• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Monopol



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Konkurencja monopolistyczna to teoretyczna forma rynku zaproponowana i pierwotnie analizowana przez amerykańskiego ekonomistę Edwarda Chamberlina, a później rozwinięta przez angielską ekonomistkę Joan Robinson. Posiada cechy zarówno monopolu jak i konkurencji. Konkurencja monopolistyczna charakteryzuje się tym, że na rynku współzawodniczy wiele przedsiębiorstw, istnieją bariery wejścia i bariery wyjścia, jednak są one niewielkie. Z drugiej strony produkty wytwarzane przez firmy są niejednorodne, dzięki czemu krzywa popytu na produkt każdej z firm jest malejąca. Jest to cecha charakterystyczna dla monopolu i różni się od konkurencji doskonałej, gdzie krzywa popytu jest pozioma. Mimo że firmy produkują zróżnicowane produkty, zakłada się, że struktura ich kosztów jest jednakowa.Sanacja (łac. sanatio – uzdrowienie) – potoczna nazwa rządzącego obozu piłsudczykowskiego 1926–1939, powstała w związku z głoszonym przez Józefa Piłsudskiego hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego w Polsce, wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego 1926.
    Monopol naturalny[ | edytuj kod]
    Wyznaczanie wielkości produkcji w monopolu naturalnym

    W monopolu naturalnym ze względu na wysokie koszty stałe minimum kosztów przeciętnych przypada przy wielkości produkcji przekraczającej popyt. Ponieważ monopolista funkcjonuje w opadającej części krzywej kosztów przeciętnych, to ma możliwość wyznaczyć wielkość produkcji na trzy sposoby.

    Dyskryminacja cenowa (również różnicowanie cen) – praktyka różnicowania ceny za jednostkę zasadniczo tego samego dobra. Stosowana jest w celu zmaksymalizowania zysku przez dopasowanie cennika do krzywych popytu nabywców, przejmując jak największą część nadwyżki konsumenta przez oferenta.Teoria – z gr. theoría- oglądanie, rozważanie. System pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.

    Jeśli monopolista ma funkcjonować, jak prywatna firma maksymalizująca zysk, to zrównując długookresowy koszt krańcowy (LMC) z przychodem krańcowym (MR) wyznaczy wielkość produkcji (QM) i cenę sprzedaży (PM). Jeśli monopolista będzie produkował na zasadach non-profit, to jego wielkość produkcji (Q) wyznaczy punkt przecięcia krzywej popytu (DD) i długookresowych kosztów przeciętnych (LAC). Cena wyniesie wtedy PG. Natomiast wielkość produkcji odpowiadająca doskonałej konkurencji (Q’) jest wyznaczona punktem przecięcia LMC i DD (wtedy firma poniesie stratę, gdyż cena jest niższa od kosztu przeciętnego).

    Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.Efekt sieciowy (ang. network effect) – pojęcie w teorii ekonomii opisujące sytuację, w której obecni konsumenci dobra odnoszą korzyści, gdy zwiększa się adopcja tego dobra przez nowych użytkowników. Klasycznymi przykładami efektów sieciowych są telefon lub faks. Efekty sieciowe mogą być odpowiedzialne za tworzenie się niekompatybilnych, konkurujących ze sobą systemów. Co więcej, efekty sieciowe zazwyczaj generują liczne (wielokrotne) punkty równowagi i często o sukcesie danej sieci decyduje nie jej jakość, a oczekiwania użytkowników. Jak pokazuje przykład klawiatury QWERTY, wybory dokonane przez pierwszych konsumentów mogą prowadzić do ustanowienia standardu i utrudnić rozwój konkurencyjnym technologiom. Konkurencja ze strony nowych firm na rynkach charakteryzujących się efektami sieciowymi i zamkniętymi standardami może być bardzo trudna lub niemożliwa. Niekompatybilne sieci mogą prowadzić do efektywnej konkurencji "o rynek", ale częściej są źródłem nieefektywności. Polityka gospodarcza usiłuje regulować zachowanie się firm, które celowo kreują niekompatybilności aby w celach antykonkurencyjnych wykorzystać istniejące efekty sieciowe.

    Różnicowanie cen / dyskryminacja cenowa[ | edytuj kod]

    Niektórzy monopoliści mają na tyle silną pozycję rynkową, że mogą sprzedawać ten sam produkt różnym konsumentom po różnych cenach. Różnicowanie cen może odbywać się na trzy sposoby. W dyskryminacji cenowej pierwszego stopnia każdy kupujący płaci inną cenę wynikającą z krzywej popytu. Jest to dyskryminacja doskonała i monopolista przejmuje całą nadwyżkę konsumenta. Ponieważ monopolista nie dysponuje doskonałą informacją o preferencjach konsumentów, to może stosować dyskryminację cenową drugiego stopnia, która polega na oferowaniu np. różnych ilości dobra po różnych cenach w sprzedaży hurtowej. Gdy monopolista zna krzywe popytu poszczególnych grup konsumentów, to potrafi podzielić rynek na segmenty i każdej grupie sprzedawać produkt po innej cenie, np. bilety normalne i ulgowe.

    Monopson – forma rynku, na którym istnieje tylko jeden odbiorca (przedsiębiorstwo pośredniczące w handlu) oraz wielu dostawców pewnego towaru lub usługi. Monopsonami są zazwyczaj firmy państwowe, np. kupujące ropę naftową, gaz ziemny lub usługi zdrowotne. Przedsiębiorstwo mające taką pozycję dąży do zakupu po zaniżonych cenach podczas negocjacji z dostawcami.Janusz Michał Beksiak (ur. 19 lutego 1929 w Grzegorzewie) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, wykładowca akademicki.

    Monopol i strata dobrobytu[ | edytuj kod]

    Strata dobrobytu w monopolu

    Stratę dobrobytu spowodowaną przez monopol przedstawia rys. poniżej i porównuje ją do sytuacji optymalnej dla konsumentów, czyli w warunkach konkurencji doskonałej.

    W doskonałej konkurencji cena rynkowa wynosi Pc, a wielkość produkcji równa się Qc i nadwyżka konsumentów w ujęciu pieniężnym równa się sumie pól A + B + C, a nadwyżka producentów równa jest sumie pól D + E. Jeśli ten rynek stanie się monopolem, to sytuacja konsumentów zmieni się na gorsze. Cena wzrośnie do Pm, a wielkość produkcji zmaleje do Qm. Nadwyżka konsumentów zmaleje do pola A. Pole B zostaje przejęte przez monopolistę i teraz jest nadwyżką producenta. Natomiast pole C stanowi część nadwyżki konsumenta z doskonałej konkurencji, która przepada, czyli jest stratą dobrobytu konsumentów. Pole E stanowi stratę dla producentów. Suma pól E + C przedstawia stratę dobrobytu spowodowaną monopolizacją rynku doskonale konkurencyjnego.

    Monopol naturalny – jeden z modeli wyznaczonych przez ekonomistów mających charakteryzować rynek. Zakłada on, iż na rynku występuje tylko jedno przedsiębiorstwo, które może wytwarzać dane dobro taniej oraz efektywniej niż kilka konkurencyjnych przedsiębiorstw. Najczęściej wiąże się to z korzyściami skali, gdyż wraz ze wzrostem produkcji spada koszt jednostkowy wytworzenia tego dobra.Model Stackelberga to popularny model konkurencji niedoskonałej. Po raz pierwszy został zaproponowany w 1934 roku przez niemieckiego ekonomistę Heinricha Freiherra von Stackelberga. Zgodnie z założeniami modelu każde z przedsiębiorstw w duopolu wybiera poziom swojej produkcji dążąc do maksymalizacji zysku. Zakłada się również, że produkowane przez wszystkie firmy dobra są identyczne i mają jednakową cenę. Od modelu Cournota różni się tym, że o wielkości produkcji firmy decydują nie jednocześnie, lecz jedna z firm podejmuje tę decyzję jako pierwsza. Wielkość ta jest następnie obserwowana przez drugiego konkurenta, który wówczas podejmuje swoją decyzję dotyczącą wielkości produkcji.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Producent – osoba lub przedsiębiorstwo produkujące towary w celu ich sprzedaży na rynku. Celem producenta jest zwykle maksymalizacja udziału jego produktów w rynku, a co za tym idzie maksymalizacja zysków.
    Przejęcie przedsiębiorstwa – definiuje się jako uzyskanie kontroli nad przedsiębiorstwem. Jest to transakcja przeprowadzana przez przedsiębiorstwa celem uzyskania zamierzonych korzyści strategicznych czy też finansowych. Najczęściej przejęcie opiera się na nabyciu takiej ilości udziałów (akcji) danego przedsiębiorstwa przez drugie, że daje to kontrolę nad całością. Efektem transakcji jest włączenie przedsiębiorstwa przejętego do struktur firmy przejmującej. Przejęcie nie musi dotyczyć całej działalności, ale również części zakładu.
    Koszt krańcowy (koszt marginalny) - koszt jaki ponosi producent w związku ze zwiększeniem wielkości produkcji danego dobra o jedną jednostkę. Stanowi przyrost kosztów całkowitych związany z produkowaniem dodatkowej jednostki dobra.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.