङ) - jeden z siedemdziesięciu pięciu dystryktów Nepalu. Leży w strefie Dhawalagiri. Dystrykt ten zajmuje powierzchnię 3573 km², w 2001 r. zamieszkiwało go 14 981 ludzi. Stolicą jest Jomsom.
    Manaslu (nepal. मनास्लु) – ośmiotysięcznik, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi. Leży w północnej części Nepalu, w dystrykcie Lamjung i osiąga wysokość 8156 m n.p.m. (w niektórych źródłach również 8163 m n.p.m.). Początkowo nazywany Kutang I, nazwa ta wywodzi się od tybetańskiego słowa "tang" oznaczającego płaskie miejsce i odnosi się do kształtu góry, pod szczytem której znajduje się płaskowyż. Obecna nazwa, Manaslu – Góra Ducha, pochodzi z sanskryckiego słowa "manasa" oznaczającego ducha bądź duszę. W spisie Indyjskiej Służby Topograficznej określony był jako Szczyt XXX. Zbudowany jest ze skał metamorficznych. Ze stoków Manaslu spływają trzy lodowce: Manaslu, Pungen i Thulagi.
    Szamanizm − zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie relacji świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.
    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.069 sek.