Max Gluckman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

(Herman) Max Gluckman (ur. 26 stycznia 1911, zm. 13 kwietnia 1975) – brytyjski antropolog społeczny, urodzony w RPA; z pochodzenia rosyjski Żyd. Twórca orientacji zwanej szkołą manchesterską. Profesor antropologii społecznej Uniwersytetu w Manchesterze, wcześniej dyrektor Rhodes-Livingstone Institute. Prowadził badania w Afryce m.in. wśród Zulusów, gdzie rozwinął metodę "analizy sytuacyjnej" czy "poszerzonego studium przypadku". Zainteresowania: antropologia polityczna, antropologia prawa.

Zofia Sokolewicz (ur. w 1932 w Warszawie) – polska etnograf. Profesor doktor habilitowana. Profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, profesor emerita UW. Jest krajowym członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Życiorys[ | edytuj kod]

Studiował antropologię i prawo. Pierwszy profesor antropologii społecznej na Uniwersytecie w Manchesterze, wcześniej dyrektor Rhodes-Livingstone Institute. Przeprowadził badania terenowe wśród wielu grup etnicznych z Afryki Środkowej i Afryki Południowej, między innymi ludów Barotse, Tonga, Lamba i Zulusów. Koncentrował się na zmianie i relacjach między życiem "plemiennym" i "miejskim". Wystąpił przeciw koncepcji Malinowskiego, że zmiana kulturowa zawsze wiąże się z kontaktem kulturowym, interesowała go złożona dynamika społeczeństwa afrykańskiego. Sprzeciwiał się również przyjmowanemu w funkcjonalizmie założeniu, że społeczeństwa afrykańskie są zasadniczo stabilne i zapoczątkował badanie działania społecznego, różnic między regułami a zachowaniem, sprzeczności w normach społecznych, anatomii konfliktu i sposobów rozwiązywania sporów. Śledził związki zachodzące między stabilnością i zmianą, sposoby dzięki którym w społeczeństwach bezpaństwowych utrzymuje się porządek. Badał też rolę konfliktu w tworzeniu porządku. Jego tezy głoszą, że przecinające się ze sobą więzy lojalności wzmacniają porządek społeczny, że spójność społeczna jest wynikiem samego konfliktu, a nawet, że "cały system zależy od istnienia konfliktów w mniejszych podsystemach"[1]. Zainteresowania Gluckmana afrykańskim prawem tubylczym dotyczyły sposobów prowadzenia sporów, a antropologii społecznej dostarczyły nowych narzędzi metodologicznych – "poszerzone studium przypadku". Postulował on konieczność włączenia danych historycznych do badań antropologicznych oraz odrzucał przekonanie o jednorodności i pełnej integracji społeczeństw pierwotnych. W swoich trzech wcześniejszych esejach: "Analysis of a Social Situation in Modern Zululand" (1940), "Economy of the Central Barotse Plain" (1941) oraz "Some Processes of Social Change, Illustrated with Zululand Data" (1942) Gluckman zmienił podejście do badań nad procesami zmian społecznych. Jego model może stanowić wybór sytuacyjnych zachowań, które zaobserwował on w kolonialnym kontekście. Poszczególne działania, praktykowane przez konkretnego aktora w związku z jego własnymi motywami i interesami, zostały uznane przez Gluckmana jako znaczący obraz makroprocesów w systemie społecznym. To teoretyczne podejście i metody opracowane przez niego we wcześniejszych badaniach będą stanowić centralny zestaw pojęć analitycznych w szkole manchesterskiej. Wbrew temu co głosił Gluckman w swojej teorii konfliktu, jego charyzmatyczne przywództwo w Manchesterze najwyraźniej sprzyjało klimatowi intelektualnego zaangażowania i ogólnej zgodzie w kwestii głównych celów antropologii.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.

Publikacje[ | edytuj kod]

  • Rituals of Rebellion in South-East Africa (1954)
  • Order and Rebellion in Tribal Africa. London: Cohen and West. 1963
  • Politics, Law and Ritual in Tribal Society (1965)
  • The Allocation of Responsibility (1972).
  • Publikacje w języku polskim[ | edytuj kod]

  • Wodzowie i konflikty [Politics, Law and Ritual in Tribal Society, 1965, s. 123, 136-138, 140] w: Etnologia. Wybór tekstów, Sokolewicz Zofia (red.), str. 173-179, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969
  • Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Szkoła manchesterska (ang. Manchester school) - nurt antropologii założony przez Maxa Gluckmana na Uniwersytecie w Manchesterze w 1947 roku. Skupiał grupę blisko związanych ze sobą badaczy, głównie wykształconych w Oksfordzie, którzy później przenieśli się do University Manchester i do Rhodes-Livingstone Institute (RLI) w Livingstone w Rodezji Północnej (dziś Zambia). W Manchesterze jej szczytowy okres trwał od lat pięćdziesiątych do wczesnych lat siedemdziesiątych XX wieku, choć początki słusznie można wiązać z przybyciem Maxa Gluckmanna do RLI w 1939 roku.
    Antropologia prawa – nauka społeczna sytuująca się między antropologią społeczną i naukami prawnymi. Bada relacje między prawem, kulturą, gospodarką, władzą i językiem w społecznościach żyjących w różnych warunkach naturalnych i kulturowych. Antropologia prawa jest silnie związana z socjologią prawa. Jest też częścią szerszego kierunku badań nad prawem i społeczeństwem.
    Zulusi – lud negroidalny obejmujący większość grup ludności Nguni. Zulusi mówią językiem zulu, z rodziny bantu, zbliżonym do języka xhosa. Zamieszkują Afrykę Południową, zajmują się pasterstwem.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

    Reklama