Metyloceluloza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Metyloceluloza (eter metylowy celulozy, MC z ang. methylcellulose) – organiczny związek chemiczny, hydrofilowy, rozpuszczalny szczególnie dobrze w zimnej wodzie polimer o średniej masie cząsteczkowej 20–40 tys. Da, pochodna celulozy. Ma postać stałą, włóknistą w kolorze szarobiałym.

Nitroceluloza – mieszanina estrów celulozy i kwasu azotowego(V) – azotanów(V) celulozy, jej ogólny wzór sumaryczny to: [C6H7O2(ONO2)3]n. Do każdej reszty glukozowej dołączone są grupy –NO2 (od jednej do trzech, w zależności od stopnia znitrowania), pochodzące od kwasu azotowego. Maksymalna zawartość azotu w nitrocelulozie wynosi teoretycznie 14,14% (w praktyce zwykle mniej).Środki przeczyszczające, leki przeczyszczające – produkty roślinne, związki chemiczne lub leki wzmagające ruchy jelit lub rozluźniające stolec i przyspieszające w ten sposób wypróżnienie, przyjmowane najczęściej przy zaparciach. Niektóre solne leki przeczyszczające, a także działające pobudzająco lub poślizgowo są stosowane do oczyszczenia jelita grubego w celu wykonania badań odbytnicy i jelit. W takich przypadkach można je stosować we wlewach doodbytniczych. Wystarczająco wysokie dawki leków przeczyszczających powodują wystąpienie biegunki.

Tworzy w wodzie roztwory koloidalne o wysokiej lepkości. Ze względu na to, oraz na niską reaktywność i nietoksyczność, metyloceluloza powszechnie stosowana jako zagęszczacz i emulgator w przemyśle spożywczym (E461) oraz przy produkcji artykułów kosmetycznych. Wykorzystywana jest także między innymi w przemyśle budowlanym, produkcji papieru i tekstyliów, mikrobiologii, oraz do uzyskiwania efektów specjalnych (śluzy i mazie) na potrzeby filmów (ang. slime).

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, ATC – system porządkujący leki oraz inne środki i produkty wykorzystywane w medycynie. Klasyfikację kontroluje Centrum Współpracy nad Metodologią Statystyczną Leków (Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology) w Norwegii podlegający pod Światową Organizację Zdrowia (WHO). Pierwszy spis został opublikowany w 1976 roku.

W medycynie metyloceluloza jest stosowana jako pęczniejący środek przeczyszczający, chociaż nie ma silnych dowodów na jej korzystne działanie. Zwiększa retencję wody w jelicie i objętość mas kałowych. Marką handlową leku zawierającego metylocelulozę jest Citrucel firmy GlaxoSmithKline, ale dostępne są również leki generyczne. Stosowana także w okulistyce jako środek nawilżający rogówkę i spojówki.

Numer E – kod chemicznego dodatku do żywności, który został uznany przez wyspecjalizowane instytucje Unii Europejskiej za bezpieczny i dozwolony do użycia. Nazwa pochodzi od kontynentu – Europy. Lista tych numerów (zwana listą E) jest sporządzana przez Komitet Naukowy Technologii Żywności i następnie dołączana do dyrektywy Komisji Europejskiej, która podlega zaaprobowaniu przez Parlament Europejski.GlaxoSmithKline plc – brytyjski koncern farmaceutyczny powstały w grudniu 2000 roku w wyniku połączenia przedsiębiorstw Glaxo Wellcome i SmithKline Beecham. W rankingu Fortune 500 za 2008 rok, GSK zajęło trzecie miejsce w kategorii firm farmaceutycznych, a jego przychody kształtowały się na poziomie 44,65 mld USD.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Snape WJ. The effect of methylcellulose on symptoms of constipation.. „Clinical therapeutics”. 5 (11). s. 572–9. PMID: 2805023. 
  2. Swartz ML. Citrucel (methylcellulose/bulk-forming laxative).. „Gastroenterology nursing : the official journal of the Society of Gastroenterology Nurses and Associates”. 1 (12), s. 50–2, 1989. PMID: 2487811. 
  3. Tariq SH. Constipation in long-term care.. „Journal of the American Medical Directors Association”. 4 (8), s. 209–18, maj 2007. DOI: 10.1016/j.jamda.2007.02.009. PMID: 17498603. 
  4. Johanson JF. Review of the treatment options for chronic constipation.. „MedGenMed : Medscape general medicine”. 2 (9), s. 25, maj 2007. PMID: 17955081. 
  5. 12.4.1 Środki pęczniejące. W: Ryszard Korbut: Farmakologia po prostu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007, s. 222. ISBN 978-83-233-2334-1.
  6. Citrucel Uses, Side Effects & Warnings - Drugs.com, www.drugs.com [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  7. hypromeloza, [w:] Indeks Leków MP [online], opis substancji, Medycyna Praktyczna.data dostępu?

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • octan celulozy
  • nitroceluloza
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encykopedia Portal, PWN, 2004.
  • Emulgator – związek chemiczny (lub mieszanina), który umożliwia powstanie emulsji oraz zapewnia jej trwałość. Gromadzi się na powierzchni granicznej, prowadząc do powstania trwałych miceli. Emulgatory można podzielić na cztery grupy: anionowo czynne, kationowo czynne, niejonowe i stałe.Etery – organiczne związki chemiczne, w których występują wiązania C-O-C, przy czym żaden z atomów węgla nie jest związany z więcej niż jednym atomem tlenu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Celuloza – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000 - 14000 cząsteczek glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi. Łańcuchy te mają długość ok. 7 μm. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układają się równolegle, tworząc micele powiązane mostkami wodorowymi. W czystej postaci celuloza jest białą, pozbawioną smaku i zapachu, nierozpuszczalną w wodzie substancją. Jej trawienie umożliwia grupa enzymów zwanych celulazami.
    Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Układ koloidalny (koloid, układ koloidowy, roztwór koloidalny) – niejednorodna mieszanina, zwykle dwufazowa, tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z substancji jest rozproszona w drugiej. Rozdrobnienie (czyli dyspersja) substancji rozproszonej jest tak duże, że fizycznie mieszanina sprawia wrażenie substancji jednorodnej, jednak nie jest to wymieszanie na poziomie pojedynczych cząsteczek.
    Śluz roślinny – lepki galaretowaty roztwór substancji organicznych (połączenia wielocukrów z kwasami uronowymi i białkami) występująca w tkankach niektórych roślin. W stanie suchym śluz staje się kruchy i twardy.
    Polimery (gr. polymeres - wieloczęściowy, zbudowany z wielu części) – substancje chemiczne o bardzo dużej masie cząsteczkowej, które składają się z wielokrotnie powtórzonych jednostek zwanych merami.
    Octan celulozy – organiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i celulozy, otrzymywany przez działanie kwasem octowym lub jego bezwodnikiem na celulozę w obecności kwasu siarkowego lub chlorku cynku (jako katalizatora).

    Reklama