• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Powiśle (rzadziej Powiśle Gdańskie) – współczesny region geograficzny obejmujący obszary nad dolną Wisłą, na jej wschodnim brzegu. Obszar ten znajduje się na terenie historycznej Pomezanii (sięgającej od Wisły po Pasłękę).Państwowy Rejestr Muzeów – rejestr publiczny wybranych muzeów w Polsce prowadzony przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na podstawie ustawy o muzeach z 1996; rejestr prowadzony jest dla muzeów gromadzących zbiory o wyjątkowym znaczeniu dla dziedzictwa kultury i spełniających wysokie kryterium działalności merytorycznej; muzeum wpisane do rejestru uzyskuje numer rejestracyjny i uprawnione jest do używania nazwy „muzeum rejestrowane”; rejestr prowadzony jest od 1998.
    Zabytki[ | edytuj kod]
    9a. Kościół z Rychnowa – kopia, 1909
    9. Dom kamienny z Łutynowa, 1 poł. XIX w.
    12a. Chałupa z wystawką podcieniową z Zielonki Pasłęckiej, 1819
    15a. Chałupa z wystawką podcieniową z Burdajn, kopia, 1 poł. XIX w.
    17a. Chałupa z wystawką podcieniową z Chojnika, poł. XIX w.
    18a. Chałupa z Gązwy, XVIII/XIX wiek
    20b. Spichlerz ze Skandawy, kopia, XVIII/XIX w
    28a. Kurhanowy grób skrzynkowy, wczesna epoka żelaza, Sambia
    Zagroda rybaka: od lewej 32c. budynek gospodarczy rybaka z Gilge, 32d. suszarnia z Pempen (Kłajpeda), 32e. wędzarnia z Gilge
    Wiatraki – po lewej „koźlak” z Wodzian (34.), po prawej „paltrak” z Ruskiej Wsi (35.)

    Wśród obiektów muzealnych znajdują się chałupy z Powiśla, Warmii, Mazur, Sambii i Małej Litwy. Poniżej wykaz obiektów MBL-PE w Olsztynku według kolejności zwiedzania:

    Łutynowo (niem. Lautens) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.Zielonka Pasłęcka – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Pasłęk przy trasie linii kolejowej Elbląg-Olsztyn i w pobliżu drogi krajowej nr 7E77. Wieś jest siedzibą sołectwa Zielonka Pasłęcka w którego skład wchodzą również miejscowości Kielminek, Wójtowizna i zabudowania stacji kolejowej PKP Zielonka Pasłęcka.
  • 1. Brama wjazdowa z Borek, XIX w. – kopia.
  • 2. Karczma ze Skandawy, II połowa XVIII w. – kopia, prezentuje obiekt usytuowany przy uczęszczanym trakcie do Królewca. Wewnątrz lokal gastronomiczny i galeria sztuki ludowej.
  • 3. Altanka parkowa z Judyt, pocz. XX w. – kopia obiektu w konstrukcji z „muru pruskiego”.
  • 4. Młyn wodny z Kaborna, II połowa XVIII w. Spiętrzona woda wprawiała w ruch nasiębierne koło korytkowe, które poruszało urządzenia przemiałowe znajdujące się we młynie.
  • 5. Gniotownik nasion oleistych z Nowego Młyna, pocz. XX w., dawniej powszechnie używany do uzyskiwania oleju.
  • 6. Zagroda biedniacka z Mazur.
  • 6a. Dom kamienny z Łutynowa, I połowa XIX w. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne biedniackiej rodziny pogorzelców z pocz. XX w., oraz warsztat szewski z pocz. XX w.
  • 6b. Piwnica ziemna z Małszewa, II połowa XIX w. Piwnice ziemne występowały powszechnie i służyły do przechowywania żywności i płodów rolnych.
  • 7. Szkoła wiejska z Mazur.
  • 7a. Szkoła wiejska z Pawłowa, XIX w. W budynku odbywają się zajęcia edukacyjne prowadzone przez pracowników Muzeum oraz znajduje się ekspozycja gabinetu dentystycznego z I poł. XX w.
  • 7b. Wychodek wiejski z Cichogrądu, XIX w.
  • 7c. Wychodek wiejski z Muchorowa, XIX w.
  • 8. Bróg z dachem czterospadowym, służył do przechowania siana.
  • 9. Kościół ewangelicki.
  • 9a. Kościół z Rychnowa – wykonana w 1909 r. kopia, jednego z ostatnich przykładów ludowego budownictwa sakralnego na Mazurach. We wnętrzu polichromie przedstawiające: na stropie kuszenie w raju, na ścianach Apostołów. Ołtarz: tryptyk z połowy XVII w., z Różyńska Wielkiego. Kościół oryginalny pochodzi z lat 1712-1714 i znajduje się w Rychnowie, w powiecie ostródzkim.
  • 9b. Wieża z Maniek – kopia pochodzącej z Maniek wieży z 1685 roku.
  • 9c. Mur kamienny otaczający teren przykościelny, pocz. XX w.- kopia. Wokół kościołów sytuowano najstarsze cmentarze. Mur wyznaczał granice sacrum i profanum.
  • 10. Krzyż przydrożny – z narzędziami Męki Pańskiej.
  • 11. Pompa studzienna z Jemiołowa, I połowa XX w.
  • 12. Zagroda powiślańska zamożnej rodziny osadników holenderskich.
  • 12a. Chałupa z wystawką podcieniową z Zielonki Pasłęckiej, 1819 r. Wnętrze mieszkalne zamożnej rodziny osadników holenderskich z końca XIX w.
  • 12b. Olejarnia z Kronina, XIX – XX w.
  • 12c. Stodoła z Bramki, XIX w., – kopia. Stodoła w konstrukcji ryglowej szalowana deskami, adaptowana do funkcji zaplecza gospodarczego MBL.
  • 13. Zagroda powiślańska.
  • 13a. Chałupa powiślańska z wnęką środkową z Bartężka, I poł. XIX w. – kopia.
  • 14. Dzwonnica ze wsi Kot, początek XX w., sytuowana w środku wsi. Używana na wypadek pożaru lub do oznajmiania ważnych wydarzeń.
  • 15. Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej z izbą szkolną.
  • 15a. Chałupa z wystawką podcieniową z Burdajn, I połowa XIX w. – kopia. Wystawka w konstrukcji z „muru pruskiego” służyła jako spichlerz do przechowywania zboża. Ekspozycja prezentuje wnętrze izby szkolnej oraz mieszkanie nauczyciela z lat 20. XX w.
  • 15b. Budynek gospodarczy z Kwietniewa, XIX w.
  • 16. Zagroda karczmarza.
  • 16a. Zajazd z karczmą z Małszewa, XVIII w.- kopia, sytuowane były przy uczęszczanych traktach.
  • 17. Zagroda powiślańska zamożnej rodziny gospodarskiej.
  • 17a. Chałupa z wystawką podcieniową z Chojnika, poł. XIX w. Ekspozycja prezentuje tradycyjne wzornictwo odzieży ludności ukraińskiej, przesiedlonej po II wojnie światowej w ramach akcji „Wisła”.
  • 17b. Budynek gospodarczy z Chojnika, poł. XIX w.
  • 18. Zagroda mazurska stolarza i gołębiarza.
  • 18a. Chałupa z Gązwy, z przełomu XVIII/XIX w., zbudowana z drewnianych bali w konstrukcji zrębowej, z płytkim podcieniem trzysłupowym w szczycie od strony drogi i z murowaną z kamienia polnego oborą w szczycie od strony podwórza gospodarczego. W chałupie piec kaflowy z 1792 r., z ozdobnych kafli, na których przedstawiono scenki rodzajowe i motywy kwiatowe. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny stolarza i gołębiarza z II poł. XIX w.
  • 18b. Stodoła z Jerutek, II połowa XIX w., wykonana w konstrukcji zrębowej z trzema sąsiekami i dwoma klepiskami.
  • 18c. Budynek gospodarczy z Jerutek, XIX w., ekspozycja prezentuje warsztat stolarski. 18d. Kurnik z gołębnikiem z Jerutek, II połowa XIX w.
  • 18e. Piwnica kamienna z Jerutek, XIX w.
  • 18f. Gołębnik, XX w. – kopia.
  • 19. Zagroda mazurska średniozamożnej rodziny krawcowej.
  • 19a. Chałupa z Turznicy, XIX w – kopia. Ekspozycja wnętrza mieszkalnego z lat 60. XX wieku z pracownią krawiecką.
  • 19b. Piwnica z Pacółtowa, XIX/XX w – kopia.
  • 20. Zespół folwarczny z terenu Mazur.
  • 20a. Lamus z Drogosz, II połowa XVIII w. – kopia. Służył do przechowywania zbędnego sprzętu w zespole pałacowo-folwarcznym, wnętrze zaadaptowane do funkcji WC.
  • 20b. Spichlerz dworski wzorowany na spichlerzu ze Skandawy, II połowa XVIII w. – kopia, (biuro- zaplecze gospodarcze).
  • 20c. Stodoła dworska z zespołu folwarcznego ze Skandawy, XIX w. – kopia, (zaplecze gospodarcze).
  • 20d. Stajnia dworska z dużego zespołu pałacowo-folwarcznego z Prosny na Mazurach, druga połowa XVIII w. – kopia, (zaplecze gospodarcze).
  • 21. Kapliczka przydrożna z Giedajt na Warmii, XIX w. – kopia. Kapliczki miały różnorodne formy, występowały jedynie na terenie katolickiej Warmii. Stawiano je na rozstajach dróg, przy domach, przy drogach, wyznaczały trasy pielgrzymek do sanktuariów.
  • 22. Kuźnia powiślańska z Bielicy, I połowa XIX w., wyposażona w palenisko i miech kowalski.
  • 23. Remiza strażacka z drewnianą wieżą do suszenia węży strażackich z Giedajt na Warmii, 1902 r.
  • 24. Zagroda warmińska owczarza i wikliniarza.
  • 24a. Chałupa nr I z Kaborna, XVIII/XIX w. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny owczarza oraz warsztat wikliniarski z I poł. XIX wieku.
  • 24b. Budynek gospodarczy – owczarnia z Purdki, II połowa XIX w.
  • 24c. Stodoła z Marcinkowa, XIX w., służyła do przechowywania siana.
  • 24d. Spichlerz z Purdki, II połowa XIX w., służył do przechowywania płodów rolnych.
  • 25.
  • 25a. Krzyż przydrożny z Rzecka na Warmii, XVIII w.
  • 25b. Dzwonniczka słupowa ze wsi Kaplityny, II połowa XIX w. – kopia.
  • 26. Zagroda warmińska pszczelarza i garncarza.
  • 26a. Chałupa z podcieniem narożnym ze wsi Nowe Kawkowo, XIX w. Ekspozycja ukazuje wnętrze z lat 30. XX wieku zamieszkane przez rodzinę zamożnego pszczelarza oraz pracownicę garncarską.
  • 26b. Stodoła ze wsi Stękiny, z kieratem wewnątrz, II połowa XIX w.
  • 26c. Obórka z Kaborna, XIX w.
  • 26d. Wozownia z garncarnią i piecem do wypalania ceramiki z Tomaszkowa, XIX w.
  • 26e. Żuraw studzienny z Nowego Kawkowa, XX w.
  • 27. Zagroda warmińska rodziny gburskiej.
  • 27a. Chałupa nr II ze wsi Kaborno, XIX w. Wewnątrz wystawa malowanych mebli ludowych (po konserwacji w pracowni PPPKZ w Olsztynie).
  • 28. Osada pruska
  • 28a. Kurhanowy grób skrzynkowy, wczesna epoka żelaza – Sambia.
  • 28b. Osada pruska – stanowisko archeologiczne. („Pruthenia” w planach)
  • 28c. Piec Garncarski z Wilkowa, XIX w. – kopia.
  • 29. Zagroda powiślańska młynarza.
  • 29a. Chałupa powiślańska z Królewa, I połowa XIX w. (w planach).
  • 29b. Wiatrak „holender” z Dobrocina, II połowa XIX w., wyposażony w tradycyjne urządzenia przemiałowe. Korpus wiatraka jest nieruchomy, w kierunku wiatru obracano „czapę”, na której osadzone są skrzydła.
  • 30. Bróg z dachem dwuspadowym, XX w.
  • 31. Ambona myśliwska, XX w.
  • 32. Zagroda litewska.
  • 32a. Chałupa z Pempen, XVIII/XIX w. – kopia. Przykład domu średniozamożnego chłopa.
  • 32b. Kleć z Lankuppen, XVIII w.- kopia. Kleć – „świrunek” – spichlerz, w litewskiej zagrodzie stał przy jednym z boków podwórza i służył do magazynowania żywności.
  • 32c. Budynek gospodarczy rybaka z Gilge, XIX w. – kopia.
  • 32d. Suszarnia z zagrody w Pempen, II połowa XIX w. – kopia.
  • 32e. Wędzarnia rybacka z Gilge, XIX wiek – kopia.
  • 33. Zagroda mazurska tkaczki.
  • 33a. Chałupa z Nowej Różanki, I połowa XIX wieku, zbudowana z drewnianych ciosów w konstrukcji zrębowej, z płytkimi podcieniami trzysłupowymi w obu szczytach. Ekspozycja prezentuje wnętrze mieszkalne średniozamożnej rodziny tkaczki z połowy XIX w.
  • 34. Wiatrak „koźlak” z Wodzian na Powiślu, 1773 r. Obracając cały korpus stojący na solidnym „koźle” ustawiano skrzydła w kierunku wiatru.
  • 35. Wiatrak „paltrak” z Ruskiej Wsi, II połowa XIX w. Aby ustawić skrzydła w kierunku wiatru obracano korpus wiatraka, przesuwając go na żeliwnych rolkach po szynach ustawionych na murowanym cokole.
  • 36. Wiatrak „paltrak” z Schönfliess, obecnie obwód kaliningradzki, XVIII/XIX w. – kopia.
  • 37. Amfiteatr, II połowa lat 70. XX w.
  • Galeria w dawnym kościele ewangelickim – oddział muzeum w centrum Olsztynka
    38. Brama wjazdowa z Sędrowa, XIX w. – kopia.
  • 39. Dawmy kościół ewangelicki – oddział muzeum znajdujący się w centrum Olsztynka
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. W. Chodkowska, K. Głowniak, M. Poniewski, Muzeum Budownictwa Ludowego – Park Etnograficzny w Olsztynku, plan, wyd. MBL-PE w Olsztynku, Olsztynek 2008 .
    Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – urząd administracji rządowej w Polsce, obsługujący Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obecnie właściwego do spraw jednego działu administracji rządowej - kultura i dziedzictwo narodowe. Ministerstwo utworzone zostało w dniu 26 października 1999 roku, z mocą od dnia 10 listopada 1999 roku. W okresie od dnia 23 października 2001 roku do dnia 31 października 2005 roku funkcjonowało pod nazwą Ministerstwo Kultury.Gązwa (niem. Gonswen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mauzoleum Hindenburga (niem. Tannenberg-Denkmal) – nieistniejące już mauzoleum marszałka Paula von Hindenburga, pomiędzy Olsztynkiem i Sudwą, wybudowane w latach 1924–1927 dla upamiętnienia bitwy pod Tannenbergiem. Mauzoleum istniało do 1945 roku.
    Skandawa (do 1945 r. niem. Skandau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany. Do 1954 roku oraz w latach 1973-1977 miejscowość była siedzibą gminy Skandawa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
    Okres halsztacki – okres w pradziejach Europy Środkowej zwany wczesną epoką żelaza. Datowany jest na czas od końca okresu epoki brązu D do początków okresu lateńskiego (1200–480/450 lat p.n.e.). Jego nazwa pochodzi od cmentarzyska w miejscowości Hallstatt w Austrii. Podział chronologiczny okresu halsztackiego został stworzony przez niemieckiego badacza Paula Reineckego. Przedstawia on się w następujący sposób:
    Ruska Wieś (niem. Reuschendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.
    Mazury (dawn. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, niem. Masuren) – region geograficzno-kulturowy w północno-wschodniej Polsce. Obejmuje tereny Pojezierza Mazurskiego i Pojezierza Iławskiego, administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego.
    Skansen lub muzeum skansenowskie lub muzeum na wolnym powietrzu (ang. open-air museum) – potoczne określenie muzeum na wolnym powietrzu, którego celem jest zaprezentowanie kultury ludowej danego regionu lub też ekspozycja obiektów zabytkowych (archeologicznych, budowlanych, etnograficznych). Polskie muzea skansenowskie zrzeszają się w Stowarzyszeniu Muzeów na Wolnym Powietrzu. Najstarszym skansenem w Polsce jest Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich.
    Litwa Mniejsza (lit. Mažoji Lietuva, zwana też Małą Litwą lub Pruską Litwą, niem. Kleinlitauen) – jeden z 5 regionów etnograficznych dzisiejszej Litwy, leżący na terenie historycznych Prus. Obejmuje obszar dawnego okręgu Kłajpedy na terenie Litwy, reszta regionu znajduje się w obwodzie kaliningradzkim i fragmentarycznie na terytorium Polski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.113 sek.