Nagroda Stalinowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Znaczek z medalem Nagrody Stalinowskiej
Nagroda Państwowa ZSRR

Nagroda Stalinowska – nagroda państwowa w ZSRR przyznawana w latach 1940–1954 obywatelom tego państwa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauki, techniki, literatury i sztuki oraz nowych metod wytwarzania i konstruowania wyrobów.

Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.Guglielmo Marconi (ur. 25 kwietnia 1874 w Bolonii, Włochy - zm. 20 lipca 1937 w Rzymie, Włochy) – włoski fizyk i konstruktor. Jeden z pionierów radia i przemysłu elektronicznego. Laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w roku 1909 za wkład w rozwój telegrafii bezprzewodowej.

Historia[ | edytuj kod]

Nagroda Stalinowska została ustanowiona w 1939 roku, aby uczcić 60. rocznicę urodzin Józefa Stalina. Była przyznawana corocznie formalnie przez Komitet Nagrody Stalinowskiej, przy czym ostateczna decyzja należała do Stalina. Nagrody przyznawano za osiągnięcia w roku poprzednim. Pierwsza ceremonia wręczenia nagród odbyła się wiosną 1941 roku, kiedy to nagrodę odebrało ponad 250 sowieckich naukowców, inżynierów i intelektualistów. Wręczenie nagród wstrzymano w latach wojennych 1944–45, rozdano je podczas specjalnej ceremonii w 1946 roku. Ostatnie nagrody ogłoszono w 1952 roku, lista laureatów w 1953 roku była przygotowana, lecz nie została ogłoszona z uwagi na śmierć Stalina w marcu 1953 roku. Dopiero w 1956 roku powrócono do nagród, które zostały przemianowane na Nagrody Leninowskie.

Izaak Osipowicz Dunajewski ros. Исаа́к О́сипович Дунае́вский (ur. 18 stycznia 1900 w Łochwiczu, zm. 25 lipca 1955 w Moskwie) – rosyjski kompozytor i dyrygent żydowskiego pochodzenia; prowadził orkiestry m.in. w Charkowie i Moskwie. Tworzył pieśni, balety, operetki, pisał również muzykę do przedstawień teatralnych i filmów. Uważany za twórcę "jazzu rosyjskiego".Łesia Ukrainka, ukr. Леся Українка (właśc. Łarysa Kosacz-Kwitka, Лариса Косач-Квітка; ur. 25 lutego 1871 r. w Nowogrodzie Wołyńskim, zm. 1 sierpnia 1913 r. w Surami) – ukraińska poetka, pisarka i krytyk literacki.

1 stycznia 1940 roku Rada Najwyższa ZSRR ustanowiła cztery nagrody (po 100 000 rubli każda) przyznawane w dziedzinie literatury (za poezję, prozę, dramaturgię i krytykę literacką).

W 1949 roku ustanowiono Międzynarodową Nagrodę Stalinowską „Za umocnienie pokoju między narodami” – przemianowaną w 1956 roku na Międzynarodową Nagrodę Leninowską „Za umocnienie pokoju między narodami”.

W 1966 roku wprowadzono Nagrodę Państwową ZSRR. W ramach destalinizacji nazwę Nagroda Stalinowska zastępowano w publikacjach historycznych nazwą Nagroda Państwowa ZSRR, wymieniano dyplomy i medale.

Antanas Venclova (ur. 7 stycznia 1906 w Trempiniai koło Mariampola, zm. 28 czerwca 1971 w Wilnie) – litewski nauczyciel, pisarz i poeta, deputowany do Sejmu Ludowego Litwy w 1940 roku i jej minister oświaty, ojciec Tomasza.Iwan Groźny (ros. Iwan Groznyj; Иван Грозный) – radziecki film historyczny z 1944 roku, którego główym bohaterem jest rosyjski władca Iwan Groźny. Film powstał na specjalne zamówienie Stalina, któremu imponował ten pierwszy rosyjski car, krwawo rozprawiający się z opozycją.

Laureaci Nagrody Stalinowskiej w dziedzinie sztuki i literatury[ | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Laureaci Nagrody Stalinowskiej.

1941[ | edytuj kod]

  • Aram Chaczaturian za Koncert skrzypcowy
  • Ołeksandr Dowżenko za film Szczors
  • Izaak Dunajewski za muzykę do filmów Cyrk i Wołga-Wołga
  • Erast Garin za rolę Tarakanowa w filmie Muzyka i miłość
  • Uzeir Hadżibekow za operę Koroğlu
  • Nikołaj Miaskowski za utwór Symfonia Nr 21
  • Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj za powieść Piotr Pierwszy
  • Wsiewołod Pudowkin i Michaił Doller za film Suworow
  • Jurij Szaporin za kantatę Na Kulikowym Polu
  • Aleksiej Szczusiew za osiągnięcia w architekturze
  • Michaił Szołochow za twórczość literacką
  • Dymitr Szostakowicz za utwór Kwintet fortepianowy g-moll
  • Aleksandr Twardowski za twórczość literacką
  • 1942[ | edytuj kod]

  • Tichon Chriennikow za muzykę do filmu Świniarka i pastuch
  • Ilja Erenburg za twórczość literacką
  • Dymitr Szostakowicz za utwór Symfonia Nr 7
  • Igor Sawczenko, Jurij Jekielczyk, Nikołaj Mordwinow za film Bohdan Chmielnicki
  • 1943[ | edytuj kod]

  • Muchtar Aszrafi za Symfonię Nr 1 Heroiczną
  • Aram Chaczaturian za balet Gajane
  • Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj za powieść Droga przez mękę
  • Siergiej Prokofjew za Sonatę fortepianową Nr 7
  • Wissarion Szebalin za Kwartet smyczkowy Nr 5
  • 1944[ | edytuj kod]

  • George Formby, aktor angielski
  • 1945[ | edytuj kod]

  • Mykoła Bażan za W dni wojny (1945?)
  • Siergiej Eisenstein za film Iwan Groźny
  • 1946[ | edytuj kod]

  • Aram Chaczaturian za Symfonię Nr 2
  • Tichon Chriennikow za muzykę do filmu O godzinie szóstej po wojnie
  • Aleksander Fadiejew za powieść Młoda gwardia
  • Samuił Fejnberg za Koncert fortepianowy Nr 2
  • Qara Qarayev za operę Ojczyzna (azer. Vətən)
  • Emil Gilels za osiągnięcia w dziedzinie pianistyki
  • Reinhold Glière za Koncert na głos i orkiestrę
  • Dżewdet Hadżijew za operę Ojczyzna
  • Dymitr Kabalewski za Kwartet smyczkowy Nr 2
  • Wieniamin Kawierin za powieść Dwaj kapitanowie
  • Borys Latoszyński za Kwintet ukraiński
  • Perec Markisz za twórczość literacka
  • Samuel Marszak za sztukę teatralną Dwanaście miesięcy
  • Sulamith Messerer za choreografię baletową
  • Nikołaj Miaskowski za Kwartet smyczkowy Nr 9 – Koncert wiolonczelowy
  • Wano Muradeli za Symfonię Nr 2
  • Wiera Panowa za powieść Sputniki
  • Siergiej Prokofjew za Symfonię Nr 5 – Sonatę fortepianową Nr 8 – balet Kopciuszek
  • Władimir Suszczinski za filmowanie walk w trakcie II wojny światowej
  • Gieorgij Swiridow za Trio fortepianowe
  • Aleksiej Szczusiew za osiągnięcia w dziedzinie architektury
  • Andrij Sztoharenko za symfonię Moja Ukraina
  • Jewgienij Wuczeticz za twórczość rzeźbiarską
  • 1947[ | edytuj kod]

  • Salomėja Nėris za twórczość poetycką (pośmiertnie)
  • Wiera Panowa za powieść Krużylicha
  • Siergiej Prokofjew za Sonatę Nr 1 na skrzypce i fortepian
  • Wissarion Szebalin za kantatę Moskwa
  • Aleksandr Twardowski za twórczość literacką
  • Siergiej Wasilenko za utwór „Mirandoline Suite”
  • Jewgienij Wuczeticz za twórczość rzeźbiarską
  • Andriej Wyszynski za Teorię dowodów prawnych
  • 1948[ | edytuj kod]

  • Boris Asafjew za monografię Glinki
  • Ilja Erenburg za twórczość literacką
  • Gara Garajew za poemat symfoniczny Lejla i Mażnun
  • Reinhold Glière za Kwartet smyczkowy Nr 4
  • Obsada filmu Sekretny Agent
  • Anatolij Rybakow za powieść Kordzik
  • Anatolij Sofronow za dramat W pewnym mieście
  • Aleksiej Szczusiew za osiągnięcia w architekturze
  • Jewgienij Wuczeticz za twórczość rzeźbiarską
  • 1949[ | edytuj kod]

  • Fikrət Əmirov za Mugamy symfoniczne
  • Aleksandr Harutiunian za kantatę Ojczyzna
  • Wasilij Ażajew za powieść Daleko od Moskwy
  • Ławrientij Beria za służbę w NKWD
  • Arkadij Filipenko za II kwartet smyczkowy
  • Dmitrij Kabalewski za koncert skrzypcowy
  • Fiodor Gładkow za powieść Historia mojego dzieciństwa (1949?)
  • Wiera Panowa za powieść Jasny brzeg
  • Faina Raniewska za wybitne osiągnięcia na scenie teatralnej
  • Anatolij Sofronow za dramat Moskiewski charakter
  • Iwan Wasilenko za powieść Mała gwiazda
  • Jewgienij Wuczeticz za twórczość rzeźbiarską
  • 1950[ | edytuj kod]

  • Reinhold Glière za utwór Jeździec z brązu
  • Nikołaj Miaskowski za Sonatę Nr 2 na wiolonczelę i fortepian
  • Mstisław Rostropowicz
  • Dymitr Szostakowicz za Pieśń o lasach – Upadek Berlina na chór
  • Jewgienij Wuczeticz za twórczość rzeźbiarską
  • 1951[ | edytuj kod]

  • Arno Babadżanian za utwór Ballada heroiczna
  • Władimir Bielajew za powieść Stara forteca: Trylogia
  • Nikołaj Czerkasow za rolę Popowa w filmie Aleksander Popow
  • Ding Ling za powieść Nad rzeką Sanggan
  • Izaak Dunajewski za muzykę do filmu Kubańscy kozacy
  • Dymitr Kabalewski za operę Tarasowie
  • Bruno Frejndlich za rolę Marconiego w filmie Aleksander Popow
  • Gierman Gałynin za Poemat epicki
  • Michaił Glidier za film Обновление земли
  • Aleksandras Gudaitis-Guzevičius za powieść Kalvio Ignoto teisybė (Prawda kowala Ignotasa)
  • Nikołaj Miaskowski za Symfonię Nr 27 – kwartet smyczkowy Nr 13
  • Siergiej Prokofjew za oratorium W obronie pokoju
  • Faina Raniewska za film Oni mają ojczyznę
  • Anatolij Rybakow twórczość literacką
  • Otar Taktakiszwili za Symfonię Nr 1
  • Teofilis Tilvytis za poemat Usnynė
  • Jurij Trifonow za powieść Studenci
  • 1952[ | edytuj kod]

  • Muchtar Aszrafi
  • Siergiej Bondarczuk za rolę w filmie Kawaler Złotej Gwiazdy
  • Dżewdet Hadżijew za poemat symfoniczny Dla pokoju
  • Jurij Szaporin za Romanse na głos i fortepian
  • Dymitr Szostakowicz za Dziesięć poematów na chór, opus 88
  • Andrij Sztoharenko za suitę symfoniczną Wspomnienie Łesi Ukrainki
  • Aleksiej Szczusiew za osiągnięcia w architekturze
  • Otar Taktakiszwili za Koncert fortepianowy Nr 1
  • Antanas Venclova za twórczość literacką, Rinktinė (Dzieła wybrane)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Smorodinskaya: Encyclopaedia of Contemporary Russian. Routledge, 2013, s. 52. ISBN 978-1-136-78786-7. [dostęp 2016-12-31]. (ang.)
    2. T. Vu, W. Wongsurawat: Dynamics of the Cold War in Asia: Ideology, Identity, and Culture. Springer, 2009, s. 95. ISBN 978-0-230-10199-9. [dostęp 2016-12-31]. (ang.)
    Mykoła Bażan (ur. 26 września/9 października 1904 w Kamieńcu Podolskim - zm 23 listopada 1983 w Kijowie) – poeta, pisarz i tłumacz ukraiński.Świniarka i pastuch (ros. Свинарка и пастух, Swinarka i pastuch) – czarno-biała radziecka komedia muzyczna z 1941 roku w reżyserii Iwana Pyrjewa. W filmie wykorzystano wiersze poety Wiktora Gusiewa oraz melodie Tichona Chriennikowa. Optymistyczna komedia była potrzebna w czasach wojny. Film przypominał o marzeniach z czasów pokoju. Nakazywał przy tym bronić ojczyzny oraz walczyć o wolność i zwycięstwo.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wano Muradeli (gruz. ვანო მურადელი – Owannes Muradian, ros. Вано Ильич Мурадели, ur. 6 kwietnia/24 marca 1908 w Gori, zm. 14 sierpnia 1970 w Tomsku) – kompozytor radziecki pochodzenia gruzińskiego.
    Gieorgij Wasiljewicz Swiridow (ros. Гео́ргий Васи́льевич Свири́дов, ur. 16 grudnia 1915 w Fatieżu, zm. 6 stycznia 1998 w Moskwie) – rosyjski kompozytor.
    Reinhold Ernst Glière (ros. Рейнгольд Морицевич Глиэр, Reingold Moricewicz Glier; ur. 30 grudnia 1874/11 stycznia 1875 w Kijowie, zm. 23 czerwca 1956 w Moskwie) – kompozytor rosyjski i ukraiński pochodzenia polsko-niemieckiego.
    Wieniamin Aleksandrowicz Kawierin (ros. Вениамин Александрович Каверин; właściwe Wieniamin Aleksandrowicz Zilber (ros. Вениамин Александрович Зильбер; ur. 19 kwietnia w 1902 zm. 4 maja w 1989) - rosyjski i radziecki pisarz. Należał do ugrupowania literackiego Bracia Serafiońscy (ros. Sierapionowy Bratja). Jego Najsłynniejszym dziełem jest powieść przygodowa "Dwaj Kapitanowie".
    Gajane - balet ormiański w 4 aktach. Sztuka po raz pierwszy została pokazana w grudniu 1942 w Permie (Rosja) przez ewakuowany z Petersburga zespół Teatru Kirowa.
    Dmitrij Borisowicz Kabalewski, ros. Дмитрий Борисович Кабалевский (ur. 30 grudnia 1904 w Sankt-Petersburgu, zm. 14 września 1987 w Moskwie) – rosyjski pianista i kompozytor.
    Iwan Andriejewicz Wasilenko (ros. Иван Андреевич Василенко, ur. 7 listopada 1918 we wsi Siemionowka w obwodzie saratowskim, zm. 16 maja 2000 w Moskwie) – radziecki wojskowy, major, Bohater Związku Radzieckiego (1945).

    Reklama