Nawigacja zapachowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nawigacja zapachowa – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, zwierząt, pojazdów i innych przemieszczających się obiektów (zob. nawigacja) na podstawie sygnałów chemicznych, którymi są cząsteczki odorantów, odbieranych węchem lub z użyciem czujników chemicznych (samodzielnych lub zespołów zorganizowanych np. w elektroniczny nos).

Nawigacja – dział wiedzy zajmujący się określaniem bieżącego położenia oraz optymalnej drogi do celu dla ludzi, statków, pojazdów lądowych i innych przemieszczających się obiektów.Pułapka feromonowa – urządzenie, które dzięki wykorzystaniu wabiących substancji zapachowych o charakterze seksualnym lub żerowym może być wykorzystywane w ochronie lasu do ograniczenia liczebności szkodliwych owadów leśnych.
Obszary zastosowań
  • poszukiwanie źródeł zapachu,
  • śledzenie ścieżki zapachowej,
  • śledzenie ścieżki z wykorzystaniem znaczników SLNM.
  • Ścieżki zapachowe są wykorzystywane np. przez drapieżniki poszukujące ofiar, ryby gromadzące się w pobliżu wędkarskiej zanęty, owady czułe na zapach feromonów wydzielanych przez osobniki przeciwnej płci (lub uwalniane z pułapek feromonowych), zwierzęta migrujące (prawdopodobnie również przez gołębie pocztowe; ang. olfactory navigation). W kryminalistyce powszechnie wykorzystywany jest węch psów (zob. osmologia). W dziedzinie ochrony środowiska określanie położenia źródła odorantów – metodą olfaktometryczną lub z użyciem elektronicznego nosa) – pozwala zidentyfikować instalacje, których działanie powoduje nadmierną uciążliwość zapachową w otoczeniu.

    Odorant (z łac. odor – zapach) – dowolna substancja mająca zapach, niezależnie od tego, czy wydaje się on przyjemny, czy nie. W inżynierii środowiska odorantami określa się (według normy PN-EN 13725:2007) wszystkie zanieczyszczenia zawarte w powietrzu, które pobudzają komórki nerwowe nabłonka węchowego. Wynikiem pobudzenia jest wrażenie zapachu – przyjemne lub nieprzyjemne. Wszystkie zapachy mogą być wrażeniami niepożądanymi, gdy są obce dla danego środowiska. Rodzaj emocji, związanych z odbiorem zapachu, określa tzw. jakość hedoniczna.Osmologia (gr.osmé - zapach, węch + lógos - nauka) jest to dział nauki zajmujący się badaniem właściwości i funkcjonowaniem zmysłu węchu oraz jego patologiami czy nieprawidłowym działaniem.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ramirez, A.R.G. ; Dept. Eng. de Comput., Univ. do Vale do Itajai, Florianopolis, Brazil ; Lopez, A.L. ; Rodriguez, A.B. ; de Albornoz, A.D.C.: An infotaxis based odor navigation approach (ang.). W: Biosignals and Biorobotics Conference (BRC), 2011 ISSNIP [on-line]. 6–8 Jan. 2011. s. 1–6. [dostęp 2013-08-12].
  • Rozas, R. ; Santiago Univ., Chile ; Morales, J. ; Vega, D.: Artificial smell detection for robotic navigation (ang.). W: Advanced Robotics, 1991. 'Robots in Unstructured Environments', 91 ICAR., Fifth International Conference on [on-line]. 1991. s. 1730 - 1733 vol.2. [dostęp 2013-08-12].
  • Stella, E. ; Istituto Elaborazione Segnali ed Immagini, CNR, Bari, Italy ; Musio, F. ; Vasanelli, L. ; Distante, A.: Goal-oriented mobile robot navigation using an odour sensor (ang.). W: Intelligent Vehicles '95 Symposium., Proceedings of the [on-line]. 1995. s. 147–151. [dostęp 2013-08-12].
  • Russell, A. ; Dept. of Electr. & Comput. Syst. Eng., Monash Univ., Clayton, Vic., Australia ; Thiel, D. ; Mackay-Sim, A.: Sensing odour trails for mobile robot navigation (ang.). W: Robotics and Automation, 1994. Proceedings., 1994 IEEE International Conference on [on-line]. s. 2672 - 2677 vol.3. [dostęp 2013-08-12].
  • Instalacja – urządzenie, grupa urządzeń lub budowle wpływające w pewien sposób na środowisko. W Polsce pojęcie instalacji w aspekcie wpływu na środowisko zdefiniowane jest w ustawie „Prawo ochrony środowiska”, zgodnie z zasadami IPPC (ang. Integrated Pollution Prevention and Control). W artykule 3 Ustawy (Definicje i zasady ogólne) stwierdzono:Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).




    Warto wiedzieć że... beta

    Ochrona środowiska – całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.
    Elektroniczny nos (e-nos) — analogia biologicznego zmysłu powonienia; zespół detektorów chemicznych reagujących na różne rodzaje cząstek zawartych w otoczeniu lub różne ich cechy (jak np. obecność specyficznych wiązań chemicznych, kwasowość, zasadowość, zdolność do stabilizacji sąsiednich dipoli itd). Fuzja informacji uzyskiwanych za pomocą takiego zespołu pozwala wnioskować nt. chemicznego składu otoczenia. E-nosy mogą być konstruowanie przy użyciu różnorakich detektorów w tym detektorów optoelektronicznych i akustoelektronicznych.
    Gołąb pocztowy – jedna z odmian gołębia skalnego, odznaczająca się zdolnością powracania do gołębnika z dużych odległości.
    Drapieżnictwo – sposób odżywiania się organizmów, polegający na wykorzystaniu jako pokarm ciała innego zwierzęcia i w odróżnieniu od pasożytnictwa prowadzący do śmierci ofiary. Jest jedną z form oddziaływań antagonistycznych, korzystną dla drapieżnika, a niekorzystną dla ofiary; może mieć charakter międzygatunkowy lub wewnątrzgatunkowy (kanibalizm).
    Olfaktometria (łac. olfactus – węch, gr. métro – miara) – rodzaj technik pomiarów, w których węch albo jest obiektem badań, albo pełni funkcję przyrządu pomiarowego, stosowanego w czasie badań zapachu.
    Kryminalistyka – nauka o taktycznych zasadach i sposobach oraz o technicznych metodach i środkach rozpoznawania, a także wykrywania prawnie określonych, ujemnych zjawisk społecznych, a w szczególności przestępstw i ich sprawców oraz udowadniania istnienia lub braku związku między osobami a zdarzeniami. Pokrewna jej jest kryminologia zajmująca się osobowością sprawcy oraz warunkami i przyczynami jego czynu.
    Chemia (grec. χημεία – chemeia) – nauka badająca naturę i właściwości substancji, a zwłaszcza przemiany zachodzące pomiędzy nimi. Współcześnie wiadomo, że przemiany substancji wynikają z praw, według których atomy łączą się poprzez wiązania chemiczne w mniej lub bardziej trwałe związki chemiczne, a także praw według których wiązania pękają i tworzą się ponownie prowadząc do przemian jednych związków w drugie co jest nazywane reakcjami chemicznymi. Chemia zajmuje się także rozmaitymi właściwościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej.

    Reklama