To jest dobry artykuł

Moczarka kanadyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}
Pokrój rośliny

Moczarka kanadyjska (Elodea canadensis Michx.) – gatunek typowy rodzaju moczarka, należącego do rodziny żabiściekowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej, skąd w XIX wieku został zawleczony do wód większej części Europy i innych części świata. W początkowym okresie inwazji gatunek ten nazywany był „zarazą wodną” z powodu problemów powodowanych w żegludze i rybołówstwie. Z czasem uciążliwości się zmniejszyły. We florze Polski gatunek ma status inwazyjnego kenofita (agriofita). W klasyfikacji roślin wodnych zaliczany jest do elodeidów. Rozmnaża się głównie wegetatywnie, a na obszarach, gdzie została zawleczona – wyłącznie w ten sposób. W Europie Środkowej występują wyłącznie osobniki wytwarzające kwiaty żeńskie. Znaczenie ekonomiczne jest niewielkie, a zwalczanie w miejscach masowego występowania – bardzo kłopotliwe.

Wielkie Księstwo Poznańskie 1815-1848 (dawniej Wielkie Xięstwo Poznańskie, niem. Großherzogtum Posen, fr. Grand Duché de Posnanie) – autonomiczne księstwo, wchodzące w skład Prus (pozostające - z wyjątkiem lat 1848-1851 - obok Prus Zachodnich i Wschodnich, poza Związkiem Niemieckim), powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające w zamierzeniu mocarstw zaspokoić narodowe dążenia wielkopolskich Polaków w związku z odłączeniem decyzją kongresu terytorium Wielkopolski od reszty terytorium Księstwa Warszawskiego, które otrzymało status Królestwa Polskiego, państwa konstytucyjnego, związanego jedynie unią personalną z Imperium Rosyjskim. Po powstaniu listopadowym w Królestwie Polskim, popartym przez Poznaniaków, autonomia Księstwa została ograniczona w 1831, a po powstaniach wielkopolskich z 1846 i 1848 - całkowicie zniesiona. Administracja pruska bez żadnego aktu prawnego zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), ale w użyciu społecznym nadal pozostawała nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne również używały nowej nazwy). Nazwa ta pozostała w pełnej tytulaturze królów Prus, a następnie cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).

Zasięg geograficzny[ | edytuj kod]

Zasięg naturalny[ | edytuj kod]

Zasięg naturalny gatunku obejmuje rozległe obszary kontynentu północnoamerykańskiego, od Kanady na północy po stany Kalifornia, Nowy Meksyk i Floryda na południu.

Kaczkowate (łac. Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych. Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat. Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).

Obszar inwazji[ | edytuj kod]

Moczarka kanadyjska rozprzestrzeniła się w Ameryce Środkowej, w północnej i południowej części Afryki, niemal na całym kontynencie europejskim, w Azji, Australii (szczególnie silna inwazja od lat 70. XX wieku), Nowej Zelandii (od drugiej połowy XIX wieku), na Hawajach i Maskarenach. Na nowych obszarach pojawia się głównie w wyniku rozprzestrzeniania jako roślina akwariowa.

Wymioty (łac. vomitus, emesis) – gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka (bądź z żołądka i jelit) poprzez przełyk i jamę ustną, w wyniku silnych skurczów mięśni brzucha, przepony oraz klatki piersiowej. Często nudności poprzedzają lub towarzyszą wymiotom.Diploid (z gr. διπλος – podwójny) – komórka zawierająca po dwa chromosomy danego typu. Ta sama informacja jest przechowywana w dwóch miejscach, co ma znaczenie na przykład przy mutacjach.

W Europie po raz pierwszy odnaleziona została w stawie w Warrington koło Kilkenny w Irlandii w 1836. W 1842 zaobserwowano ją w Szkocji, w 1847 w środkowej Anglii. Równocześnie rozprzestrzeniana była w uprawie, m.in. w 1840 trafiła do Ogrodu Botanicznego w Berlinie. Z miejsc uprawy w związku z nadmiernym rozrastaniem się była wyrzucana, m.in. do rzek. Od połowy XIX wieku obserwowana była w stanie dzikim na kontynencie. W obecnych granicach Polski pierwszy raz podawana była w latach 1866 i 1867 z rejonu dolnej Odry i Gdańska. Na ówczesnych ziemiach polskich pierwszej obserwacji dokonał Marian Raciborski w 1877 (miał wówczas 14 lat), znajdując moczarkę na Dębnikach pod Krakowem. W Królestwie Polskim do końca XIX wieku znanych było ok. 30 stanowisk. W tym samym czasie w Wielkim Księstwie Poznańskim moczarka rosła już we wszystkich powiatach. W ciągu XX wieku gatunek szeroko rozprzestrzenił się w Europie Środkowej, stając się jedną z najbardziej pospolitych roślin wodnych. W Polsce na początku XXI wieku uchodził za najpowszechniejszy inwazyjny gatunek roślin wodnych, jednak o ustabilizowanej pozycji i niezagrażający miejscowym biocenozom.

Imago (łac. imago – wizerunek, obraz; l.mn. – imagines; pol. l.mn. „imaga”), owad dorosły, owad doskonały – ostateczne stadium w rozwoju osobniczym owadów przechodzących proces przeobrażenia. Imago nie przechodzi już linień. U większości gatunków jest osobnikiem zdolnym do rozrodu, często niepobierającym pokarmu lub pobierającym jedynie w minimalnych ilościach.Elodeidy – forma życiowa hydrofitów (roślin wodnych). Są to rośliny zakorzenione w podłożu, mające długie i ulistnione łodygi, ale bez specjalnych liści pływających. Do roślin tych należą np. gatunki z rodzajów moczarka (Elodea), rupia (Ruppia), wywłócznik (Myriophyllum), okrężnica (Hottonia).

Morfologia[ | edytuj kod]

Pokrój Roślina korzeniąca się lub unosząca się w wodzie. Korzenie Nie zawsze wykształcone – mają charakter fakultatywny. Pełnią tylko funkcję zakotwiczającą roślinę w podłożu, roślina składniki pokarmowe pobiera z wody przez liście. Są białe i nierozgałęzione. Włośniki powstają tylko w przypadku korzeni zagłębionych w dnie. Łodyga Długa do 60 cm, rzadziej osiągająca nawet 3 m, cienka, nitkowata, gładka i okrągła na przekroju, zwykle obficie rozgałęziona. Międzywęźla mają długość 3–7 mm. Dzięki kanałom powietrznym pędy unoszą się w wodzie, część jednak płoży się po dnie i zakorzenia. Liście Po trzy w okółku (rzadziej 4 lub 5), w dolnej części pędu czasem po 2 (naprzeciwległe). Następujące po sobie okółki skręcone są względem siebie o 60°. Liście mają od 6 do 13 mm długości (rzadko do 17 mm) i szerokość od 1 do 5 mm, kształtu podłużnie jajowatego lub równowąsko-lancetowatego (zwłaszcza na roślinach męskich liście są wyciągnięte i wąskie), ku szczytowi zwężone i zaostrzone lub tępe. Na brzegu są drobno ząbkowane (ząbki jednokomórkowe). Liście są płasko rozpostarte lub podgięte. U nasady występują dwie całobrzegie łuski śródpochwowe. Kwiaty Drobne, rozdzielnopłciowe (wówczas roślina dwupienna), bardzo rzadko obupłciowe. W Europie tworzy niemal wyłącznie kwiaty żeńskie, kwiaty męskie stwierdzano tylko w Szkocji i Irlandii. Na antypodach w Nowej Zelandii występują tylko rośliny żeńskie, w Australii – tylko męskie. Kwiaty wyrastają pojedynczo (rzadko kwiaty męskie po 3) w kątach górnych liści i są siedzące. Podczas kwitnienia kwiatom silnie wydłuża się nitkowata gardziel sięgająca nad powierzchnię wody. Oś ta może mieć do 30 cm długości i wyrasta w osłonce (spatha) złożonej z dwóch jajowatych listków. Listki te w kwiatach męskich osiągają 8–13 mm długości, w kwiatach żeńskich 8–17 mm. W kwiatach żeńskich oś jest rozrośniętą zalążnią. W kwiatach męskich listki zewnętrznego okółka trójkrotnego okwiatu są owalne, zielonawe lub czerwonawe, do 5 mm długości i 2,5 mm szerokości. Listki okółka wewnętrznego są białawe i osiągają 5 mm długości przy 0,7 mm szerokości. Znajduje się w nich 7, do 9, rzadko do 18 pręcików, których nitki złączone są w kolumienkę. Główki pręcików mają 1,7–3 mm długości i zawierają ziarna pyłku połączonego w tetrady. Dojrzałe kwiaty męskie odrywają się i na odgiętych listkach okwiatu unoszą się na wodzie. Wewnętrzny okółek pręcików ma wzniesione główki pręcików, działające jak żagiel, zewnętrzne są rozpostarte na boki, tak by ułatwić zapylenie napotkanych kwiatów żeńskich.
Rośliny z kwiatami
W kwiatach żeńskich eliptyczne listki zewnętrznego okółka okwiatu są białawe i mają do 2,2 mm długości i 1,1 mm szerokości, listki okółka wewnętrznego są białoróżowe i przy 2,6 mm długości osiągają do 1,3 mm szerokości. Wydłużona zalążnia tworzy oś kwiatu na szczycie z wystającym spomiędzy listków okwiatu słupkiem zakończonym trzema znamionami. Owoce Owalne jagody o średnicy ponad 6 mm, zawierające wrzecionowate nasiona o długości 4–5,7 mm. W Europie owoce nie były obserwowane. Gatunki podobne Moczarka delikatna (Elodea nuttallii) różni się dłuższymi, węższymi i bardziej zaostrzonymi liśćmi zebranymi w okółkach po 3–4. Moczarka argentyńska (Egeria densa) ma w okółku po 4–5 liści (rzadziej od 3 do 8). Przesiąkra okółkowa (Hydrilla verticillata) ma liście dłuższe (10–20 mm długości), ostro ząbkowane i zebrane po 3–6, w górnej części pędu po 5–6. U nasady liści znajdują się dwie wystrzępione łuski (u moczarki całobrzegie).
Irokezi (nazwa własna: Haudenosaunee) – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onandagów, Kajugów i Seneków, a od września 1722 także Tuskarorów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




Warto wiedzieć że... beta

Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
Zdzisław Kajak (ur. 14 grudnia 1929, zm. 16 lipca 2002) – polski hydrobiolog, naukowiec, nauczyciel akademicki i organizator, profesor związany z Uniwersytetem Warszawskim (Wydział Biologii), Instytutem Ekologii PAN, Uniwersytetem w Białymstoku.
Edward Janczewski-Glinka (ur. 14 grudnia 1846 w Blinstrubiszkach na Żmudzi, zm. 17 lipca 1918 w Krakowie) – polski biolog, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Akademii Umiejętności.
Amur biały (Ctenopharyngodon idella) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Ctenopharyngodon. Hodowany w akwakulturze, poławiany w wędkarstwie.
Okwiat, okrywa kwiatowa (ang. perianth, łac. perigonium, perianthium) – część kwiatu stanowiąca ochronę dla rozwijających się pręcików i słupków. U roślin owadopylnych okwiat pełni także funkcję powabni dzięki zapachowi i kolorom, dla zapylających je owadów, ptaków, ssaków i innych zwierząt.
Turion (łac. turio, pąk zimowy, pąk przetrwalny, zimujące pąki śpiące) – forma rozmnażania i przetrwalnikowa wielu roślin, głównie wodnych (np. wywłócznika okółkowego, żabiścieku pływającego, rogatka sztywnego) umożliwiająca przetrwanie okresu mrozów. Rośliny przed zimą tworzą skrócony pęd z pąkiem wierzchołkowym, zwykle osłonięty gęsto rosnącymi wokół liśćmi. Po oddzieleniu od macierzystej rośliny turion opada na dno zbiornika i przeczekuje niekorzystny okres podczas gdy roślina macierzysta ginie. Wiosną turiony rozwijają się w nowe rośliny, przy czym w wielu przypadkach by rozwinąć się muszą zostać przemrożone w okresie zimowym.
Zbiornik astatyczny – zbiornik wodny charakteryzujący się nieregularnymi i często bardzo znacznymi zmianami poziomu wody, a co za tym idzie znaczną zmiennością warunków bytowania organizmów żywych. Zbiorniki astatyczne często całkowicie wysychają. Najmniejsze i najbardziej krótkotrwałe zbiorniki astatyczne są w zasadzie kałużami, większe są stawami (sadzawkami).

Reklama