Muzyka wokalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Muzyka wokalnamuzyka wykonywana za pomocą ludzkiego głosu, pierwotna w rozwoju twórczości muzycznej. Może być wykonywana solowo lub zespołowo, z akompaniamentem instrumentów muzycznych lub bez akompaniamentu. W muzyce wokalnej obok czynnika muzycznego może występować również tekst, który nadaje muzyce właściwości programowe oraz przekazuje treść utworu muzycznego, a jego stosunek do muzyki różni się w zależności od okresu historycznego. Teksty utworów są przeważnie wierszowane (teksty prozatorskie częściej występują w muzyce liturgicznej). Istnieją również beztekstowe utwory wokalne wykonywane przez zamknięte usta (wł. bocca chiusa) lub w których tekst został zastąpiony, przynajmniej częściowo, przez same samogłoski/spółgłoski, czy też pojedyncze wyrazy. Adaptacje muzyki instrumentalnej do wykonania przez głos ludzki dokonywane są rzadko.

Kwestia określenia ram chronologicznych renesansu zaistniała na początku XIX w., czyli od momentu, w którym zaczęto interesować się tym okresem. Pojawiały się nawet koncepcje niewyodrębniania w muzyce takiego okresu jak renesans.Polskie Wydawnictwo Muzyczne (PWM) – polskie wydawnictwo muzyczne założone w 1946 w Krakowie w ramach nacjonalizacji prywatnych wydawnictw muzycznych.

Muzyka ta rozwijała się na przestrzeniach epok: średniowiecza (chorały), renesansu (głównie muzyka chóralna – msze, motety, psalmy, chansons, kanony, madrygały), baroku (gdzie wyraźnie zaznaczył się rozkwit utworów na chór oraz orkiestrę). Do około 1600 roku wyraźnie zaznaczała się jej przewaga nad muzyką instrumentalną. W baroku obydwa gatunki muzyki osiągnęły takie samo znaczenie, lecz od ok. 1750 r. muzyka wokalna straciła na popularności.

Romantyzm w muzyce zaczął się rodzić już za życia Beethovena, w okresie po rewolucji francuskiej, kiedy to w całej Europie zaczęły zachodzić zmiany o przełomowym znaczeniu. Najwyższym celem romantyków było połączenie religii, nauki i życia w jedną wyższą, wspólną jakość, jaką była sztuka. Najkrócej można powiedzieć, że romantyzm zrodziła potrzeba i pragnienie wolności. Ta idea pozostała żywa we wszystkich następnych pokoleniach twórców, aż do dnia dzisiejszego. W latach osiemdziesiątych XIX w. zaczął się jednak odwrót od romantyzmu, czego efektem była muzyka modernistyczna.Muzyka programowa – rodzaj muzyki o treści pozamuzycznej, która wskazana jest przez tytuł lub program utworu programowego (pobudzający wyobraźnię kompozytora); jej przeciwieństwem jest muzyka absolutna. Treścią muzyki może być ciąg zdarzeń, sytuacji obrazów lub myśli. Muzyka taka ma za zadanie wywołać pewne skojarzenia i wyobrażenia - fantazje słuchaczy prowadzone są w określonym kierunku. Termin ten jest stosowany niemal wyłącznie do dzieł muzyki poważnej (zwłaszcza w muzyce romantycznej powstałej w XIX wieku).

W klasycyzmie i romantyzmie rozwinęła się forma pieśni, typowa zwłaszcza dla twórczości Franza Schuberta.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Eugenia Bender, Muzyka, wyd. 2, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2002, ISBN 83-204-2700-2, OCLC 749600081.
  • Józef Michał Chomiński, Krystyna Wilkowska-Chomińska, Formy muzyczne, wyd. I, t. 3. Pieśń, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1974, ISBN 83-224-0224-4, OCLC 749427187.
  • Jerzy Habela, Słowniczek muzyczny, wyd. 14, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1998, ISBN 83-224-0336-4, OCLC 28027680.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • formy wokalne
  • Gatunek muzyczny typologia i kategoryzacja, która identyfikuje dźwięki muzyczne przez ich przynależność do określonej kategorii i rodzaju muzyki, które to można odróżnić od innych rodzajów muzyki.Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wiersz (także: mowa wiązana, oratio vincta) – sposób organizacji tekstu, polegający na powtarzaniu się w nim odcinków o takich samych właściwościach strukturalnych; przeciwieństwo prozy; utwór o swoistej językowej kompozycji, w której wers (linijka wiersza wyodrębniona intonacyjnie i graficznie) pełni funkcję wierszotwórczą, wykorzystuje środki stylistyczne w funkcji poetyckiej, impresywnej lub ekspresywnej.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Orkiestra – duży zespół instrumentalny, liczący zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu, a nawet ponad stu instrumentalistów. W celu synchronizacji gry takiej ilości wykonawców w orkiestrze potrzebny jest dyrygent.
    Klasycyzm – okres w rozwoju muzyki pomiędzy barokiem a romantyzmem. Styl klasycystyczny w muzyce ujawnił się w drugiej połowie XVIII wieku. Trwał w latach 1750-1820 (daty umowne).
    Józef Michał Chomiński (ur. 24 sierpnia 1906 w Ostrowie koło Przemyśla, zm. 20 lutego 1994 w Falenicy koło Warszawy) – muzykolog polski ukraińskiego pochodzenia, twórca teorii sonorystyki, badającej emancypację brzmienia w muzyce współczesnej, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej humanistyki w XX w.

    Reklama