• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Matha - hinduizm

    Przeczytaj także...
    Powszechna encyklopedia filozofii (Pef) – encyklopedia specjalistyczna wydana w dziewięciu tomach w latach 2000–2009 w Lublinie przez Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.Andrzej Maryniarczyk SDB (ur. 26 stycznia 1950 w Witowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, filozof i metafizyk, profesor nauk humanistycznych.
    Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.

    Matha (sanskryt मठ, trl. maṭha, hindi maṭh) – hinduistyczna instytucja religijna typu monastycznego lub edukacyjnego. Math kierowany może być szczególnie przez mathanta, swamiego, jagadguru.

    Swami – w hinduizmie tytuł honorowy. Najczęściej nadawany niektórym mnichom na znak przynależności do zakonu. Tytuł swami najczęściej odnosi się do ascetów zrzeszonych w daśanamisampradaja .Louis Frédéric (ur. 1923 - zm. 1996) - sławny francuski orientalista, specjalizujący się w kulturze Indii, Azji Południowo-Wschodniej i Japonii.

    Mathy powstawały w obrębie większych kompleksów kultowych lub były zakładane przez cieszących się szczególnym autorytetem przywódców religijnych. Kultywuje się w nich dharmę, prawo, filozofię, jogę. Gdy większa liczba mathów podlega jednemu świętemu lub organizacji hinduistycznej, przyjąć mogą zbiorczą nazwę 'misja', (np. Ramakrishna Math - Misja Ramakryszny).

    Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźastani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harianie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Math(a). W: Powszechna encyklopedia filozofii. Andrzej Maryniarczyk (red.nacz.). Wyd. 1. T. 6. Lublin: Polskie Towarzystwo św. Tomasza z Akwinu, 2005, s. 455. ISBN 83-60144-05-2.
    2. Math (tłum. Halina Marlewicz). W: Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red. nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo "Książnica", 1998, s. 72, seria: Słowniki Encyklopedyczne "Książnicy". ISBN 83-7132-370-0.




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.616 sek.