Naczynie liturgiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prawosławne naczynia liturgiczne

Naczynie liturgiczne (łac. vasum sacrum – naczynie święte; l. mn.: vasa sacra) – w kościołach chrześcijańskich naczynie wykorzystywane w liturgii do przechowywania postaci świętych lub innych rzeczy niezbędnych w sprawowaniu liturgii.

Liczba mnoga – forma fleksyjna, tj. przypadek w deklinacji i w koniugacji, oznaczający wiele przedmiotów lub osób, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych – grupy tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej – piaski – mogąca się odnosić do większych zbiorów – np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).Monstrancja (z łac. monstrare − pokazywać) − naczynie liturgiczne służące w liturgii katolickiej do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na ołtarz podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem oraz w czasie procesji teoforycznej.

Naczynia liturgiczne w Kościele katolickim[ | edytuj kod]

Zgodnie z Ogólnym wprowadzeniem do mszału rzymskiego naczynia liturgiczne z zasady powinny być wykonane ze złota lub metalu odznaczającego się większą szlachetnością. Jeśli są wykonane z metalu ulegającego korozji lub mniej szlachetnego od złota, powinny być pozłacane od wewnątrz. Konferencje episkopatów mogą wyrazić zgodę na użycie innych materiałów, które są powszechnie uważane za szlachetne, np. kość słoniowa, twarde gatunki drewna.

Ogólne wprowadzenie do mszału rzymskiego – dokument zawierający zbiór podstawowych norm regulujących sposoby odprawiania mszy w zwyczajnej formie rytu rzymskiego w Kościele katolickim. Przedstawia zarówno zarys liturgii, jak i zasady dotyczące przygotowywania wnętrza kościoła oraz strojów liturgicznych. Kielich (Calix sacrificus) – w chrześcijaństwie, jedno z naczyń liturgicznych używanych do sprawowania sakramentu Eucharystii.

Naczynia liturgiczne można podzielić ze względu na obrzęd, poprzez który są włączane w liturgię:

  • naczynia konsekrowane (poświęcone):
  • kielich,
  • patena;
  • naczynia pobłogosławione:
  • cyborium,
  • kustodia,
  • monstrancja,
  • melchizedek (lunula);
  • naczynia pomocnicze niewłączane w liturgię specjalnym obrzędem:
  • ampułki,
  • lawaterz (lavabo),
  • vasculum,
  • pojemniki na oleje święte,
  • trybularz (kadzielnica),
  • łódka i łyżeczka do nakładania kadzidła,
  • kociołek z kropidłem,
  • hostiarka (pojemnik do przechowywania niekonsekrowanych hostii).
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ecclesia Catholica. Konferencja Episkopatu Polski. Wskazania Episkopatu Polski., Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego z trzeciego wydania Mszału Rzymskiego Rzym 2002 oraz Wskazania Episkopatu Polski., Wydawnictwo Pallottinum, 2006, ISBN 83-7014-540-X, OCLC 749818112 [dostęp 2021-09-05], pkt. 328-329.
    2. Naczynia święte, [w:] Bogusław Nadolski, Leksykon liturgii, Poznań: Pallottinum, 2006, ISBN 83-7014-531-0, OCLC 749623610 [dostęp 2021-09-05].
    Hostia (łac. hostia: ofiara) – niekwaszony (przaśny) chleb, okrągły opłatek z mąki pszennej, nierzadko ozdabiany krzyżem lub motywami religijnymi, używany przy sprawowaniu mszy świętej.Trybularz lub kadzielnica – rodzaj utensyliów liturgicznych służący do okadzania w czasie uroczystości religijnych. Stanowi go metalowa szkatuła umocowana na łańcuszkach i zamykana przykrywką, w którym umieszcza się metalowy koszyczek (kociołek) wypełniony rozżarzonymi bryłkami węgla drzewnego, na które sypie się kadzidło. Substancje żywiczne i różne zioła zawarte w kadzidle pod wpływem temperatury wydzielają aromatyczną woń. W liturgiach chrześcijańskich, zarówno rzymskiej jak i wschodnich trybularz używany jest do okadzeń: Najświętszego Sakramentu, celebransa, wiernych, ołtarza, darów ofiarnych, krzyża, ewangeliarza, paschału, relikwii świętych i obrazów Chrystusa wystawionych do publicznej czci.




    Warto wiedzieć że... beta

    Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.
    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
    Cyborium (z łac. ciborium – czara, kielich, z gr. kibōrion – nasiennik lotosu indyjskiego, czarka mająca jego kształt) – w starożytności naczynie do przechowywania żywności.
    Ampułki - w chrześcijaństwie naczynia liturgiczne, w których przechowywane jest wino lub woda. Używane obecnie w liturgii podczas przygotowania darów, gdy kapłan wlewa do kielicha wino i wodę, a następnie obmywa palce swoich dłoni (lavabo). Ampułek używa się również do puryfikacji kielicha, puszek i pateny.
    Kość słoniowa – pierwotnie kością słoniową nazywano wyłącznie ciosy, czyli siekacze słoni (w tym mamutów), obecnie termin ten odnosi się również do kłów morsa i hipopotama, zębów kaszalota, siekaczy narwala i dzikiej świni.
    Postacie eucharystyczne, Eucharystia – według doktryny Kościołów chrześcijańskich, Ciało i Krew Chrystusa, ukryte pod przymiotami chleba i wina. W zależności od konfesji, w danym Kościele może panować przekonanie o transsubstancjacji, konsubstancjacji, lub też sposób dokonania tej przemiany nie jest zdogmatyzowany.
    Krzyżmo (z łac. chrisma, gr. μύρον, myron) - mieszanina oliwy z oliwek i balsamu, używana do namaszczania przy udzielaniu sakramentów chrztu, bierzmowania, święceń kapłańskich, konsekracji biskupów oraz przy konsekracji kościołów i ołtarzy.

    Reklama