• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Morze Weddella



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri) — gatunek dużego ptaka z rodziny pingwinów, endemiczny dla Antarktydy. Jest największym żyjącym przedstawicielem rodziny pingwinów.
    Historia[ | edytuj kod]
    Tonący statek „Endurance” zgnieciony przez masy lodu, 1915

    Obecność lodu utrudniała eksplorację akwenu przez statki. Encyclopædia Britannica podaje, że w 1820 roku na wody morza wpłynął irlandzki żeglarz i oficer Royal Navy Edward Bransfield (1785–1852), jednak został zatrzymany przez lód przy północno-wschodniej Ziemi Grahama. W 1823 roku, w sprzyjających warunkach niewielkiej ilości lodu, angielski żeglarz i oficer Royal Navy Jamesa Weddella (1787–1834) spenetrował akwen, osiągając 20 lutego 1823 roku szerokość 74°15'S – był to najdalej na południe wysunięty punkt, do którego dotarł wówczas człowiek. Weddell nazwał akwen Morzem Jerzego IV. Nazwa Morze Weddella została wprowadzona w 1900 roku.

    Wyspa Bouveta (norw. Bouvetøya) – należące do Norwegii terytorium zależne, będące bezludną, wulkaniczną wyspą na południowym Atlantyku, na południowy zachód od Przylądka Dobrej Nadziei.Szczętki (l. poj.: szczętka), eufauzje, eufazje (Euphausiacea), popularnie zwane krylem – rząd morskich pancerzowców liczący 86 gatunków. W odróżnieniu od innych skorupiaków szczętki posiadają skrzela zewnętrzne.

    Pierwsze badania oceanograficzne na Morzu Weddella przeprowadzono w latach 1903–1904 w ramach Szkockiej Wyprawy Antarktycznej pod kierownictwem Williama Speirsa Bruce'a (1867–1921). W latach 1910–1912 obszar Morza Weddella badała niemiecka ekspedycja pod kierownictwem Wilhelma Filchnera (1877–1957), która zmapowała Wybrzeże Leopolda – część wybrzeża Ziemi Coatsów i odkryła lodowiec nazwany później na cześć Filchnera.

    Morze – naturalny zbiornik wodny, część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami, zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym. Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    W 1915 roku statek Imperialnej Wyprawy Transantarktycznej pod kierownictwem Ernesta Shackletona (1874–1922) – „Endurance” został uwięziony w lodzie u Wybrzeża Leopolda i zgnieciony przez masy lodu. Załoga zdołała się uratować.

    W latach 1956–1958 na południowym i południowo-wschodnim wybrzeżu wzniesiono kilka stacji polarnych.

    Prawa do Morza Weddella roszczą Argentyna, Wielka Brytania i Chile.

    Wybrzeże Leopolda (ang. Luitpold Coast, hiszp. Costa Confín) – część wybrzeża antarktycznej Ziemi Coatsów, leżąca na zachód od Lodowca Szelfowego Filchnera (od Lodowca Hayesa, 27°54’W) do 36°E. Przylega do niego wschodnie Morze Weddella.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Przyjęcie wschodniej granicy wiru Weddell Gyre za wschodnią granicę akwenu, skutkuje większą powierzchnią morza, zob. Hellmer 2007 ↓, s. 1053.
    2. Internetowa Encyklopedia PWN podaje, że powierzchnia Morza Weddella to 2910 tys. km² (2,91 milionów km²), w tym ok. 350 tys. km² pod lodowcami szelfowymi, zob. Encyklopedia PWN ↓.
    3. Nazwa podana za Komisją Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zob. KSNG 2008 ↓, s. 39.
    Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    James Weddell (ur.24 sierpnia 1787, zm. 9 września 1834) - angielski żeglarz. W roku 1821 wyprawa pod jego dowództwem odkryła archipelag Orkadów Południowych (niezależnie od odkrycia kilka dni wcześniej przez Nathaniela Palmera i George Powella). Kolejna wyprawa, w latach 1822 - 1824 dotarła do punktu o współrzędnych 74°15′00″S 34°16′45″W/-74,250000 -34,279167, co przez wiele lat pozostało najbardziej na południe wysuniętą pozycją osiągniętą przez statek. Brak lądu w zasięgu wzroku skłonił Weddella do postawienia tezy, że ocean ciągnie się nieprzerwanie aż do Bieguna Południowego
    Morze przybrzeżne (Morze marginalne) – akwen oceaniczny w pobliżu kontynentu, odcięty od otwartego oceanu łukiem wyspowym, półwyspem, wypełnianym osadami morskimi i lądowymi, które są fałdowane w miarę zbliżania się łuku wyspowego do kontynentu (np.: Morze Karaibskie, Morze Południowochińskie, Morze Japońskie, Morze Ochockie).
    Sir Ernest Henry Shackleton (ur. 15 lutego 1874 w Ballitore w hrabstwie Kildare w Irlandii, zm. 5 stycznia 1922 w Grytviken na Georgii Południowej), irlandzki podróżnik i odkrywca, badacz Antarktydy. Ukończył Dulwich College, żonaty z Emily Dorman (córka bogatego angielskiego prawnika), ojciec trójki dzieci Raymonda, Edwarda i Cecily. Otrzymał Medal Polarny. Jego nazwiskiem ochrzczono samolot Avro Shackleton.
    Płetwal antarktyczny (Balaenoptera bonaerensis) – gatunek ssaka z rodziny płetwalowatych (Balaenopteridae) występujący we wszystkich oceanach na południe od równika. Wcześniej uznawany za podgatunek płetwala karłowatego. Na podstawie badań mitochondrialnego DNA ustalono, że gatunki te prawdopodobnie oddzieliły się od siebie 5 milionów lat temu, w pliocenie.
    Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.
    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.
    Ziemia Grahama (ang. Graham Land) - północna część Półwyspu Antarktycznego, położona na północ od linii łączącej przylądki Cape Jeremy i Cape Agassiz.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.984 sek.