• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Materializm historyczny



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Materializm – pogląd, według którego istnieje tylko materia. Jednym z odmiennych poglądów od materializmu jest idealizm ontologiczny.Walka klas – pojęcie utworzone przez François Guizota, francuskiego polityka XIX wieku, zaadaptowane przez Karola Marksa.

    Materializm historycznymarksistowska teoria filozoficzno-historyczna, będąca zastosowaniem materializmu dialektycznego na obszarze historii i nauk społecznych. Termin „materialistyczne pojmowanie dziejów” po raz pierwszy użyty został przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa w ich wspólnej pracy Ideologia niemiecka. W Związku Radzieckim ustalił się skrótowiec „istmat” (ros. истмат).

    Pawieł Fiodorowicz Judin (ros. Па́вел Фёдорович Ю́дин, ur. 7 września 1899 we wsi Apraksino w guberni niżnonowogrodzkiej, zm. 10 kwietnia 1968 w Moskwie) - radziecki polityk, dyplomata, filozof, członek KC KPZR (1952-1961), zastępca członka Prezydium KC KPZR (1952-1953).Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Byt i świadomość[ | edytuj kod]

    Główną cechą charakterystyczną materializmu historycznego jest materialistyczne rozwiązanie pytania o stosunek świadomości społecznej do bytu społecznego. Przesłanką wyjściową twórców marksizmu jest teza, że nie świadomość społeczna określa życie, lecz życie, byt społeczny określa świadomość społeczną. Zdaniem marksistów, wcześniejsi materialiści nie potrafili zastosować materialistycznej zasady odbicia do analizy całej treści świadomości, do badania jej różnorodnych form. Nie udało im się dać prawidłowej odpowiedzi na pytanie: co odzwierciedla religia lub jakieś inne błędne wyobrażenie człowieka? Materializm historyczny twierdzi, że wypaczone odbicie rzeczywistości nie jest czymś czysto subiektywnym; odbicie to ma i obiektywną treść, i obiektywną podstawę. Tego rodzaju odbicie jest nie zwykłym błędem, lecz konieczną, nieuniknioną formą świadomości społecznej, powstałą w historycznie określonych materialnych warunkach życia.

    Historycyzm – pojęcie wprowadzone przez Karla R. Poppera – pejoratywna nazwa poglądu filozoficznego (neutralną jest historyzm) głoszącego, że w historii istnieją nieubłagane prawa i rozwija się ona w określonym kierunku aby osiągnąć teoretycznie konieczny cel. Pogląd ten występuje w wielu systemach filozoficznych. Najpełniej został wyrażony przez Hegla, a następnie został zaadaptowany do marksizmu.Gieorgij Chosrojewicz Szachnazarow (orm. Գեորգի Խոսրովի Շահնազարով, ros. Георгий Хосроевич Шахназаров; ur. 4 października 1924 w Baku, ZSRR — 15 maja 2001 w Obwodzie tulskim) – radziecki politolog, prawnik i działacz partyjny pochodzenia ormiańskiego, absolwent Bakijskiego Uniwersytetu Państwowego, doktor nauk prawnych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego), członek-korespondent Akademii Nauk ZSRR, uhonorowany w 1980 roku Nagrodą Państwową ZSRR za podręcznik szkolny „Wiedza o społeczeństwie”. Jest ojcem reżysera Karena Szachnazarowa.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Zupełnie tak samo, jak u człowieka poznanie odzwierciedla niezależnie od niego istniejącą przyrodę, tj. rozwijającą się materię, tak też poznanie społeczne człowieka (tj. różne poglądy i nauki filozoficzne, religijne, polityczne itp.) odzwierciedla ustrój ekonomiczny społeczeństwa. Instytucje polityczne są nadbudową nad podłożem ekonomicznym.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Aleksander Spirkin (ros. Александр Георгиевич Спиркин: Aleksander Georgijewicz Spirkin; ur. 24 grudnia 1918 w obwodzie saratowskim, zm. 28 czerwca 2004) – radziecki i rosyjski filozof oraz psycholog.

    Rozwój społeczny[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Rozwój społeczny.

    Byt społeczny określa świadomość społeczną — kluczowy punkt wyjściowy materializmu historycznego. Jednak po to, by zrozumieć prawa rozwoju społeczeństwa, nie wystarczy znajomości tego ogólnego założenia, lecz należy zorientować się pod względem teoretycznym w mechanizmie wzajemnego oddziaływania bytu społecznego i świadomości społecznej. Temu celowi służą pojęcia bazy i nadbudowy.

    Ideologia niemiecka (niem. Die deutsche Ideologie) – zbiór rękopisów napisanych przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa w kwietniu lub na początku maja roku 1846. Marks i Engels nie mogli znaleźć wydawcy, jednak ich prace zostały odnalezione i po raz pierwszy opublikowane w 1932 roku przez Dawida Riazanowa z Instytutu Marksa i Engelsa w Moskwie. Konstantin Wasiljewicz Ostrowitianow (ros. Константи́н Васи́льевич Острови́тянов, ur. 30 maja 1892 we wsi Byczki w guberni tambowskiej, zm. 9 lutego 1969 w Moskwie) – rosyjski i radziecki działacz komunistyczny, ekonomista.

    Baza to ustrój ekonomiczny społeczeństwa stanowiący określony system stosunków produkcji. Na przykład baza społeczeństwa burżuazyjnego to system kapitalistycznych stosunków produkcji. Bazą socjalizmu jest system socjalistycznych stosunków produkcji.

    Nazwa nadbudowy obejmuje idee społeczne (polityczne, prawne, filozoficzne, moralne, estetyczne, religijne i in.), a także polityczne, prawne, kulturalne i inne instytucje społeczne.

    Baza i nadbudowa są ze sobą nierozerwalnie związane. Stosunki ludzi w procesie produkcji są stosunkami podstawowymi i pierwotnymi, określającymi wszystkie inne stosunki społeczne, a mianowicie: stosunki polityczne i ideologiczne. Nadbudowa z kolei, z chwilą swego powstania, wywiera odwrotny aktywny wpływ na bazę, przyśpieszając lub opóźniając jej rozwój.

    Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.Koncentracja - w ekonomii proces zwiększania siły przedsiębiorstw. Ma on miejsce, gdy na rynku towarów jeden producent zyskuje wyraźną przewagę nad innymi (koncentracja produkcji) lub gdy to samo dzieję się na rynku kapitałów (koncentracja kapitałowa).

    Historia jest prawidłowym procesem uwarunkowanym w ostatniej instancji rozwojem sposobów produkcji. W przedmowie do swej pracy Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej Marks zawarł klasyczne sformulowanie podstawowych tez i zasad materializmu historycznego:

    W społecznym wytwarzaniu swego życia ludzie wchodzą w określone, konieczne, niezależne od ich woli stosunki - w stosunki produkcji, które odpowiadają określonemu szczeblowi rozwoju ich materialnych sił wytwórczych. Całokształt tych stosunków produkcji tworzy ekonomiczną strukturę społeczeństwa, realną podstawę, na której wznosi się nadbudowa prawna i polityczna i której odpowiadają określone formy świadomości społecznej. Sposób produkcji życia materialnego uwarunkowuje społeczny, polityczny i duchowy proces życia w ogólności. Nie świadomość ludzi określa ich byt, lecz, przeciwnie, byt społeczny ludzi określa ich świadomość. Na określonym szczeblu swego rozwoju materialne siły wytwórcze społeczeństwa popadają w sprzeczność z istniejącymi stosunkami produkcji, albo - co jest tylko prawnym tego wyrazem - ze stosunkami własności, w których łonie one się dotąd rozwijały. Z form rozwoju sił wytwórczych stosunki te zamieniają się w ich kajdany. Wówczas następuje epoka rewolucji socjalnej. Wraz ze zmianą podłoża ekonomicznego odbywa się mniej lub bardziej szybko przewrót w całej olbrzymiej nadbudowie. Przy rozpatrywaniu takich przewrotów, trzeba zawsze odróżniać przewrót materialny w warunkach ekonomicznych produkcji, dający się stwierdzić ze ścisłością nauk przyrodniczych, - od form prawnych, politycznych, religijnych, artystycznych lub filozoficznych, krócej: od form ideologicznych, w jakich ludzie uświadamiają sobie ten konflikt i zwalczają go. Podobnie jak nie można sądzić o poszczególnym człowieku na podstawie tego, co on sam o sobie myśli, tak też nie można sądzić o takiej epoce przewrotu na podstawie jej' świadomości. Odwrotnie, świadomość tę należy wytłumaczyć jako wynikającą ze sprzeczności życia materialnego, z istniejącego konfliktu pomiędzy społecznymi siłami wytwórczymi a stosunkami produkcji. Żadna formacja społeczna nie ginie, zanim się nie rozwiną wszystkie te siły wytwórcze, którym daje ona dostateczne pole rozwoju, i nowe, wyższe stosunki produkcji nie zjawiają się nigdy, zanim w łonie starego społeczeństwa nie dojrzeją materialne warunki ich istnienia. Dlatego też ludzkość stawia sobie zawsze tylko takie zadania, które jest w stanie rozwiązać, albowiem przy bliższym ich rozpatrzeniu okazuje się zawsze, że samo zadanie wyłania się dopiero wówczas, kiedy warunki materialne do jego rozwiązania już istnieją lub co najmniej znajdują się w procesie stawania się.

    Nadbudowa społeczeństwa - w teorii marksistowskiej, ogół nieekonomicznych instytucji, działań i form świadomości społecznej występujących w danym społeczeństwie. Nadbudowa determinowana jest przez bazę, czyli ogół stosunków produkcji.Karl Heinrich Marx (ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca socjalizmu naukowego, współzałożyciel I Międzynarodówki.
    Karol Marks, Przyczynek do krytyki ekonomii politycznej

    Marks podzielił historię na okresy, w których dominowała określona forma własności środków produkcji. Były to kolejno wspólnota pierwotna, okres niewolnictwa, feudalizm i kapitalizm.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sir Karl Raimund Popper (ur. 28 lipca 1902 w Wiedniu, zm. 17 września 1994 w Londynie) – filozof specjalizujący się w filozofii nauki i filozofii społeczno-politycznej. Jego system filozoficzny został przez niego samego nazwany racjonalizmem krytycznym, który on sam uważał za kontynuację filozofii Immanuela Kanta. Sformułował zasadę falsyfikowalności jako kryterium naukowości (popperyzm) oraz koncepcję społeczeństwa otwartego, będącego swoistym rozwinięciem koncepcji demokracji Johna Locke’a i Johna Stuarta Milla.
    Gazeta.ru (ros. Газета.Ru; ang. Gazeta.Ru) – rosyjska e-gazeta o tematyce społeczno-politycznej. Właścicielem jest Rambler&Co. Według Alexa Internet jest jednym z 50 najbardziej popularnych serwisów internetowych w Rosji i należy do tysiąca najbardziej popularnych zasobów internetowych na całym świecie. Redaktorem naczelnym jest Siergiej Rybka (ros. Сергей Рыбка).
    Aleksandr Boborykin (ros. Александр Дмитриевич Боборыкин; ur. 7 listopada 1916 we wsi Zarojewo w gubernii twerskiej Imperium Rosyjskiego, zm. 23 listopada 1988 w Leningradzie) – radziecki ekonomista.
    Ewolucjonizm w naukach społecznych i historii, zwany także ewolucjonizmem kulturowym lub ewolucjonizmem kulturowo-społecznym – zbiór teorii opisujących ewolucję społeczeństwa, które przechodzi przez poszczególne etapy podczas rozwoju społecznego. Ewolucjonizm jest jedną z najstarszych teorii w socjologii i antropologii kulturowej i w swojej klasycznej postaci został sformułowany (i dominował w całej nauce) w XIX wieku.
    Baza, baza społeczna - w teorii rozwoju społecznego Karola Marksa ogół materialnych sił wytwórczych i wynikajacych z nich stosunków produkcji, charakterystyczny dla danej formacji społecznej.
    Spółdzielnia Wydawniczo-Handlowa „Książka i Wiedza” – polskie wydawnictwo powstałe w 1948 z połączenia Spółdzielni Wydawniczej „Książka”" (utworzonej przez działaczy PPR) i wydawnictwa "Wiedza" (związanego z PPS). W 1973 wydawnictwo weszło w skład koncernu RSW Prasa-Książka-Ruch, którego częścią pozostawało do likwidacji konglomeratu w 1990 r.
    Rozwój społeczny – ukierunkowany proces społeczny, w wyniku, którego następuje ciągły wzrost pewnych istotnych dla danego społeczeństwa czy społeczności zmiennych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.918 sek.