• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mesilim

    Przeczytaj także...
    Enmetena (odczytywane wcześniej Entemena) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący ok. 2450 r. p.n.e.; syn Enanatuma I, ojciec Enanatuma II. Pokonał Ur-Lummę, króla sąsiedniego miasta-państwa Umma, przywracając ustalony wcześniej przebieg granicy między obu miastami. W swych inskrypcjach przedstawia siebie jako wielkiego budowniczego, wznoszącego liczne świątynie i inne budowle. Jego największym przedsięwzięciem budowlanym była budowa kanału łączącego Eufrat z Tygrysem. Wydał dekret uwalniający ludność od długów. W Girsu (obecne Telloh w Iraku) odkryto srebrną wazę z inskrypcją wotywną Enmeteny oraz posąg tego władcy. Wszystko to zdaje się wskazywać, iż za czasów jego panowania miasto-państwo Lagasz przeżywało okres prosperity i rozwoju,Krystyna Szarzyńska (ur. 1918) - polska asyrolog i sumerolog, tłumaczka wielu tekstów z języka sumeryjskiego, przez lata związana nieformalnie z Zakładem Wschodu Starożytnego Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego. W 1986 roku uzyskała stopień doktora na podstawie pracy Z badań nad najstarszymi napisami sumeryjskimi z miasta Uruk napisanej pod kierunkiem Jana Brauna. W 1998 roku jej przyjaciele i współpracownicy uczcili jej 80 urodziny księgą pamiątkową Written on Clay and Stone. Ancient Near Eastern Studies Presented to Krystyna Szarzyńska on her 80th Birthday (red. Jan Braun, Warszawa 1998).
    Suzeren (fr. souzerain) – w ustroju lennym był to senior, który nie był niczyim wasalem. Najczęściej suzerenem był monarcha (ale nie każdy).
    Głowica maczugi Mesilima z jego inskrypcją oraz przedstawieniem mitycznego ptaka Anzu i sześciu lwów; zbiory Luwru (AO 2349)

    Mesilim, Mesalim (sum. me-silim/salim) – jeden z ważniejszych władców sumeryjskich, król Kisz, który ok. roku 2525 p.n.e. sprawował formalną rolę suwerena nad co najmniej kilku miastami sumeryjskimi. Jego imię nie występuje w Sumeryjskiej liście królów, ale znane są jego inskrypcje wotywne pochodzące z Lagasz i Adab. Wymieniają go one jako budowniczego świątyni Ningirsu w Lagasz oraz świątyni Enlila w Kisz. W jednej z inskrypcji Entemeny, władcy Lagasz, Mesilim nazywany jest tym, który za czasów jednego z poprzedników Entemeny (Lugalsza'engura?) wyznaczyć miał granicę pomiędzy miastami-państwami Lagasz i Umma:

    Adab – starożytne miasto w Sumerze, obecnie stanowisko archeologiczne Bism(a)ja położone w pustynnym rejonie południowego Iraku, ok. 40 km (25 mil) na wschód od współczesnego miasta Diwanija i ok. 30 km (19 mil) na południowy-wschód od starożytnego miasta Nippur.Głowica maczugi Mesilima – głowica kamiennej maczugi z inskrypcją Mesilima (ok. 2550 p.n.e.), króla sumeryjskiego miasta Kisz. Zabytek odnaleziony został pod koniec XIX w. w trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych w Tall Luh (Tello), stanowisku kryjącym pozostałości sumeryjskiego miasta Girsu. Obecnie znajduje się w muzeum w Luwrze.

    Enlil, król wszystkich krajów,
    ojciec wszystkich bogów,
    swym niepodważalnym słowem
    wyznaczył granicę (między posiadłościami)
    bogów Ningirsu i Szara.
    Mesilim, król (miasta-państwa) Kisz,
    na polecenie boga Isztarana
    wymierzył sznurem (mierniczym) pola
    i w miejscu tym stelę (graniczną) ustawił.

    Lagasz (sum. lagaš zapisywane ŠIR.BUR.LA) – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii; obecnie stanowisko archeologiczne Tell al-Hiba w Iraku. Zostało zasiedlone w IV tysiącleciu p.n.e. W drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e był to ważny ośrodek polityczny i kulturalny Sumerów. Po upadku, miasto-państwo odrodziło się za rządów Gudei (2144-2124 p.n.e), stając się głównym ośrodkiem sumeryjskim, później utraciło jednak znaczenie. W latach 1877-1933 prowadzono w nim (z przerwami) wykopaliska. Władzy miasta Lagasz podlegał również port morski w Eninkimarze nad Zatoką Perską.Kisz – prastare miasto sumero-akadyjskie, nad Eufratem, 13 km na wschód od Babilonu, obecnie stanowisko archeologiczne Tall al-Uhajmir (Czerwony Pagórek) w Iraku; niewątpliwie jedno z najstarszych miast świata. Odegrało dużą rolę w kształtowaniu się państwa Sumerów.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. K. Szarzyńska, Eposy..., s. 107, przypis 104
    2. M. Bielicki Zapomniany..., s. 104
    3. bóg-opiekun miasta Lagasz
    4. bóg-opiekun miasta Umma
    5. K. Szarzyńska, Eposy..., s. 107

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Krystyna Szarzyńska, Eposy Sumeryjskie, seria Antologia Literatury Mezopotamskiej, Wydawnictwo AGADE, Warszawa 2003.
  • Marian Bielicki, Zapomniany świat Sumerów, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1969.
  • Enlil (sum. 𒀭𒂗𒆤 en-lil2, tłum. „Pan Wiatru/Powietrza”) – w mitologii mezopotamskiej bóg stojący (jako następca boga An) faktycznie na czele panteonu sumeryjskiego; syn Ziemi (Ki) i Nieba (An), małżonek Ninlil, ojciec Nanny, Nergala, Ningirsu, Ninurty i Nisaby; głównym ośrodkiem jego kultu była świątynia E-kur w mieście Nippur; jeden z czwórki wielkich bogów-stworzycieli (obok boga An, boga Enki i bogini Ninhursag). Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.




    Warto wiedzieć że... beta

    Anzu, Imdugud (sum. anzu zapisywane im-dugud; akad. anzû) – w mitologii mezopotamskiej ogromnych rozmiarów ptak z głową lwa, którego machanie skrzydłami miało powodować trąby powietrzne i burze piaskowe. Być może był on pierwotnie personifikacją któregoś z żywiołów atmosferycznych. Inne opisy Anzu wskazują, że miał dziób "jak piła", a więc prawdopodobnie również głowę ptaka. W sztuce nowoasyryjskiej stworzenie, będące kombinacją elementów ptaka i lwa (tzw. lew-smok), może przedstawiać Anzu lub Asakku.
    Isztaran - w mitologii mezopotamskiej bóg lokalny Der, miasta na granicy między Mezopotamią a Elamem, na wschód od rzeki Tygrys. Jego małżonka znana była jako "Królowa Der" (akad. Šarrat-Deri), zaś jego wezyrem był bóg-wąż Nirah. Już w okresie wczesnodynastycznym słyszymy o Isztaranie jako o bogu , ktory ma rozstrzygnąć spór graniczny między miastami-państwami Lagasz i Umma. Być może wezwano go na arbitra dlatego, że w okolicy znajdowała się jego świątynia, ale możliwe, że uważano go za szczególnie konpetentnego ze względu na lokalizację jego miasta Der. Gudea, władca Lagasz, w swych inskrypcjach wspomina o zbudowaniu kaplicy dla Isztarana w wielkiej świątyni boga Ningirsu w mieście Girsu i mówi o nim jako o bóstwie związanym ze sprawiedliwością. Zwierzęciem boga Isztarana i jego symbolem na kudurrach jest wąż, reprezentujący najprawdopodobniej boga Niraha.
    Ningirsu (sum. nin-gir2-su, tłum. "Pan (miasta) Girsu") - sumeryjski bóg wojny i polowań, syn bogini Ninmah, którego centrum kultu znajdowało się w świątyni E-ninnu w mieście Girsu, często utożsamiany z bogiem Ninurtą. Mity sumeryjskie wskazują na Ningirsu jako boga miłującego sprawiedliwość, często pojawia się w nich motyw sieci Ningirsu, którą bóg ten miał obezwładniać swych przeciwników oraz karać krzywoprzysiężców. Najwięcej informacji o Nigirsu znajduje się na tzw. Steli sepów oraz w inskrypcjach Gudei, władcy Lagasz, który zainicjował rozbudowę E-nninu. Występuje w opowiadaniu "Ptak Zu porywa tablice losu".
    Umma – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii, znane przede wszystkim z długotrwałego sporu granicznego z sąsiadującym miastem-państwem Lagasz; obecnie stanowisko archeologiczne Dżucha (Jūkhā) w Iraku. Władca Ummy, Lugalzagesi, ok. 2350 r. p.n.e. zjednoczył na 16 lat Sumer i Akad. Następnie Umma została podbita przez Sargona Wielkiego.
    Sumeryjska lista królów – dzieło sumeryjskiego piśmiennictwa będące listą władców i dynastii rządzących Sumerem, począwszy od krolów panujących przed potopem, a na I dynastii z Isin kończąc (początek II tys. p.n.e.). Dzieło to ma charakter na wpółlegendarny, dlatego dyskwalifikuje się je jako źródło historyczne i traktowane jest przez badaczy dziejów starożytnej Mezopotamii z dużą dozą ostrożności. Informacje tam zawarte poddawane są ciągłej weryfikacji i konfrontowane z innymi źródłami piśmienniczymi oraz znaleziskami archeologicznymi.
    Szara – w mitologii mezopotamskiej bóg lokalny sumeryjskiego miasta Umma, gdzie czczono go w świątyni E-mah ("Dom potężny"). Przypisany bogu Szara epitet "bohater boga Ana" sugeruje, że był to bóg wojowniczy, co potwierdza babiloński mit o ptaku Anzu, w którym Szara jest jednym z bogów proszonych o podjęcie walki przeciwko Anzu. W poemacie sumeryjskim "Zejście Inanny do świata podziemnego" Szara jest jednym z trzech bóstw, które przyszły złożyć hołd Inannie po jej powrocie; może to mieć związek z tradycją zachowaną w micie o Lugalbandzie, że Szara był synem Inanny.
    Język sumeryjski (sum. eme-gi7/gir15, akad. Ŝumeru) – język starożytnego Sumeru, używany w południowej Mezopotamii od co najmniej IV tysiąclecia p.n.e., najstarszy zapisany język. Został wyparty przez język akadyjski około 2000 p.n.e., ale był używany w Mezopotamii jako język tekstów religijnych, ceremonialnych i naukowych do około I wieku p.n.e., a następnie został zapomniany aż do odczytania w XIX wieku. Język sumeryjski nie jest spokrewniony z innymi językami używanymi przez okoliczne ludy i jest na ogół uważany za język izolowany. Do jego zapisu używano pisma klinowego. Sumeryjski jest językiem aglutynacyjnym.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.15 sek.