Mur oporowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mur oporowy z gabionów
Ten sam mur w zbliżeniu
Betonowy mur oporowy na terenie stacji Gdańsk Główny
Typy murów oporowych

Mur oporowy, ściana oporowa – samodzielna, najczęściej masywna, budowla (konstrukcja) powstrzymująca poziome parcie gruntu pochodzące od wysokiego nasypu przez nią podtrzymywanego. Może być wykonany z żelbetu, betonu, cegieł, pustaków, kamieni, gabionów lub bloków betonowych, ułożonych na zaprawie lub na sucho.

Obiekt budowlany – stała lub tymczasowa konstrukcja. Obiekty budowlane stanowią całość pod względem techniczno-użytkowym. Wysposażone są w instalacje i inne urządzenia niezbędne do spełniania funkcji, dla której zostały zbudowane oraz charakteryzuje je ściśle określony cykl życia obiektu budowlanego. Cykl życia obiektu budowlanego (ang. Infrastructure Lifecycle Management lub ILM) składa się z następujących faz: faza planowania, faza budowy obiektu, faza eksploatacji oraz prowadzenia i nadzorowania bieżącej obsługi budynku, faza przebudowy, wyburzenia bądź zmiany sposobu zagospodarowania. Na każdym z tych etapów może nastąpić też zmiana właściciela (transakcja kupna i sprzedaży nieruchomości).Zbrojenie – wkładki w postaci stalowych prętów, siatek lub innych kształtowników - np. umieszczone w betonie w celu zwiększenia jego wytrzymałości na rozciąganie. W geotechnice istnieje pojęcie gruntu zbrojonego - zbrojeniem mogą być tu zarówno elementy stalowe, jak również materiały takie, jak geotekstylia czy zużyte opony.

Czasem jest to pionowy element w formie wysokiego i szerokiego pilastra przyściennego, o ukośnie ściętym lub uskokowym boku zewnętrznym, przejmującego rozpór poziomy sklepienia łukowego (np. gotyckiego).

Ogólnie można powiedzieć, że mur oporowy ma za zadanie podtrzymywanie zazwyczaj wysokiego nasypu ziemnego (terenu), często silnie obciążonego (np. fundamentami budowli, składowanymi materiałami), którego naziom jest wyższy (często znacznie) od poziomu terenu chronionego murem. Nośność muru oporowego można zwiększyć przez zbrojenie go prętami stalowymi, siatkami, elementami żelbetowymi lub stalowymi.

Łuk – element konstrukcyjny o osi opisanej pewną krzywą płaską w płaszczyźnie pionowej o krzywiźnie stałego znaku. Wysokość punktu osi o największej wysokości nazywamy strzałką łuku. Jego wyniosłością nazywamy stosunek strzałki do rozpiętości podporowej. Łuki mogą być płaskie lub wyniosłe w zależności od tego czy ich wyniosłość jest mała czy duża. Charakterystyczną cechą łuku jest jego poziome oddziaływanie na podpory nazywane rozporem, który jest tym większy im mniejsza jest jego wyniosłość. Wymaga to zastosowania odpowiedniego ukształtowanych podpór. Łuki o właściwie dobranych kształtach osi mogą pracować na czyste ściskanie. To wyjaśnia dlaczego właśnie łuki były stosowane w budownictwie od czasów starożytnych, kiedy jeszcze nie były znane materiały konstrukcyjne wytrzymujące naprężenia rozciągające (stal, żelbet).Parcie gruntu – obciążenie, które wywiera grunt na mury oporowe, ścianki szczelne i inne obiekty w nim zagłębione.

W wyniku działania sił ciężkości grunt podtrzymywany przez mur oporowy wywiera na niego parcie prawie poziome, które jest zależne od kąta tarcia wewnętrznego gruntu oraz jego spoistości. Parcie poziome jest najmniejsze na górze muru i zwiększa się wraz z głębokością aż do poziomu terenu u podstawy muru. Parcie to może być dodatkowo zwiększane przez ciśnienie hydrostatyczne tworzone przez wody gruntowe. Dla zmniejszenia tego ciśnienia stosuje się odpowiedni drenaż.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Kąt tarcia wewnętrznego szkieletu ziarnowego oznaczany symbolem φ jest jednym z parametrów wytrzymałości na ścinanie skał i gruntów (pokrewnym parametrem jest spójność). Kąt tarcia wewnętrznego zależy od składu mineralnego, stopnia obtoczenia i wysortowania cząsteczek a także ich wzajemnego ułożenia, czyli stopnia zagęszczenia.

Przy wysokich i silnie obciążonych murach o konstrukcji żelbetowej stosuje się poziome wsporniki w podstawie muru, co nadaje ścianie kształt litery L lub odwróconego T. Na wspornik działa odpór gruntu, stabilizując całą strukturę.

Nierzadko mury oporowe wykonywane są jako tak zwane ścianki szczelne, zbudowane z podłużnych elementów stalowych, betonowych, winylowych lub nawet drewnianych, wprowadzanych zwykle w luźne grunty i ściśle z sobą łączonych. Stalowe ścianki szczelne najczęściej są zagłębiane uderzeniami kafara. Zazwyczaj około 2/3 długości oporowych ścianek szczelnych znajduje się pod powierzchnią otaczającego terenu. Przy mniejszym zagłębieniu mogą one być mocowane za pomocą poziomych prętów kotwiących, sięgających poza strefę poślizgu potencjalnego osuwiska.

Stateczność zboczy – jedno z podstawowych zagadnień geotechniki. Zbocze jest stateczne, gdy nie występują w nim ruchy masowe, takie jak osuwiska czy zsuwy. Miarą stateczności jest stosunek sił lub momentów sił dążących do zachowania równowagi do sił lub momentów sił dążących do osunięcia. Ocena stateczności skarp i zboczy polega na wyznaczeniu minimalnego wskaźnika stateczności F i porównaniu go ze wskaźnikiem dopuszczalnym dla danej konstrukcji. Zbocze jest uważane za stabilne, gdy F > 1, czyli siły stawiające opór przemieszczeniu są większe niż siły dążące do przemieszczenia mas gruntu, jednak wymagane wskaźniki dla różnych budowli wahają się zazwyczaj w granicach 1,2–1,5. Zagadnienie oceny stateczności skarp i zboczy obejmuje analizę statycznej i dynamicznej stabilności zboczy zapór, nasypów, wykopów itd.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

Rodzaje ścian oporowych[ | edytuj kod]

  • masywne, inaczej grawitacyjne (z betonu, kamienia lub cegły)
  • wspornikowe, tak zwane ścianki szczelne (z podłużnych stalowych, betonowych, winylowych lub drewnianych elementów wprowadzonych w grunt i ściśle z sobą złączonych)
  • wspornikowe zakotwione
  • kątowe (żelbetowe: monolityczne lub prefabrykowane)
  • kątowe żebrowe (zwykle żelbetowe monolityczne)
  • z elementami (wspornikami lub płytami) odciążającymi
  • złożone
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • ścianka Larsena
  • stateczność zboczy
  • wał przeciwpowodziowy
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Barbara Petrozoliń-Skowrońska (red.): Nowa encyklopedia powszechna PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 334. ISBN 83-01-11967-5.
    2. Czudek H., Informator projektanta przemysłowego. Temat 47, Mury oporowe, wyd. 2, Biuro Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego Warszawa, 1963
    3. Cios I., Garwacka-Piórkowska S., Projektowanie fundamentów: ławy, stopy, ściany oporowe, pale, wyd. 5, Oficyna Wydaw. Politech. Warszawskiej 2008
    4. Witold Wierzbicki: Mechanika budowli, PWN Warszawa 1955, str. 568
    5. Skibiński K., Mury oporowe: mury podporowe, przyczółki mostowe, Lwów Księgarnia Naukowa 1922
    6. Hanulanka D., Sklepienia późnogotyckie na Śląsku, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, Wrocław 1971
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.Wał przeciwpowodziowy – sztuczne usypisko w kształcie pryzmy najczęściej o trapezowym przekroju poprzecznym. Wznoszone wzdłuż rzeki w pewnym oddaleniu od jej koryta, które otaczając tereny zalewowe wzdłuż rzeki (międzywale) tworzy większe koryto (a w praktyce czasami także pewien rezerwuar) dla przewidywanych wód powodziowych, przeciwdziałając jednocześnie rozlaniu się tych wód na chronione w ten sposób tereny sąsiednie (zobacz: polder). Zazwyczaj ma znaczną długość, odpowiednio do ukształtowania doliny i chronionych przed zalaniem terenów zagospodarowanych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gabion (wł. gabbione – duża klatka, inaczej kosz szańcowy) – prostopadłościenny element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki.
    Beton – kompozyt powstały ze zmieszania spoiwa (cementu) i wypełniacza (kruszywo) oraz ewentualnych domieszek nadających pożądane cechy. Jest jednym z najbardziej powszechnych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.
    Ciśnienie hydrostatyczne – ciśnienie wynikające z ciężaru cieczy znajdującej się w polu grawitacyjnym. Analogiczne ciśnienie w gazie określane jest mianem ciśnienia aerostatycznego. Ciśnienie hydrostatyczne nie zależy od wielkości i kształtu zbiornika, a zależy wyłącznie od głębokości. Ciśnienie to określa wzór:
    Pilaster – lokalne pogrubienie ściany w formie płaskiego filara ustawionego przy ścianie, nieznacznie występującego przed lico ściany. Pełni on zarówno funkcję konstrukcyjną, jak też dekoracyjną (rozczłonkowuje ścianę). Może stanowić część obramienia otworów okiennych, drzwiowych lub bramnych. W starożytności pilastry występowały dużo rzadziej niż półkolumny i używane były głównie w architekturze rzymskiej.
    Żelbet (stalbet, stalobeton, żelazobeton, potocznie nieprawidłowo nazywany też żelbetonem) – element konstrukcyjny powstały przez połączenie betonu z wkładkami stalowymi. Połączenie tych dwóch materiałów jest powszechnie stosowane w budownictwie. Beton jest materiałem przenoszącym naprężenia ściskające, jednak jego wytrzymałość na rozciąganie jest bardzo mała. Stal w elemencie żelbetowym przenosi głównie naprężenia rozciągające, choć często stosuje się zbrojenie ściskane. Połączenie stali i betonu pozwala budować konstrukcje różnego typu. Do zbrojenia stosuje się wkładki w postaci prętów, lin, strun, kabli i siatek. Można spotkać także konstrukcje ze "sztywnym zbrojeniem", tzn. takie, w których elementy stalowe o dużych przekrojach (np. dwuteowniki, ceowniki) są wykorzystane jako rdzeń, np. w słupie kompozytowym.
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama