To jest dobry artykuł

Miranszah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Miranszah (albo Miran Szah) (ur. ok. 1367/768, zm. 13 kwietnia 1408/16 Zu al-Kada 810) – władca z dynastii Timurydów, panujący w Azerbejdżanie od roku 1405/807 aż do śmierci.

Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.Samarkanda (uzbec. Samarqand, tadżyc. Самарқанд, pers. سمرقند, ros. Самарканд) – miasto w Uzbekistanie, w Azji Środkowej, ok. 353 tys. mieszkańców (2008). Czwarte pod względem ludności miasto Uzbekistanu i stolica wilajetu samarkandzkiego. Ważny ośrodek przemysłowy i naukowy (6 szkół wyższych). W 2001 roku miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Syn Timura, za życia ojca był m.in. namiestnikiem Chorasanu i Azerbejdżanu. Po nieudanym buncie w latach 1398-1399/800-801 ojciec odsunął go od wszelkich stanowisk. Po jego śmierci (1405/807) walczył ze swoim synem Omarem o panowanie nad Azerbejdżanem. Zginął w bitwie z turkmeńskim władcą Kara Jusufem.

Pochodzenie i losy do śmierci ojca[ | edytuj kod]

Był trzecim synem Timura (1370/771–1405/807). Jego matką była konkubina o imieniu Mengliczek. Ojciec ożenił go z dwiema kobietami z rodu Czyngis-chana, z których jedna, Säwin-beg, była wnuczką chana Złotej Ordy Ozbega (1313/713–1341/742). Uprzednio była ona żoną Dżahangira, starszego z synów Timura, i została oddana Miranszahowi po jego śmierci. Dzięki tym małżeństwom Miranszah mógł przyjąć honorowy tytuł „kürgen”, to jest „zięć” (w domyśle rodu Czyngis-chana).

Ilchanidzi (albo Hulagidzi) – dynastia pochodzenia mongolskiego rządząca w latach 1256-1335 państwem powstałym w wyniku rozpadu imperium mongolskiego na terenach Bliskiego Wschodu. Jej nazwa pochodzi od tytułu „ilchan”, używanego przez jej władców, których nazywa się czasem także Hulagidami, od imienia założyciela dynastii.Chan – głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Azji Środkowej i Europy Wschodniej; także część imienia, oznaczająca wysokie urodzenie w krajach muzułmańskich.

W roku 1380-1381/782 otrzymał z rąk ojca namiestnictwo Chorasanu. Dzielił władzę z kilkoma doświadczonymi emirami Timura i spędzał większość czasu poza prowincją, towarzysząc ojcu w jego kampaniach w zachodnim Iranie w latach 1384-1385/786-787, w Chorezmie i stepie Kipczackim w latach 1388-1389/790 i 1390-1391/792-793 oraz w „kampanii pięcioletniej” w Iranie w latach 1392–1396/794 – 798. Powracał do Chorasanu tylko żeby stłumić lokalne rebelie. Po jednej z nich w roku 1389/791 zaprosił na bankiet ostatnich przedstawicieli rządzącej niegdyś Heratem dynastii Kartów i zgładził ich.

Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Hurufijja, hurufici (arab. حروفية, ḥurūfiyya, od ḥurūf – litery; pers. حروفیه) – odłam islamu szyickiego założony pod koniec XIV wieku przez Fadl Allaha al-Astarabardiego.

W roku 1393/795 otrzymał namiestnictwo Azerbejdżanu, które w nawiązaniu do tego że niegdyś stanowiło centrum państwa Ilchanidów zostało nazwane „tronem Hulagu”. Przeniósł się tam jednak nie od razu, najpierw biorąc udział w kampanii ojca w stepie Kipczackim w latach 1395-1396/797-798. Jako namiestnik Azerbejdżanu własnoręcznie zgładził założyciela sekty horufitów, Fazlollaha Astarabadiego (zm. 1394/796). Horufici zaczęli go uważać za „antychrysta” (Ad-Dadżdżala) i nazywać Maranszah („król węży”).

Herat (perski: هرات) – miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat. Położony w urodzajnej dolinie rzeki Hari Rod, wypływającej z gór centralnego Afganistanu do pustyni Kara-kum w Turkmenistanie. Jest trzecim co do wielkości miastem Afganistanu, ważnym ośrodkiem handlowym (znanym z produkcji wina) i komunikacyjnym. Szacowana liczba mieszkańców w roku 2015 wyniosła około 808 tys. Mieszkańcy to głównie Tadżycy. Drugą pod względem liczebności grupą etniczną są Pasztuni. Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

Podczas kampanii Timura w Indiach w latach 1398-1399/800-801 pozostał w Azerbejdżanie, a według kronikarzy wskutek upadku z konia pojawiły się u niego objawy choroby umysłowej. Miał on m.in. zabijać niewinnych ludzi i burzyć budynki w Tebrizie i Soltanije, marnotrawić publiczne pieniądze, dokonać ekshumacji zwłok Raszida ad-Dina, prześladować Säwin-beg oraz emirów, a także wysłać do ojca list, w którym oskarżał go o wyniosłość i liczne grzechy oraz upominał, że czas już przekazać władzę synom. Prawdopodobnie była to próba zdobycia niezależności, a wbrew twierdzeniom oficjalnych kronik Miranszah wcale nie zwariował. Nie jest także jasne czy rzeczywiście popełnił wszystkie wyżej opisane czyny. W dokumentach z tego okresu w widoczny sposób pomija on imię Timura.

Pir Mohammad-e Omar Szejch (ur. ok. 1380, zm. 18 maja 1409) - władca z dynastii Timurydów, panujący w Farsie od roku 1405 aż do śmierci.Kara Kojunlu (albo Kara-Kojunlu, Karakojunlu, Kara Kojunłu) – turkmeńska federacja plemienna, od połowy XIV wieku do roku 1469 tworząca państwo u szczytu potęgi obejmujące część wschodniej Anatolii, Dżezirę, Irak i większość Iranu.

Timur przybył do Tebrizu w roku 1399/802, a Miranszah poddał się bez walki. Ojciec pozbawił go władzy, poza tym jednak nie czyniąc mu żadnej krzywdy, ale zabijając jego doradców. Odtąd Timur trzymał go blisko siebie. Azerbejdżan otrzymał Mohammad Soltan, syn Dżahangira. Kiedy zmarł on w roku 1403/805, Timur chciał przekazać tę prowincję najstarszemu synowi Miranszaha, Aba Bakrowi (1405/807–1408/810), ale ten odmówił ze względu na swoje uczucia do ojca. W rezultacie Aba Bakr został namiestnikiem Bagdadu i w kwietniu-maju 1404/Szawwalu 806 Miranszah otrzymał zgodę na udanie się tam wraz z nim, natomiast Azerbejdżanem zaczął rządzić jego młodszy syn, Omar.

Tebriz (Tebryz, Tabriz) to miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Talche Rud (uchodzi do Jeziora Urmia). Stolica prowincji Azerbejdżan Wschodni. Jest zamieszkane przez 1,4 mln mieszkańców.Fars – ostan w południowo-zachodnim Iranie. Stolicą jest Sziraz. Od nazwy tego regionu pochodzi dawniejsze określenie całego Iranu – Persja.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Władimir Minorski (ur. 5 lutego 1877 w Korczewie, zm. 25 marca 1966 w Cambridge) - rosyjski historyk-orientalista, specjalizujący się głównie w dziejach ludów irańskich, częściowo także tureckich.
Mogołowie lub Wielcy Mogołowie – islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.
Dżahangir (ur. ok. 1355 r., zm.1376 r.) - najstarszy syn Timura. Imię Dżahangir w języku perskim oznacza - Władca Świata.
Złota Orda (mong. Алтан Ордын улс tatar. Алтын Урда) – historyczne państwo mongolskie, założone ok. 1240 r. w zachodniej części imperium Czyngis-chana przez jego wnuka Batu-chana, ze stolicą w Saraj Batu.
Chan Ozbeg Sułtan Muhammad (lub Hijas ud-Din Muhammad Uzbek, chan ułusu Dżoczi) (ur. 1282 — zm. 1342) — Chan Złotej Ordy. Syn Togrul-ogłana, syna Mengu Timur-chana.
Dżalajirydzi – dynastia pochodzenia mongolskiego, rządząca w latach 1335-1432 na terytorium dzisiejszego Iraku oraz północno-zachodniego Iranu.
Kalendarz muzułmański – kalendarz księżycowy zawierający 12 miesięcy po 29 lub 30 dni, używany głównie do celów religijnych przez wyznawców islamu.

Reklama