Mazurek (taniec stylizowany)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fragment zapisu rytmicznego mazurka

Mazurek – stylizowana forma muzyczna oparta na jednym z trzech tańców: mazurze, oberku lub kujawiaku.

Rytm (gr. ῥυθμός rhytmós – "miara; takt; proporcja") – jeden z elementów dzieła muzycznego odpowiedzialny za organizację czasowego przebiegu utworu. Jacques Offenbach (ur. 20 czerwca 1819 w Kolonii jako Jakob Eberst, zm. 5 października 1880 w Paryżu) – kompozytor francuski.

Zwykle w formie pieśni dwuczęściowej. Metrum nieparzyste 3/4 lub 6/8. Rytm synkopowany. Silne akcenty na drugą, a niekiedy na trzecią część taktu. W zależności od tańca, na jakim jest oparty, tempo od wolnego (kujawiak) do szybkiego (oberek). Forma mazurka stylizowanego posiada duże zróżnicowanie tempa i charakteru. W okresie romantyzmu mazurki komponowane przez twórców romantycznych swoim charakterem zbliżały się do liryki instrumentalnej i miały refleksyjny, melancholijny charakter.

Akcent muzyczny - wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia. Akcent naturalny pojawia się w tzw. "mocnych" częściach taktu. Inne akcenty (melodyczny, harmoniczny) wynikają z linii melodycznej lub współbrzmienia i układu grup rytmicznych (np. w tańcach).Oberek – polski taniec ludowy, o żywym tempie i skocznej melodii w rytmie nieparzystym; popularny na wsi w wielu regionach Polski, szczególnie lubiany na Mazowszu i Radomszczyźnie. W swoim naturalnym kontekście (zabawy, wesela) zaczął zanikać w II połowie XX wieku, obecnie tańczony wyjątkowo na weselach tylko przez starszych i na ich życzenie, pod warunkiem, że ma oberka w repertuarze kapela weselna, co zdarza się rzadko (najczęściej wtedy jest to skomponowany w mieście "oberek wilanowski").

Charakter mazurka jako stylizowanego tańca salonowego często nie pozwalał na wykorzystanie go jako muzyki do tańca. Miały na to wpływ głównie częste zmiany tempa, kontrastowa dynamika (np. piano pianissimo), zróżnicowana agogika (niekiedy bardzo przyspieszone tempa), zagęszczenie ornamentyki, zakłócającej podstawowy pulsu rytmiczny. Współcześnie pojawiły się interpretacje taneczne mazurka stylizowanego, wypływające z tańca improwizowanego.

Michaił Iwanowicz Glinka (ros. Михаил Иванович Глинка) (ur. 1 czerwca [20 maja st.st.] 1804 w Nowospasskoje koło Smoleńska, Cesarstwo Rosyjskie, zm. 15 lutego [3 lutego st.st] 1857 w Berlinie, Królestwo Prus) – kompozytor rosyjski.Takt - w muzyce jest najmniejszym odcinkiem tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi.

W Polsce mazurki oparte na rytmice i melodyce ludowej komponowali Fryderyk Chopin, Karol Szymanowski, Oskar Kolberg. Polskim hymnem państwowym jest „Mazurek Dąbrowskiego” nieznanego kompozytora, pierwotnie wywodzący się z podlaskiej melodii ludowej.

W Rosji mazurki pisali: Aleksander Scriabin, Milij Bałakiriew, Piotr Czajkowski, Aleksandr Borodin i Michaił Glinka.

W Czechach mazurki komponowali: Bedřich Smetana, Antonín Dvořák oraz Bohuslav Martinů.

Forma muzyczna to ogólna budowa utworu muzycznego, efekt współdziałania elementów dzieła muzycznego. Jest to środek realizacji wyrazu emocjonalnego dzieła muzycznego, za pomocą technik kompozytorskich. Każdy utwór, będąc dziełem niepowtarzalnym, pozostaje w różnym stosunku do formy, a w wielu utworach schematy formalne krzyżują się ze sobą (np. forma pieśni z rondem). Każdy twór kojarzony z daną formą jest nierozerwalnie związany z konkretnym środkiem wykonawczym (obsadą).Bohuslav Martinů (ur. 8 grudnia 1890 w Poličce, zm. 28 sierpnia 1959 w Liestalu) – czeski kompozytor muzyki poważnej. W swojej twórczości przeszedł drogę od impresjonizmu, poprzez neoklasycyzm i muzykę inspirowaną jazzem aż do wykształcenia własnego, niepowtarzalnego stylu.

We Francji mazurki pisali: Claude Debussy, Maurice Ravel, Jacques Offenbach oraz Léo Delibes, którego jedyny mazurek do baletu Coppélia stał się bardzo popularny.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Utwory taneczne. Mazurek. W: Józef Chomiński: Małe formy instrumentalne. Kraków: PWM, 1983, s. 245, seria: Formy muzyczne. ISBN 83-224-0224-4.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Wszystkie mazurki Biblioteki Jagiellońskiej – kolekcja w bibliotece Polona
  • Polona – polska biblioteka cyfrowa, w której udostępniane są zdigitalizowane książki, czasopisma, grafiki, mapy, muzykalia, druki ulotne oraz rękopisy pochodzące ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz instytucji współpracujących. Bedřich Smetana, Bedrzich Smetana (ur. 2 marca 1824 w Litomyšlu, zm. 12 maja 1884 w Pradze) – czeski kompozytor okresu romantyzmu.




    Warto wiedzieć że... beta

    (Clément Philibert) Léo Delibes (ur. 21 lutego 1836 w Saint-Germain-du-Val, obecnie część La Flèche (w departamencie Sarthe) we Francji - zm. 16 stycznia 1891) - francuski kompozytor baletu, opery oraz innych dzieł scenicznych.
    Dynamika (gr. dynamikós oznaczające: posiadający siłę) – jeden z elementów dzieła muzycznego, określający siłę dźwięku.
    Milij Aleksiejewicz Bałakiriew (ros. Милий Алексеевич Балакирев; ur. 21 grudnia (2 stycznia) 1837 w Niżnym Nowogrodzie, zm. 16 (29) maja 1910 w Petersburgu) – rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent i działacz muzyczny.
    Achille-Claude Debussy (ur. 22 sierpnia 1862 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 25 marca 1918 w Paryżu) pochowany na Cmentarzu Passy – francuski kompozytor, przedstawiciel impresjonizmu muzycznego.
    Aleksandr Porfirjewicz Borodin (ur. 12 listopada [31 października st.st.] 1833 w Petersburgu, zm. 27 lutego [15 lutego st.st] 1887 tamże) – chemik rosyjski, w wolnym czasie kompozytor i muzyk. Powszechnie znany tylko jako kompozytor, nad czym wielce ubolewał.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Henryk Oskar Kolberg (ur. 22 lutego 1814 w Przysusze, zm. 3 czerwca 1890 w Krakowie) – polski etnograf, folklorysta i kompozytor.

    Reklama