Tkanka twórcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Merystem)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linie spiralne występujące na wielu roślinach. Ananas, słonecznik, szyszki swe piękno zawdzięczają merystemowi. Każdy zawiązek nowego organu (tzw. primordium) wyrasta z merystemu pod tzw. złotym kątem, tj. 137,5 stopnia. Nawet niewielka zmiana kąta nie daje efektu spirali, co ukazują komputerowe symulacje.

Tkanka twórcza, merystemtkanka roślinna, składająca się z komórek o cienkich ścianach z centralnie położonym dużym jądrem komórkowym i niewielkimi wakuolami. Komórki te są zdolne do regularnych podziałów komórkowych, a powstające w wyniku podziałów komórki potomne różnicują się tworząc tkanki stałe. Nazwa „merystem” pochodzi od greckiego słowa meristos – mogący się dzielić.

Tkanka korkotwórcza (fellogen, felogen, miazga korkotwórcza, miazga korkorodna) – tkanka twórcza wtórna rośliny naczyniowej, której komórki dzieląc się peryklinalnie wytwarzają korek po zewnętrznej stronie felogenu i fellodermę po stronie wewnętrznej, przy czym podziały prowadzące do powstania korka są liczniejsze niż podziały związane z produkcją felodermy. W ten sposób powstaje peryderma (korkowica).Ananas (Ananas Mill.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). W stanie naturalnym rośnie w Ameryce Południowej.

Podział[ | edytuj kod]

Wzrost roślin zachodzi w sposób nieograniczony i zlokalizowany. Miejsca, gdzie komórki ulegają podziałom przez całe życie rośliny, określane są jako merystemy wzrostu nieograniczonego. Jedynie część komórek takich merystemów różnicuje się w tkanki stałe. Do merystemów funkcjonujących stale zalicza się merystemy wierzchołkowe i merystemy boczne. U części roślin wzrost na długość jest możliwy dzięki merystemowi interkalarnemu umiejscowionemu u podstawy międzywęźli łodygi. Jeżeli merystem składa się z komórek embrionalnych, dzielących się nieprzerwanie od stadium zarodka, zalicza się go do merystemów pierwotnych. Komórki tkanek stałych mogą powrócić do stadium embrionalnego poprzez odróżnicowanie się. Powstałą w ten sposób tkankę merystematyczną określa się jako merystem wtórny; zalicza się do nich merystem wierzchołkowy i boczny, merystemoidy, kambium, fellogen oraz większość rodzajów merystemów archesporialnych. Cechy tkanki merystematycznej ma również kalus (tkanka przyranna), powstająca przez odróżnicowanie się komórek w miejscu zranienia rośliny.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.Ściana komórkowa - martwy składnik komórki, otoczka komórki o funkcji ochronnej i szkieletowej. Ściana komórkowa występuje u roślin, grzybów, bakterii i niektórych protistów. U każdej z tych grup jest zbudowana z innych substancji, np. u grzybów jest to chityna, a u roślin celuloza i jej pochodne (hemiceluloza i pektyna) oraz lignina, natomiast u bakterii podstawowym składnikiem jest mureina. Ściana komórkowa leży na zewnątrz błony komórkowej. W tkankach ściany komórkowe sąsiadujących ze sobą komórek są zlepione pektynową substancją tworzącą blaszkę środkową. Między komórkami istnieją wąskie połączenia w postaci plasmodesm - wąskich pasm cytoplazmy przenikających ściany i zawierających fragmenty retikulum endoplazmatycznego. Młode komórki roślin otoczone są ścianą pierwotną, której strukturę wewnętrzną stanowią ułożone w sposób nieuporządkowany łańcuchy celulozowe wypełnione hemicelulozą i pektyną. W starszych komórkach obserwuje się również ścianę wtórną - powstającą po wewnętrznej stronie ściany pierwotnej, zwykle grubszą i bardziej wytrzymałą niż pierwotna, o uporządkowanej budowie szkieletu celulozowego, również wypełnionego hemicelulozą i pektyną. Ulega ona inkrustacji (węglan wapnia, krzemionka lub lignina) i adkrustacji (kutyna, suberyna, woski).


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.
Władysław Mieczysław Kozłowski, ( ur. 17 listopada 1858 w Kijowie, zm. 25 kwietnia 1935 w Konstancinie koło Warszawy) – polski pisarz filozoficzny i przyrodnik, wolnomularz.
Merystem pierwotny – tkanka twórcza roślinna, która powstaje bezpośrednio z merystemu zarodkowego i powoduje pierwotny przyrost rośliny. Wzrost merystemu jest inicjowany przez podziały komórek inicjalnych. W wyniku podziałów powstaje tkanka określana jako pramerystem, a tkanka wykazująca już pewien stopień zróżnicowania tworzy merystem pierwotny. W przypadku merystemu wierzchołkowego łodygi z pramerystemu wykształcają się trzy regiony: praskórka, prakambium, pramiękisz. Dalsze różnicowanie prowadzi do powstania tkanek stałych.
Plastyd – organellum otoczone podwójną błoną plastydową, występujące u roślin oraz protistów roślinopodobnych. W komórkach embrionalnych występują proplastydy, z których rozwijają się pozostałe rodzaje plastydów. Wnętrze plastydów wypełnione jest gęstym roztworem, stromą, zawierającym białka, DNA, związki rozpuszczalne oraz ziarna skrobi, plastoglobule oraz fitoferrytynę.
Jądro komórkowe, nukleus - otoczone błoną organellum obecne we wszystkich komórkach eukariotycznych, z wyjątkiem tych, które wtórnie je utraciły w trakcie różnicowania, np. dojrzałe erytrocyty ssaków. Zawiera większość materiału genetycznego komórki, zorganizowanego w postaci wielu pojedynczych, długich nici DNA związanych z dużą ilością białek, głównie histonowych, które razem tworzą chromosomy. Geny zlokalizowane w chromosomach stanowią genom komórki. Funkcją jądra komórkowego jest przechowywanie i powielanie informacji genetycznej oraz kontrolowanie czynności komórki, poprzez regulowanie ekspresji genów. Główne struktury, które obecne są w budowie jądra komórkowego to błona jądrowa, podwójna membrana otaczająca całe organellum i oddzielająca je od cytoplazmy oraz blaszka jądrowa, sieć delikatnych włókienek białkowych utworzonych przez laminy, stanowiących rusztowanie dla jądra i nadających mu wytrzymałość mechaniczną. Błona jądrowa jest nieprzepuszczalna dla większości cząsteczek, dlatego obecne są w niej pory jądrowe. Są to kanały przechodzące przez obie błony, umożliwiające transport jonów i innych cząstek. Transport większych cząstek, takich jak białka, jest ściśle kontrolowany i zachodzi na zasadzie transportu aktywnego, kontrolowanego przez białka transportowe. Transport jądrowy jest kluczowy dla funkcjonowania komórki, ponieważ przemieszczanie cząstek poprzez błonę jądrową wymagane jest zarówno przy zarządzaniu ekspresją genów oraz utrzymywaniu chromosomów.
Merystemoidy – miejsce w obrębie tkanek stałych, w którym następuje różnicowanie się komórek w kierunku bardziej wyspecjalizowanych. Miejsce takie może charakteryzować się zwiększona aktywnością podziałową. Przykładem są komórki macierzyste aparatów szparkowych lub komórki inicjalne włosków czyli tworów epidermy. Zwykle dochodzi do zahamowania różnicowania się komórek w okolicy merystemoidu, co skutkuje równomiernym rozłożeniem stryktur powstających z merystemoidu.
Merystem interkalarny, wstawowy – tkanka twórcza pierwotna, powodująca przyrost pędu na długość. Merystemy są rozmieszczone wzdłuż łodygi u podstawy międzywęźli i chronione przez pochewki liściowe. Komórki merystemu interkalarnego pochodzą od stożka wzrostu pędu i umożliwią wzrost międzywęźli pomimo tego, że są oddzielone od stożka wzrostu komórkami zróżnicowanymi. Merystemy interkalarne stosunkowo szybko zanikają różnicując się w tkanki stałe.

Reklama