Mnaeion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Awers oktodrachmy z wizerunkiem Ptolemeusza II i Arsinoe II (ok. 265 p.n.e.)

Mnaeion (mnaieion) (stgr. μναεῖον, μναιεῖον) – potoczna nazwa złotej oktodrachmy w Egipcie ptolemejskim.

Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).

Nominał ten jako pierwszy wybił ok. 260 p.n.e. Ptolemeusz II Filadelfos ku czci swej przedwcześnie zmarłej małżonki Arsinoe II. Nazwa odnosiła się do wartości monety odpowiadającej 100 srebrnym drachmom, czyli jednej minie; stosowano ją prawdopodobnie dla odróżnienia od srebrnych oktodrachm emitowanych na obszarze tracko-macedońskim już od schyłku VI w. p.n.e. Bita według stopy fenickiej, miała wagę 28,8 g. Znana również z papirusów ptolemejskich; jej połowę określano mianem pentikontádrachmon .

Friedrich (baron) von Schrötter (Freiherr von Schrötter) (1862 – 1944) – niemiecki ekonomista, historyk i numizmatyk, zasłużony dla badań nad nowożytnym mennictwem Niemiec.Arsinoe III - córka Ptolemeusza III Euergetesa i Bereniki II, siostra i żona Ptolemeusza IV Filopatora, matka Ptolemeusza V Epifanesa.

Inicjująca emisja miała charakter komemoratywny, służąc gloryfikacji królowej będącej zarazem siostrą władcy i określanej oficjalnie jako Thea Philadelphos (Bogini Miłująca Brata). Zalicza się do niej też podwójne oktodrachmy (ok. 55,55 g), mające na awersie zawoalowaną głowę zmarłej królowej w kobiecym diademie (stephane) i z berłem, a wyobrażenie rogu obfitości (cornucopia) na rewersie. Licznie wypuszczane za panowania Filadelfosa zwykłe mnaeiony nosiły jednak wizerunek jego samego i Arsinoe II na awersie (z inskrypcją ΑΔΕΛΦΩΝ [Rodzeństwo]) oraz podobizny poprzedników – Ptolemeusza I Sotera i Bereniki I na odwrotnej stronie.

Ptolemeusz III Euergetes (ur. 284 p.n.e., zm. 221 p.n.e.) – trzeci władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszy, panował w latach 246-221 p.n.e., syn Ptolemeusza II Filadelfosa i Arsinoe I, mąż Bereniki II, ojciec Ptolemeusza IV, Magasa i Arsinoe III.Berenike II Euergetis (ur. 267 lub 266 p.n.e. – zm. 221 p.n.e.) – córka Magasa (308-253), syna Bereniki I i króla Cyreny oraz Apame, córki Antiocha I, króla syryjskiego oraz Stratoniki (córki Filii I).
Mnaeion Ptolemeusza VI Filometora z wizerunkiem Arsinoe II

Jego następca, Ptolemeusz III emitował złote oktodrachmy, na których licowej stronie przedstawiony był on sam w koronie promienistej, z trójzębnym berłem (stylis) i egidą; rewers ukazywał róg obfitości ozdobiony promienistą koroną i królewską przepaską diademową. Oktodrachmy bito też z awersowym wyobrażeniem jego żony Bereniki II. Naśladował go Ptolemeusz IV emisjami ośmokrotnych drachm zarówno z podobizną własną, jak i swej małżonki Arsinoe III. Wojowniczy Ptolemeusz V Epifanes prezentował się na awersie swych oktodrachm w koronie promienistej i z włócznią na ramieniu.

Nominał - nadawana przez emitenta wartość środka pieniężnego; ułamek lub wielokrotność przyjętej jako obowiązująca jednostki pieniężnej.Ptolemeusz V Epifanes - (urodził się w 210 p.n.e., panował formalnie od 204 roku p.n.e., faktycznie dopiero od 196 aż do swojej śmierci w 180 p.n.e.), piąty władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów, syn Ptolemeusza IV i Arsinoe III, mąż Kleopatry I, ojciec Ptolemeusza VI i Kleopatry II.

Wśród wszystkich emisji tych monet szczególną popularność osiągnęły mnaeiony z awersowym portretem Arsinoe II oraz z podwójnym rogiem obfitości opatrzonym inskrypcją ΑΡΣΙΝΟΗΣ•ΦΙΛΑΔΕΛΦΟΥ na rewersie. Znaczna ich część pochodziła z czasów panowania dynastycznych następców – również Ptolemeusza V, Ptolemeusza VI, a nawet Kleopatry I (wyjątkowe). Późniejsze emisje wyróżnia jednak coraz gorsza stylistyka przedstawień oraz obniżona jakość kruszcu.

Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.Ptolemeusz IV Filopator - - (urodził się w 246 lub 238 p.n.e., zmarł w 204 p.n.e., czwarty władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszy, syn Ptolemeusza III Euergetesa i Bereniki II. Poślubił swoją siostrę Arsinoe III, mieli syna Ptolemeusza V Epifanesa.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Juliusz Polluks w Onomasticonie (IX 57) nazywa ją „złotym staterem” (F. v. Schrötter: Wörterbuch der Münzkunde, dz. cyt., s. 395).
  2. H. Kahnt: Das große Münzlexikon von A bis Z, dz. cyt., s. 286.
  3. H. Kahnt: Das große Münzlexikon von A bis Z, dz. cyt., s. 323.
  4. Według H. Kahnta średnio 27,8 g (Das große Münzlexikon…, dz. cyt., s. 286).
  5. Mówi o niej dokument sygnowany P.Cairo.Zenon.I.59021 z tzw. archiwum Zenona, w kontekście wymiany starych monet na nowe (por. http://www.ifao.egnet.net/or2017/axe…s-culturels/2012-monnaie-egyptienne/).
  6. F. v. Schrötter: Wörterbuch der Münzkunde, dz. cyt., s. 395.
  7. Znane jedynie w dwóch egzemplarzach (Reppa – Das grosse Münzen-Lexikon).
  8. Na bitych w Berytos (Bejrucie) mnaeionach propagował w ten sposób potrójny kult greckich bóstw: Heliosa, Zeusa i Posejdona (Karl Matthiae, Edith Schönert-Geiß: Münzen aus der urchristlichen Welt. Berlin: EV, 1981, s. 33, 54-55).
  9. Także złote dekadrachmy z jej wizerunkiem (Jean Babelon: La numismatique antique. Paris: PUF, 1970, s. 66).
  10. Encyclopædia Britannica. Cambridge: Cambridge University Press, 1911 (XI edycja), t. 19, s. 892.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Helmut Kahnt: Das große Münzlexikon von A bis Z. Regensburg: Battenberg/H. Gietl, 2005
  • Friedrich von Schrötter (red.): Wörterbuch der Münzkunde. Berlin: De Gruyter, 1970
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • «Oktadrachmen» w Reppa – Das grosse Münzen-Lexikon
  • Egipt ptolemejski (stgr. Πτολεμαϊκὴ βασιλεία Ptolemaike Basileia, Królestwo Ptolemeuszów) – okres w historii starożytnego Egiptu rozpoczynający się wraz ze śmiercią Aleksandra Macedońskiego w 323 p.n.e. i podziałem jego imperium przez diadochów, a zakończony wkroczeniem legionów rzymskich Oktawiana Augusta do Egiptu i samobójczą śmiercią ostatniej królowej Kleopatry VII i Marka Antoniusza.Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ptolemeusz II Filadelfos, Ptolemaios II Filadelfos - gr. basileus Ptolemaios II Theos Philadelphos II - król Ptolemeusz II Bóg miłujący siostrę, egip. Ptulmis Userkare Meriamon - (urodzony w 308 p.n.e. na wyspie Kos – zmarł w 246 p.n.e. w Egipcie) – drugi władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszy, syn Ptolemeusza I Sotera i Bereniki I, mąż Arsinoe I i Arsinoe II, ojciec Ptolemeusza III, innego Ptolemeusza, Lizymacha i Bereniki. Panował od 285 roku p.n.e., początkowo wspólnie z ojcem, a od 282 p.n.e. samodzielnie. W latach 277-270 p.n.e. wspólnie z Arsinoe II.
    Fenicja (łac. Phoenicia terra, stgr. Φοινίκη; fenickie 𐤊𐤍𐤏𐤍) – starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu, zachodniej Syrii i północnego Izraela.
    Papirus (gr. pápyros →, łac. papyrus) – materiał pisarski otrzymywany z tzw. trzciny papirusowej (pl. Cibora papirusowa, łac. Cyperus papyrus) rosnącej na bagnistych terenach strefy podzwrotnikowej. Długość jej łodyg dochodzi do 3 metrów. Roślina ta niegdyś powszechnie występowała w delcie Nilu, obecnie rzadko spotykana.
    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.
    Stater (grec. Στατήρας) – grecka jednostka wagowa i monetarna. Odpowiadał tetradrachmie, czyli 1/25 części miny.
    Ptolemeusz VI Filometor (ur. 186 p.n.e., zm. 145 p.n.e.) – szósty władca Egiptu z dynastii Ptolemeuszów. Władał krajem w latach 180-145 p.n.e.. Był synem Ptolemeusza V i Kleopatry I. Jego małżonką była jego siostra Kleopatra II, mieli razem synów: Ptolemeusza Eupatora i Ptolemeusza VII Neosa Filopatora oraz córki: Kleopatrę Theę i Kleopatrę III.
    Kleopatra I (ur. 204 p.n.e. - zm. 176 p.n.e.) – królowa Egiptu, współpanowała ze swoim mężem Ptolemeuszem V Epifanesem od 194 p.n.e., a od 180 p.n.e.-176 p.n.e. panowała jako regentka w imieniu syna Ptolemeusza VI. Córka Antiocha III Wielkiego i Laodike, matka Ptolemeusza VI, Ptolemeusza VIII i Kleopatry II.

    Reklama