Mount Rushmore

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbliżenie na pomnik
Góra Rushmore nim nastąpiły prace
Robotnik podczas procesu produkcyjnego
Rzeźbienie głowy Waszyngtona
Gutzon Borglum przed projektem. Jak widać, planowano ująć prezydentów do pasa
Wejście dla zwiedzających

Mount Rushmore (Góra Rushmore) – góra leżąca w Black Hills w hrabstwie Pennington na zachodzie stanu Dakota Południowa, w której w latach 1927–1941 wykuto pomnik o nazwie Mount Rushmore National Memorial.

Alfred Joseph Hitchcock (ur. 13 sierpnia 1899 w Londynie, zm. 29 kwietnia 1980 w Los Angeles) – brytyjski reżyser i producent filmowy odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego, pionier suspensu i thrillera psychologicznego. Po zrealizowaniu wielu udanych filmów w Wielkiej Brytanii przeniósł się do Hollywood. W 1956 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Często uważany jest za najlepszego brytyjskiego reżysera wszech czasów i jednego z najlepszych i najbardziej wpływowych reżyserów w historii kina. Do jego najważniejszych filmów należą: Okno na podwórze, Zawrót głowy, Psychoza, Północ, północny zachód, Ptaki, Rebeka.Pomnik Szalonego Konia (ang. Crazy Horse Memorial) – monument poświęcony wodzowi Dakotów Oglala Szalonemu Koniowi (Tasunka Witko) i Indianom. Kuty w skale góry Thunderhead w Górach Czarnych (ang. Black Hills) w hrabstwie Custer stanu Dakota Południowa.

Pomnik składa się z czterech głów prezydentów USA, szczególnie znaczących dla historii tego kraju. Każde popiersie ma wysokość około 18 metrów. Przedstawieni tam prezydenci to (od lewej): George Washington (początek budowy 1930), Thomas Jefferson (1936), Theodore Roosevelt (1939) oraz Abraham Lincoln (1937).

Pomnik wykuwany był przez 14 lat (1927–1941), w głównej mierze przez rzeźbiarza Gutzona Borgluma (1867–1941), w granitowej skale Mount Rushmore, za pomocą ładunków wybuchowych, młotów i ciężkiego sprzętu. Do pomocy miał przydzielonych blisko 400 robotników i rzeźbiarzy, wśród których znajdował się także późniejszy twórca pomnika Szalonego Konia – Korczak Ziółkowski. Borglum zmarł na 7 miesięcy przed zakończeniem prac, a rzeźbę dokończył jego syn, Lincoln.

Ben 10 (2005-2008) – amerykański serial animowany nadawany przez Cartoon Network. Jego twórcą jest grupa Man of Action.Wojna o Black Hills (zwana też Kampanią Little Big Horn) była serią starć zbrojnych między Indianami z plemienia Dakotów a armią Stanów Zjednoczonych w latach 1867-1877.

Tubylczy Amerykanie, w szczególności Dakotowie, postrzegają go jako bezczeszczenie ich miejsc świętych.

Około 15 kilometrów na południowy zachód w linii prostej od Mount Rushmore znajduje się Pomnik Szalonego Konia.

Historia powstania pomnika Mount Rushmore[ | edytuj kod]

Góra, niegdyś znana członkom indiańskiego plemienia Dakotów jako Sześciu Dziadków (ang. Six Grandfathers), została w 1885 przemianowana na Mount Rushmore – na cześć wybitnego nowojorskiego prawnika Charlesa E. Rushmore’a, pierwotnie związanego z miejscowymi poszukiwaczami złota. Początkowo projekt wykonania rzeźby na Mount Rushmore miał się przysłużyć zwiększeniu ruchu turystycznego w górach Black Hills, w Dakocie Południowej. Po długich negocjacjach prowadzonych pomiędzy przedstawicielami Kongresu a prezydentem Calvinem Coolidgem projekt został zatwierdzony przez Kongres. Podczas prowadzenia prac, które rozpoczęły się w 1927 i trwały 14 lat, zdarzały się wypadki, ale szczęśliwie obyło się bez ofiar śmiertelnych.

Film szpiegowski – określenie gatunku dzieł filmowych, których fabuła osnuta jest wokół tematyki szeroko pojętego szpiegostwa. Podgatunek filmowego kryminału.Zator (łac. embolia) – nagłe zamknięcie światła naczynia tętniczego przez czop zatorowy (łac. embolus) będący skrzepliną, urwaną blaszką miażdżycową, cząsteczkami tłuszczu (np. po złamaniach kości), fragmentami tkanki nowotworowej, wodami płodowymi, bakteriami, pasożytami lub banieczkami gazu (zwykle azotu w przebiegu choroby kesonowej). Zator tętnicy końcowej czynnościowo powoduje zawał.

W czasach, gdy występowała jeszcze pod nazwą Six Grandfathers, góra znalazła się na trasie obranej w ramach duchowej podróży przez przywódcę plemienia Dakotów, Czarnego Łosia (ang. Black Elk), prowadzącej na szczyt Harney Peak. Na skutek kilku kampanii zbrojnych prowadzonych w latach 1876–1877, Stany Zjednoczone zyskały kontrolę nad tym obszarem, ale nadal kwestionuje się ich prawo do tych terenów w oparciu o traktat podpisany w Fort Laramie w 1868. Biali osadnicy amerykańscy znali górę pod różnymi nazwami, na przykład: Cougar Mountain, Sugarloaf Mountain, Slaughterhouse Mountain, czy Keystone Cliffs. Jej obecna nazwa została nadana podczas wyprawy poszukiwawczej Charlesa E. Rushmore’a, Davida Swanzeya (szwagier pisarki Laury Ingalls Wilder, autorki powieści Domek na prerii), oraz Billa Challisa.

Naruto (jap. ナルト) – manga Masashiego Kishimoto oraz adaptacja telewizyjna na jej podstawie. Jej główny bohater, Naruto Uzumaki, to nastoletni ninja, który nieprzerwanie szuka uznania i szacunku oraz sposobu na zostanie hokage – przywódcą i jednym z najsilniejszych ninja w swojej wiosce.Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.

W 1923 historyk Doane Robinson, chcąc przyczynić się do rozwoju turystyki w Dakocie Południowej, zaproponował wykucie monumentu Mount Rushmore. W 1924 Robinson nakłonił rzeźbiarza Gutzona Borgluma do odwiedzenia rejonu Black Hills, by ten ocenił, czy wprowadzenie tego pomysłu w życie będzie możliwe do wykonania. Wcześniej Borgluma zatrudniono do wykonania Stone Mountain w mieście o tej samej nazwie w Georgii – olbrzymiej płaskorzeźby upamiętniającej przywódców Konfederacji – jednak projektu nie udało się zrealizować ze względu na brak porozumienia z władzami miasta. Początkowo planowano wykuć pomnik w granitowych ostańcach zwanych Needles, jednak te, zdaniem Borgluma, powstałe w wyniku erozji, były zbyt cienkie by w nich rzeźbić. Wybrał więc większą Mount Rushmore, której południowo-wschodnia ekspozycja stoków gwarantowała duże nasłonecznienie. Na widok góry zareagował słowami „Cała Ameryka zobaczy ten horyzont”. 3 marca 1925 Kongres zatwierdził projekt Mount Rushmore National Memorial. Prezydent Coolidge nalegał, by obok Washingtona uwieczniono dwóch prezydentów reprezentujących republikanów oraz jednego demokratę.

Korczak Ziółkowski (ur. 6 września 1908 w Bostonie, zm. 20 października 1982 w Crazy Horse w Dakocie Południowej) – amerykański rzeźbiarz polskiego pochodzenia.Harney Peak - szczyt w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa. Należy do łańcucha górskiego Black Hills. Jego wierzchołek położony na wysokości 2207 m n.p.m. jest najwyższym punktem w Dakocie Południowej. Na szczycie znajduje się porzucona murowana wieża.

Między 4 października 1927 a 31 października 1941 Gutzon Borglum wraz z 400 robotnikami i rzeźbiarzami ukończył olbrzymi 18-metrowy monument przedstawiający prezydentów: George’a Washingtona, Thomasa Jeffersona, Theodore’a Roosevelta oraz Abrahama Lincolna. Ich oblicza symbolizują pierwsze 150 lat historii Stanów Zjednoczonych. Prezydentów wybrał Borglum, kierując się ich wkładem w utrzymanie Republiki oraz zasługami związanymi z poszerzeniem terytorium (narodziny kraju – Washington; ekspansjonizm terytorialny, zakup Luizjany – Jefferson; zachowanie jedności – Lincoln; dominacja, budowa kanału Panamskiego – Roosevelt). Początkowo na prawo od Washingtona miał znaleźć się Thomas Jefferson, ale po rozpoczęciu prac zadecydowano, że skała w tym miejscu nie jest dobrym materiałem pod rzeźbę; Jeffersona umieszczono więc po lewej, a pierwotne ślady pracy z prawej strony zatuszowano.

Klopsiki i inne zjawiska pogodowe (ang. Cloudy with a Chance of Meatballs) − amerykański film animowany z 2009 roku. Jest to animowana opowieść, opowiadająca o walce z głodem. Pierwszy film w historii wydany na Blu-ray 3D.Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801–1809), założyciel stanowego University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.

W 1933 pieczę nad Mount Rushmore przejęła Służba Parków Narodowych. Inżynier Julian Spotts pomagał przy realizacji projektu, poprawiając jego infrastrukturę. Dla wygody robotników usprawnił działanie kolei liniowej, co umożliwiło pracę na samym szczycie góry. 4 lipca 1934 ukończono wizerunek Washingtona, w 1936 Thomasa Jeffersona, a rok później, 17 września, Abrahama Lincolna. W 1937 do Kongresu trafił projekt, którego autorzy proponowali umieszczenie dodatkowo głowy przywódczyni ruchu praw obywatelskich – Susan B. Anthony. Uniemożliwiła to jednak poprawka do ustawy budżetowej, według której fundusze federalne mogły zostać przeznaczone wyłącznie na ukończenie pomników, których budowę już rozpoczęto. W 1939 skończono prace nad podobizną Roosevelta.

Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.

W tym samym roku pod nadzorem Borgluma utworzono Sculptor’s Studio – wystawę unikatowych modeli gipsowych oraz narzędzi związanych z rzeźbiarstwem. Borglum zmarł na zator w marcu 1941. Kontynuacją prac nad projektem zajął się jego syn Lincoln Borglum. Początkowo planowano wyrzeźbienie postaci od głowy po pas, jednak nie pozwoliły na to ograniczone fundusze. Borglum zamierzał również umieścić ogromną płytę w kształcie Luizjany z czasów jej zakupu, ozdobioną pozłacanymi dwuipółmetrowymi literami, upamiętniającą Deklarację Niepodległości, amerykańską Konstytucję, zakup Luizjany oraz siedem innych nabytków terytorialnych, między innymi zakup Alaski, Teksasu i Strefy Kanału Panamskiego.

National Park Service (Służba Parków Narodowych) – agencja federalna Stanów Zjednoczonych, której zadaniem jest dbanie o zasoby naturalne i historyczne kraju w taki sposób, by mogły służyć w nienaruszonym stanie także przyszłym pokoleniom. Agencja podlega Departamentowi Spraw Wewnętrznych. Została ustanowiona na mocy aktu prawnego Kongresu Stanów Zjednoczonych podpisanego przez prezydenta Woodrowa Wilsona 25 sierpnia 1916 roku. W roku 2006 budżet National Park Service wynosił 2,256 miliarda dolarów.Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec w Górach Stołowych.

Całkowity koszt projektu wyniósł 98 999 232 dolarów. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w czasie trwania prac nad tym ogromnym przedsięwzięciem żaden robotnik nie zginął.

15 października 1966 Mount Rushmore została wpisana do amerykańskiego Narodowego Rejestru Miejsc Historycznych. W 1973 na tabliczce z brązu przymocowanej do belkowania umieszczono esej studenta z Nebraski, Williama Andrew Burketta, wyłonionego w 1934, jako zwycięzcę w akademickiej kategorii wiekowej. W 1991 prezydent George H.W. Bush dokonał oficjalnego odsłonięcia Mount Rushmore.

Patrick McGilligan (ur. 1951) – amerykański biograf i pisarz irlandzkiego pochodzenia. Jego biografia Alfreda Hitchcocka zatytułowana Alfred Hitchcock: Życie w ciemności i pełnym świetle była nominowana do Nagrody im. Edgara Allana Poego Wspinaczka – przemieszczanie się w terenie na tyle stromym, że wymaga on użycia rąk co najmniej do utrzymania równowagi.

Za wyrzeźbionymi twarzami znajduje się kanion z komnatą wykutą w skale na głębokość jedynie 21 metrów, zawierającą szesnaście emaliowanych porcelanowych płyt. Umieszczono na nich tekst Deklaracji Niepodległości, Konstytucji, biografie czterech prezydentów oraz Borgluma, a także historię Stanów Zjednoczonych. Komnatę stworzono w 1998 jako przedsionek do „Sali Pamiątkowych Wpisów”, której budowa była w planach.

Laboratorium Dextera (ang. Dexter’s Laboratory, 1996-2003) – amerykański serial animowany opowiadający o perypetiach młodego geniusza Dextera, który wybudował w swoim pokoju tajne laboratorium, oraz jego siostry Dee Dee.Strefa Kanału Panamskiego (hiszp. Zona del Canal de Panamá, ang. Panama Canal Zone) - pas terenu wzdłuż Kanału Panamskiego o szerokości ok. 16 km wydzierżawiony w 1903 roku Stanom Zjednoczonym przez nowo utworzone państwo Panamę. Pozostawał pod amerykańską administracją do 1999.

W 1998 dziesięć lat procesu przebudowy zostało zwieńczonych ukończeniem chodników oraz różnych obiektów dla zwiedzających, takich jak Centrum Zwiedzających, muzeum Lincolna Borgluma czy Szlaku Prezydenckiego. Co roku w celu konserwacji zabytku wspinacze górscy badają go pod kątem pęknięć i wypełniają te istniejące, jednak z monumentu nie usuwa się regularnie porostów – miało to miejsce tylko raz. 8 lipca 2005 Kärcher, niemiecki producent maszyn czyszczących, przeprowadził bezpłatne oczyszczanie za pomocą strumienia wody pod ciśnieniem o temperaturze 93 °C.

Pomnik – w architekturze, dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.Zakup (sprzedaż) Alaski – termin określający transakcję z 1867 roku pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Imperium Rosyjskim. Stany Zjednoczone zakupiły od Rosji teren obecnego stanu Alaska o powierzchni około 1 518 800 km² za kwotę 7,2 miliona dolarów amerykańskich (równowartość dzisiejszych 108 milionów dolarów amerykańskich).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Theodore Roosevelt (ur. 27 października 1858 w Nowym Jorku, zm. 6 stycznia 1919 w Oyster Bay) – dwudziesty szósty prezydent USA (1901-1909), laureat Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1906.
Black Hills (Góry Czarne) to stosunkowo mały, izolowany łańcuch górski w zachodniej Dakocie Południowej, wznoszący się na terenie Wielkich Równin. Region ten, z powodu swojego odcięcia od Gór Skalistych ma wiele cech geologicznej anomalii i jest prawdopodobnie pochodzenia wulkanicznego. Uważany był przez Indian północnoamerykańskich za miejsce święte, zwane przez nich Paha Sapa. Łańcuch Black Hills jest najwyższym wzniesieniem leżącym w linii prostej między Górami Skalistymi a Alpami w Europie (nie licząc gór podwodnych w Oceanie Atlantyckim).
Albert Boime (ur. 17 marca 1933 w Saint Louis, zm. 18 października 2008 w Los Angeles) – amerykański historyk sztuki, autor ponad 20 książek o historii sztuki i licznych artykułów naukowych. Przez trzy dekady był profesorem historii sztuki na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, aż do swojej śmierci.
Stone Mountain – płaskorzeźba na granitowej górze Stone Mountain w mieście o tej samej nazwie (hrabstwo DeKalb) w stanie Georgia, na przedmieściach Atlanty (hrabstwo Fulton). Wznosi się na wysokość 1683 stóp (prawie 513 m) n.p.m.
Fort Laramie, zbudowany nad brzegami rzeki Laramie, niedaleko jej ujścia do rzeki Platte Północnej, mieszczący się dziś w Hrabstwie Goshen, Wyoming w USA.
Kilometr (symbol: km) – powszechnie stosowana wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Dokładniej, kilometr to 1000 metrów. Stowarzyszona i dość często używana jednostka powierzchni to kilometr kwadratowy (symbol: km²), a objętości – kilometr sześcienny (symbol: km³).
Belkowanie w budownictwie – zespół belek ułożonych w jednej płaszczyźnie, zazwyczaj równolegle do siebie (np. belkowanie stropu lub mostu). W najprostszym belkowaniu tzw. jednoprzęsłowym belki podparte są tylko na końcach. Przy dużej rozpiętości stosuje się belkowanie z podciągiem i słupami. W takim przypadku belki są podparte dodatkowo przez co najmniej jedną, biegnącą do niej prostopadle belkę ciągłą (podciąg), oparta na słupach lub ścianach.

Reklama